Кіріспе

Джоан Баез орындаған дәстүрлі ән, "Күміс пышақ" әні, сондай-ақ "Кэти Диар", "Молли Диар", "Жасыл далалар мен шалғындар", "Оян, оян, ұйықтап жатқандар" және тағы да басқа нұсқалары бар (Заңдар M4 & G21, Roud 2260 & 2261). Бұл американдық халық балладасы, оның бастауы Ұлыбританияда болуы мүмкін. Әр түрлі атаулардағы бұл әндер өте жақын, ал екі бағыт, әсіресе, ХХ ғасырдың коммерциялық кантри және халық музыкасының жазбаларында кең таралды: Джоан Баез танымал еткен "Күміс пышақ" нұсқасы және The Callahan Brothers, The Blue Sky Boys және The Louvin Brothers сияқты жақын үйлесімде орындалатын бауырлас дуэттер танымал еткен "Кэти Диар" нұсқалары. "Күміс пышақ" әнінде әйел баяндаушы әлеуетті күйеуден бас тартады, себебі анасы оны өзі бастан өткерген қайғыдан сақтау үшін еркектердің ұсыныстарын қабылдамауға ескерткен. Джоан Баездің 1960 жылғы жазбасында балладаның тек бір бөлігі ғана орын алған. "Katy Dear" әні бірдей мелодияны қолданады, бірақ басқа мәтінмен, ер адамның көзқарасынан ұқсас оқиғаны баяндайды.

Шығу тегі

Әннің көптеген нұсқалары бар, әртүрлі атаулармен және әртүрлі әндердің қоспасын көрсететін мәтіндермен. Стив Роуд әннің бір нұсқасы, "О! Molly Dear Go Ask Your Mother" деген атпен, былай деп жазады: "Осы ән және оның басқа әндермен байланыстары туралы толық бір кітап жазылуы мүмкін. Бұл әндерде түнгі уақытта жас жігіттер сүйіктілерінің терезесінде тұрып, ата-аналарының қарсылығына қарамастан, күміс пышақпен келеді. Солтүстік Американың дәстүрлі әншілері арасында кең таралған "Drowsy Sleeper" әні Ұлыбританияда да жиналып, 1820 жылдардан бері жарияланып келген."

Қызығушылық тудыратын нәрсе – "Silver Dagger" және "Drowsy Sleeper" әндерінің ерте нұсқалары. Олар тақырыптық тұрғыдан байланысты және ағылшын халық әндеріндегі түнгі келудің ежелгі тақырыбынан туындаған болуы мүмкін, бірақ мәтіндері, өлеңдерінің ырғағы және соңымен ерекшеленеді. "Silver Dagger" сюжеті "Drowsy Sleeper" сюжетіне ұқсас, онда ата-аналар жігіт пен қыздың одасуына қарсы шығады, бірақ "Silver Dagger" әнінде пышақ жас ғашықтардың өзін-өзі өлтіру құралы ретінде қолданылады, ал "Drowsy Sleeper" әнінде жұп қашып кетеді. "Silver Dagger" әнінің АҚШ-тағы алғашқы жарияланымдарын 1849 жылы "Spirit of the Times" және "Gazette of the Union", "Golden Rule" және "Odd Fellows' Family Companion" журналдарында табуға болады. "Drowsy Sleeper" әнінің 1890 жылы Х.Дж. Вейман жариялаған "Who's at My Bedroom Window?" нұсқасы "Silver Dagger" және "Drowsy Sleeper" әндерінің араласуын көрсетеді. Кентуккиде жиналған нұсқа 1907 жылы "The Journal of American Folk Lore" журналында жарияланды, ал 1908 жылы Генри М. Белден үш нұсқаны жинады. Сесил Шарп 1908 жылы Сомерсеттен алынған ағылшын нұсқасын "Arise! Arise!" деген атпен жариялады. Шарп сондай-ақ әннің нұсқасын АҚШ-та "Awake, awake" деп жинады, оны 1916 жылдың 1 тамызында Солтүстік Каролина штатының Мэдисон округінде Мэри Сэндс орындады. Атаулар мен мәтіндердегі айырмашылықтар әннің ауызша дәстүр арқылы берілуінің немесе әртүрлі көздерден бейімделуінің нәтижесі болуы мүмкін, сондай-ақ әр орындаушы әнге өз өлеңдері мен ерекшеліктерін қосуы да мүмкін. Бұл әндер әртүрлі әуендермен орындалған. "Old Virginny"/"Man of Constant Sorrow" және "Come All You Fair and Tender Ladies" сияқты басқа әндермен байланысы да белгілі, онда ән "Poor Goins" деп аталды. Ән 1926 жылы Келли Харрелл "O! Molly Dear Go Ask Your Mother" деп, 1929 жылы Уилмер Уоттс және The Lonely Eagles "Sleepy Desert" деп, ал 1930 жылы The Oaks отбасы "Wake Up You Drowsy Sleeper" деп коммерциялық түрде жазды. 1934 жылы Callahan Brothers "Katie Dear (Silver Dagger)" деп, ал 1938 жылы Blue Sky Boys "Katie Dear" деп жазды. Ән 1950-1960 жылдары блюграсс және халық музыкасымен гастрольдеген Country Gentlemen тобының репертуарының бір бөлігі болды. 1960 жылдардың басында "Katie Dear" әнін Джоан Баез және Иан мен Сильвия сияқты халықтық музыканы жаңғыртушылар жазды. Бүгінде оны көбінесе блюграсс музыканттары орындайды және жаздырады.

Жазулар мен орындалулар

Ән блюграсс музыканттары тарапынан да кеңінен орындалып, жазылған, себебі дәстүрлі блюграсс әндері деп есептелетін көптеген әндердің бастауы қазір "ескі уақыт" музыкасы деп белгілі музыкаға жетеді.

20 ғасыр

1926 жылы Келли Харрелл – "О! Молли, анаңнан сұра", Victor Vi 20280 (BVE 35667). Worried Blues, The Complete Commercial Output of Frank Hutchison and Kerry Harrell JSP Records JSP7743 (2005), My Bonnie Lies Over The Ocean: British Songs in the US Nehi Records NEH3X1 (2015) альбомымен қайта шығарылған. 1927 жылы Б. Ф. Шелтон – "О, Молли, жаным" (BVE 39735). 1929 жылы Уилмер Уоттс және оның жалғыз бүркіттері – "Ұйқылы шөл", Paramount Pm 3282. My Bonnie Lies Over The Ocean: British Songs in the USA Nehi Records NEH3X1 (2015) альбомында қайта шығарылған. 1934 жылы Каллахан ағайындары – "'Кэти, жаным (Күміс пышақ)", Banner Ba 33103. Melotone Me 13071, Oriole Or 8353, Perfect 13017, Romeo Ro 5353. Диксон ағайындарымен бірге Каллахан ағайындарының JSP Records JSP77113 (2011) альбомымен қайта шығарылды. 1938 жылы Blue Sky Boys – "Кэти, жаным", Bluebird BB B 7661, Montgomery Ward Records MW M 7468. The Blue Sky Boys, The Very Best of Classic Country Remastered JSP Records JSP7782 (2007) альбомында қайта шығарылған. 1938 жылы Картер отбасы – "Кім менің тереземе соғып тұр?", Decca De 5612, Montgomery Ward MW M 8071, Melotone (Канада) MeC 45275. Картер отбасы, 2-том, 1935–1941 JSP Records JSP7708 (2003) жинағында қайта шығарылған. 1956 жылы Лувин ағайындары – "Өмірдің трагикалық әндері". 1963 жылы The Country Gentlemen, Hootenanny: A Bluegrass Special және Bluegrass Country бағдарламаларында. 1964 жылы Иан мен Сильвия – "Төрт күшті жел". 1964 жылы Боб Дилан – "Silver Dagger" The Bootleg Series Vol. 6: Bob Dylan Live 1964, Concert at Philharmonic Hall альбомында, Бейз оны әзілдеп "Бобтың ертедегі әндерінің бірі" деп айтады. Дилан ән айтпайды, бірақ акустикалық гитара мен гармоникада сүйемелдейді. 1964 жылы Дейв Ван Ронк өзінің Inside Dave Van Ronk альбомында әннің күлкілі нұсқасын орындайды. 1960 жылдары Чет Пауэрс – Ән 2011 жылы Дино Валенте атымен шыққан Get Together The Lost Recordings альбомында ұзақ нұсқада пайда болады. 1970 жылдары The Eagles – 1970 жылдардың басында концерттерінде Eagles әдетте "Take it Easy" әнінің алдында "Silver Dagger" әнінің төрт жолын а капелла орындап, "My Daddy is a handsome devil" сөзімен бастайды. Гленн Фрей, Берни Лидон және Рэнди Мейснер сахнаның алдындағы бір микрофонның айналасында үйлесімділік жасайды, ал Дон Хенли барабан жиынтығының артынан қосылады. 1987 жылы The Men They Couldn't Hang әннің нұсқасын жазды, ол 1987 жылы шыққан Waiting for Bonaparte альбомының кейбір нұсқаларында бонус трек ретінде қосылған. 1999 жылы Долли Партон 1999 жылы "The Grass Is Blue" альбомы үшін ән жазды.

Бейімделулер

Дам Дарси әннің өте ерекше нұсқасын жазды, ол оның Greatest Hits альбомында табылады. Британдық Saint Etienne тобының "Like a Motorway" әні осы балладаға негізделген. Ол олардың Tiger Bay (1994) альбомында орналасқан, бұл – қазіргі стильде ұсынылған халық музыкасына жасалған құрмет. Әннің мелодиясы түпнұсқаға жақын, бірақ жаңа мәтіндер күйеуінің тағдырын көңіл көншітпейтіндей бейнелейді. Hey Rosetta тобы да осы әнді өздерінше орындады, ол "Red Songs" EP-де кездеседі. Дегенмен, ән "Күміс пышақ" емес, "Тереземде кім жылап тұр" деп аталады. Уильям Гибсон өзінің "Спрауль" трилогиясының екінші кітабы "Зоро граф" романында осы әннің үшінші шумағын кейіпкер Энжи Митчеллдің өткеніне ишара жасау үшін пайдаланады.