Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі. Coreopsis lanceolata, көбінесе найзақ жапырақты кореопсис деп аталады, Солтүстік Америкада өсетін астра тұқымдасының бір түрі.

Сипаттама

Coreopsis lanceolata – көпжылдық өсімдік, кейде 1 метрден аса биіктікке жетеді. Өсімдік сабақ басындағы жалаңаш гүл сабағының үстінде жалғыз сары гүл шоғырларын жасайды, әр шоғыр сәулелі гүлдер мен дискілі гүлдерді қамтиды. Әр гүлдің ені шамамен бірдей. Тамыр жапырақтары әдетте тар, сүйірленген, тегіс жиектері бар және ұзын болады. Олардың жұқа, ұзын сабақтары бар. Сабақтың жоғары жағындағы жапырақтары сабақсыз болады және тілімделмеген немесе қанатты тілімделген болуы мүмкін.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ол АҚШ-тың шығыс және орталық бөліктерінде өсіп, Канадада, АҚШ-тың батысында, Мезоамерикада, Оңтүстік Америкада, Оңтүстік Африкада және Австралияның шығысында жабайыланған. Табиғи ортада ол ашық орманды аймақтарда, далаларда, жазықтарда, кең далаларда, шалғындарда және саванналарда кездеседі.

АҚШ-тан тыс жерлерде инвазивті өсімдік ретінде

Жапония мен Қытайға әсемдік үшін әкелінген, кейіннен жасылдандыру жобаларында, әсіресе өзендер мен теміржолдардың бойында кеңінен пайдаланылған Coreopsis lanceolata қазіргі кезде жергілікті өсімдіктермен бәсекелесіп, оларды ығыстырып шығарып жатыр. 2006 жылдан бері «Инвазивті шетелдік түрлер туралы» заң бойынша бұл түр инвазивті деп танылды. Coreopsis lanceolata-ны өсіру, отырғызу, сату немесе сатып алуға қазір тыйым салынған, және бүкіл ел бойынша оны жою жөніндегі науқан жүргізілуде. Бұл түр тіпті Жапония Экологиялық қоғамының «100 ең нашар инвазивті түрлер» тізіміне де енген. Сонымен қатар, бұл түр Шығыс Австралияда да инвазивті арамшөп саналады.

Экология

Гүлдер сәуірден маусымға дейін гүлдейді. Құстар мен ұсақ жануарлар ахеналарды жейді. Өсімдік колониялар түзуге таралуы мүмкін.

Өсіру

Coreopsis lanceolata ірі қалаларда тозаңдаушыларды қалпына келтіруге көмектеседі, нектарымен қоректенетін және/немесе тұқымдарын жейтін жануарларға тамақ көзі болып табылады. Өсімдікті тым көп суарудан сақтану керек, себебі ол көктеп түсіп қалуы мүмкін. Оны контейнерлерде немесе жиі шабылатын газондық жерлерде өсіру арқылы өсуіне шектеу қоюға болады. Оған көп күтім қажет емес, бірақ гүлдерін қысқарту пайдалы. Құмды, жақсы кеуекті топырақ оған қолайлы. Салмақты, сазды топырақ қыс айларында ылғалды ұстап, көптеген түрлердің өлуіне себеп болуы мүмкін. Дегенмен, C. lanceolata тамырсабақты (жер асты сабақтары бар) болғандықтан, топырақтағы ылғалдың күрт өзгеруіне (құрғақшылыққа да, су толуға да) төтеп беруге жақсы бейімделген. Салмақты топыраққа компост қосу дренажды жақсартады, сондай-ақ егістік жерін қоршаған жерден гөрі жылдам суды кетіруге мүмкіндік беретін үйінді жасауға болады. Ол тікелей күн сәулесінде (күнде 4–6 сағат) жақсы өседі.