Кіріспе

Пуатьелік Леодегар (Леодегарий; 615 – 2 қазан, 679 ж.) – Аутун епископы, бургундтық. Әйелі киелі Сиграданың ұлы және киелі Варинустың бауыры болған. Леодегар Неустрия сарайының франк мэрі Эброинге қарсылас болды және бургунд ақсүйектерінің тобын басқарды. Оның қиындықтарға қарамастан шейіт болып қалуы оны қасиетті сапына қосты.

Ерте өмір

Леодегар Бургундияның жоғары дәрежелі дворяны Бодилонның, Пуатье мен Париж графының және Альзас қаласының қасиетті Сиграданың ұлы болды, ол кейіннен Сосондағы Сент-Мари монастырында монах болды. Оның інісі Варинус еді. Көп ұзамай ол абат сайланды және реформалар бастады, соның ішінде бенедиктиндік тәртіпті енгізуді. Автондағы билігі оны франко-бургунд ақсүйектерінің арасындағы көшбасшы етіп бекітті. Леодегар Неустриядағы сарайдың мэрі Эброинге қарсы оппозицияның бірі болды. Эброин Леодегарды патша Клотар III-тің алдында айыптады. Бірақ 673 жылы патша сот барысында қайтыс болды. Эброин Клотардың кіші інісі Теодерих III-ті патша етіп тағайындады. Мэр Неустрия және Бургундия ақсүйектерінің патшаға кіруіне тыйым салғандықтан, олар 662 жылдан бері Аустразияның патшасы болған және енді Неустрия мен Бургундияны да басқаратын ортаңғы бауыры Хилдерик II-ні шақыртты. Эброин Люксеуилде қамауға алынды, ал Теодерих Сент-Дениске жіберілді. Леодегар бұл өзгерісті қолдады, бірақ көп ұзамай жаңа патшамен қақтығысқа түсті, өйткені ол өзін Аустразиядан келген кеңесшілермен қоршады. Епископ сондай-ақ патшаны өзінің туысы Билихильдке заңсыз үйленгені үшін сынады. Мұрагерлік даудан жеңілгеннен кейін, патша Леодегарды да Люксеуилге қуды. 675 жылы Бондиде наразы Франк Хилдерик II-ні өлтірген кезде Теодерих III Неустрияның патшасы болып тағайындалды, ал Леудезий оның мэрі болды. Эброин хаостан пайдаланып, Люксеуилден қашып, сарайға жетті. Ұзақ өтпей Эброин Леудезийді өлтіріп, тағы да мэр болды, әлі де Леодегардың жақтасы емес. Бұл ақпараттың бір бөлігі жоғалған көзден (Круш 1891), сондай-ақ екі кейінгі дереккөзден алынған (олардың бірі өлең түрінде).

Мәдени маңызы

Тарихи тұрғыдан алғанда, бай британдық саудагерлердің мамыр айында сауда жасап, жазды Лондоннан тыс өткізу және Сент-Лежер күні қайта оралу салты болған. Осыдан қаржы сауда нарықтарында қолданылатын "Мамыр айында сатып, кетіңіз, Сент-Лежер күні қайтып келіңіз" деген мақал туындаған.

Негізгі дереккөздер

Liber Historiae Francorum, Б. Круш редакциялаған, MGH SS rer. Merov. - II том. Passio Leudegarii I & II, Б. Круш және В. Левисон редакциялаған, MGH SS rer. Merov. - V том. Vita sancti Leodegarii, Урсин жазған, бұрын Санкт-Майксент монастырының монахы (Migne, Patrilogia Latina, xcvi том). Vita metrica, Poetae Latini aevi Carolini, III том. (Germ. Hist. қосымшасы). Epistolae aevi Merovingici collectae 17, W. Gundlach редакциялаған, MGH EE III том.

Екіншілік көздер

Й. Фридрих, «Ебройн үй шаруашылығының тарихы», Мюнхен академиясының еңбектерінде (1887, 42–61 беттер)
Ж. Б. Питра, «Сент-Лежер тарихы» (Париж, 1846)