Кешірімсіздік – көңіл көшу, ашу және жек көрудің қосындысы. Бұл эмоция теріс пікірлермен, өткен оқиғаларға ден қоюмен байланысты. Психологиялық көмек керек пе?
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көңіл көшіру, ашу және наразылықтың қосылысынан тұратын сезім
Emotion consisting of a mixture of disappointment, disgust and anger
Бұл сезім
the emotion
Реніш (кейде ашу немесе ащылық деп те аталады) – бұл күрделі, көп қабатты сезім, ол көңіл көшіру, ашу және наразылықтың қосылысы ретінде сипатталады. Басқа психологтар оны көңіл күй деп санайды.
Resentment (also called ranklement or bitterness) is a complex, multilayered emotion that has been described as a mixture of disappointment, disgust and anger. Other psychologists consider it a mood
Ренішке әділетсіздік сезімі (яғни, ұсақ-түйекіден бастап өте ауырға дейін) және әділетсіз жағдайларға қарсы жалпы қорғаныс (мысалы, қарым-қатынастар немесе қолайсыз жағдайлар) тән. Реніш өткен шағымдарға үнемі назар аудару (яғни, жағымсыз тәжірибелердің мазасыз есте сақталуы) немесе сезімді ақтауға тырысу (яғни, қосымша ойлар/сезімдер) арқылы дами және сақталуы мүмкін. Осылайша, реніш қайғы процесінің нәтижесі болуы мүмкін және оны ойға тоқтау арқылы күшейтуге болады.
Inherent in resentment is a perception of unfairness (i. e. from trivial to very serious), and a generalized defense against unfair situations (e. g. relationships or unfavourable circumstances). Resentment can also develop, and be maintained by: focusing on past grievances (i. e. disturbing memories of hurtful experiences) continuously, or by trying to justify the emotion (i. e. with additional thoughts/feelings). Thus, resentment can occur as a result of the grief process and can be sustained by ruminating.
Функция
Кешірімнің пайдалы және зиянды жақтары бар. Элис МакЛаклан: «Біз неге ренжіміз, ол біздің неге құндылық беретінімізді және басқалардан не күтетінімізді (немесе үміттенетінімізді) көрсетеді; сондай-ақ, өзімізді неге лайықты деп санайтынымызды: яғни, айналамызға деген үмітіміз қалай ұйымдастырылған және бағаланғанын көрсетеді» деп жазады. Шындығында, ол тек моральдық принциптері жоқ адам (өзінің немесе басқалардың әл-ауқатын ойламайтын адам) ғана кешірім сезімін басынан өткермейді дейді. «Қазіргі қауіп» – өткен зиянды әрекет(тер) сізді осылай қабылдауға болады немесе мұндай қарым-қатынас қалыпты деген талап қояды; ол қауіп төндіреді, ал сіз оған наразылық білдіру арқылы (яғни қарсы тұру арқылы) бұл талапқа қарсы шығасыз. «Кешірім кінәлінің әрекеті жоққа шығаратын нәрсені – оның зияндылығын және құрбанның құндылығын растайды».
Resentment has healthy and unhealthy aspects. Alice MacLachlan writes "What we resent reveals what it is we value, and what we have come to expect (or hope) from others; it may also reveal to what we see ourselves as entitled {to}: that is, how our expectations of our surroundings are organized and measured." Indeed, she goes on to further write that only an amoral person (a person who didn't have values or concern for the well being of self or others) could not experience resentment. The 'present threat' being that the past harmful action(s), makes a claim: that you can be treated this way, or that such treatment is acceptable; It poses a threat, and in resenting it, you challenge that claim (i. e. protest). "Resentment affirms what the {offenders'} act denies" its harmfulness and the victim's worth.
Физикалық көрінісі
Көптеген эмоциялардан өзгеше, реніштің осы эмоцияны сезініп тұрғанын хабарлайтын, оған ғана тән физикалық белгілері жоқ. Дегенмен, ашу-ыза және қызғаныш сияқты байланысты эмоцияларға тән физикалық көріністер байқалуы мүмкін, мысалы, қас қабаттау немесе тістерді көрсету. Ренішті өзіңізді тексеру арқылы анықтауға болады, мысалы, эмоцияны бақылау қажеттілігі, сол адаммен бірге болғанда шынайы сезімдерін жасыру үшін бақытты болып көріну, немесе сол адам туралы немесе оған сарказммен немесе кемсіте сөйлеу сияқты белгілерді іздеу керек. Сонымен қатар, оны ашу-ызаға ұшыраған немесе көңілсіздік сезімдері арқылы да анықтауға болады, мысалы, себепсіз депрессия немесе күйзеліс сезіну, түсініксіз ашулану, немесе сол адам туралы қорқынышты немесе мазасыз ойларға берілу.
Unlike many emotions, resentment does not have physical tags exclusively related to it that telegraph when a person is feeling this emotion. However, physical expressions associated with related emotions such as anger and envy may be exhibited, such as furrowed brows or bared teeth. Resentment can be self diagnosed by looking for signs such as the need for emotion regulation, faking happiness while with a person to cover true feelings toward them, or speaking in a sarcastic or demeaning way to or about the person. It can also be diagnosed through the appearance of agitation or dejection related emotions, such as feeling inexplicably depressed or despondent, becoming angry for no apparent reason, or having nightmares or disturbing daydreams about a person.
Ішкі тәжірибе
Кімде-кім жақын немесе жақын тұратын адамға реніш ұстаса, ол реніштің күші зор болады. Дос немесе жақынының жасаған қасіреті салдарынан реніш сезімі туған адам, өзін алданғандай сезінеді, сонымен қатар ренішті де сезінеді, және бұл сезімдер терең әсер етеді. Ренішті сезінуші адамға түрлі жағымсыз салдар тиеді, оның ішінде реніш ұстаған адамды ойлағанда сезімталдық немесе ашулану, осы адамға деген ашу немесе жек көруді мойындамау, және осы адамды жақсы жақтан танығанда ашу немесе ыза тудыру. Бұл сондай-ақ, ұзақ мерзімді әсерлерге алып келуі мүмкін, мысалы, басқа да салауатты қарым-қатынастарға кедергі келтіретін жауыздану, сыншылдық, сарказмды мінез-құлықтың дамуы; жеке және эмоционалдық өсудің тоқтауы; өзі туралы ақпарат беруде қиындық; басқаларға сенуде қиындық; өзіне сенімнің жоғалуы; және артық өтемақы беру. Реніштің салдары ауыр болғандықтан, оны басынан өткеру қауіпті және онымен күресу қажет. Реніш адамдар арасындағы тең моральдық қарым-қатынасты қалпына келтіруге кедергі келтіреді. Стивен Стосни ашу мен реніштің қызметтерін салыстырып, былай түсіндіреді: ашу – өрт сөндіргіш сияқты, ол бірден зиян келтіретін жағдайларды «сөндіруге» және одан да зиянды болуына жол бермеуге арналған, ал реніш – түтін дабылына ұқсас: ол әрқашан «қосулы» күйде болады (және осы дабыл жүйесін сақтау үшін энергия мен эмоциялар қажет), және бұрынғы тәжірибеден зиянды біреу немесе бір нәрсе пайда болған жағдайда, бізді қорғауға арналған. Ашу мен реніштің тағы бір айырмашылығы мынада: ашу – бірден туындаған жағдайға (артқа шегіну немесе мойынсұну) қатысты, ал реніш – өзіңізді немесе есте қалған кінәліні ақыл-ойымен жазалаудың (немесе одан да шектен шыққан жағдайда, құнын төмендетудің) қорғаныс жолы. Ницше ренішті Руссолық романтизмнің негізінде жатқан арсыз сезім ретінде қарастырды: «барлық романтизмнің астында Руссоның кек алу инстинктінің ұрсылуы мен ашкөздігі жатыр». Философ Роберт С. Соломон реніш сезімі және оны сезінушілерге тигізетін жағымсыз әсерлері туралы көп жазды. Соломон ренішті адамның өзіне деген құрметін сақтау құралы деп сипаттады. Ол адамзат осы сәтте ең төменгі деңгейге жететінін жазды. Шелер «Ressentiment» ой-пікірінің қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Resentment is most powerful when it is felt toward someone whom the individual is close to or intimate with. To have an injury resulting in resentful feelings inflicted by a friend or loved one leaves the individual feeling betrayed as well as resentful, and these feelings can have deep effects. Resentment can have a variety of negative results on the person experiencing it, including touchiness or edginess when thinking of the person resented, denial of anger or hatred against this person, and provocation or anger arousal when this person is recognized positively. It can also have more long term effects, such as the development of a hostile, cynical, sarcastic attitude that may become a barrier against other healthy relationships; lack of personal and emotional growth; difficulty in self disclosure; trouble trusting others; loss of self confidence; and overcompensation. Because of the consequences they carry, resentful feelings are dangerous to live with and need to be dealt with. Resentment is an obstacle to the restoration of equal moral relations among persons. Steven Stosny makes an analogy, distinguishing the functions of anger and resentment, as: anger being a fire extinguisher meant to 'put out' and prevent immediately harmful situations, from becoming more harmful, while resentment is more like a smoke alarm: something that is always 'on' (and requires energy and emotions to sustain this alarm system), and is meant to protect us if, just in case, someone or something harmful from past experience shows up. while resentment occurs once the injury has been dealt and is not expressed as aggressively or as openly. Another differentiation between anger and resentment, is as follows: anger is about the immediate situation (to back off or submit), whereas resentment is a defensive way to mentally punish (or in the more extreme case, to devalue) yourself, or the remembered offender. Nietzsche saw resentment as an ignoble emotion underlying Rousseau esque Romanticism "for under all romanticism lie the grunting and greed of Rousseau's instinct for revenge". Philosopher Robert C. Solomon wrote extensively on the emotion of resentment and its negative effects on those who experience it. Solomon describes resentment as the means by which man clings to his self respect. He wrote that it is in this moment when humanity is at its lowest ebb. Scheler was instrumental in Ressentiment thought.
Алкоголизм және фанатизм
Анонимді алкоголиктер (АА) ренішті ең басты кінәлі деп атайды және алкоголик үшін ең үлкен қауіптің бірі санайды. АА-ның Он екі қадамы ренішті анықтау және оны жою жолының бір бөлігі болып табылады, соның ішінде ренішке қатысты өз рөліңді мойындау және реніштен құтылу үшін дұға етуді қамтиды. АА реніштерді өңдеу үшін ұсынатын инвентаризацияда біріншіден, қандай адамға, мекемеге немесе принципке ашуланғаныңды анықтау керек, содан кейін неге ашуланғаныңды және реніш қандай сезімдеріңе әсер ететінін анықтау қажет. Соңында, екінші адамды мүлдем ескермей, алкоголик өзінің қателіктерін, кінәлі жақтарын және қателескен жерлерін іздейді: алкоголик қайда өзімшіл, жеке пайдаға көз тіккен, жалған айтқан немесе қорқынышпен толған? Бұл сонымен қатар таптық күресте, әсіресе, қысымға ұшыраған әлеуметтік топта сезілетін эмоциялардың бірі болуы мүмкін.
Alcoholics Anonymous (AA) cites resentment as the number one offender, and one of the greatest threats to an alcoholic. The Twelve Steps of AA involve identifying and dealing with resentment as part of the path toward recovery, including acknowledging one's own role in resentment and praying for the resentment to be taken away. The inventory that AA suggests for processing resentments is to first inventory the resentment by identifying what person, institution, or principle one is angry at, then to identify why one is angry, what instincts of self are affected by the resentment. Finally, disregarding the other person involved entirely, the alcoholic looks for their own mistakes, where they are to blame and where they have been at fault: where has the alcoholic been selfish, self seeking, dishonest, or frightened? It can also be one of the emotions experienced during class conflict, particularly by the oppressed social class.
Әдеби үлгілер
Жазушы Норман Дуглас Д.Х. Лоуренс сияқты ақша қарыз алу әдетіне ие екенін мойындады; бірақ Лоуренстен айырмашылығы, Дуглас "бірінші кездесетін реакцияны: наразылықты" жасыра алды. Біз кемсітуге қарсымыз; ол бізді наразы етеді. Әлеуметтанушы Зигмунд Бауман наразылық туралы былай дейді: "Ницше де, Шелер де наразылықты басқаны өзіңдей жақсы көруге кедергі келтіретін маңызды фактор деп көрсетеді. (Олар неміс тілінде жазған кезде француз терминін – рессентиментті қолданды, оның күрделі мағынасы ағылшын тіліндегі "наразылық" деген тікелей мағынасымен толыққанды жеткізілмейді)".
The writer Norman Douglas confessed to a habit of borrowing money, like D. H. Lawrence; but unlike Lawrence, Douglas was able to hide "the primary reaction: resentfulness We object to being patronized; it makes us resentful". Sociologist Zygmunt Bauman discusses resentment: "Both Nietzsche and Scheler point to ressentiment as a major obstacle to loving the Other as thyself. (While they wrote in German, they used the French term ressentiment, the complex meaning of which is less than perfectly conveyed by the more straightforward English term "resentment").