Кіріспе

Принц Доминик Иероним Радивилл (; белорус тілінде: Дамінік Геранім Радзівіл; польша тілінде: Dominik Hieronim Radziwiłł; 4 тамыз 1786 – 11 қараша 1813) – Польша-Литвалық ақсүйек, Несвиж және Олыка ординаты, Биржай, Дубингиай, Слюск және Капыль иеліктерінің иесі. Ол 1812 жылы Наполеонның Ресейге жорығына қатысып, кейіннен Ханау шайқасынан алған жараларынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Доминик 1786 жылғы 4 тамызда Белая-Подляска қаласында дүниеге келді. Ол Турн мен Таксис ханшайымы София Фридерика (1758–1800) мен Несвиж әулетінің ханзадасы Иероним Винсент Радзивиллдің (1759–1786) жалғыз ұлы болды. Оның әкесі Клек графы, 1779 жылдан Литваның Ұлы шарап құюшысы және Минск губернаторы болған. Әкесінің 1786 жылғы қыркүйекте дүниеден озғаннан кейін, анасы князь Анджей Казановскиге қайта үйленді, ал ол қайтыс болғаннан соң 1800 жылы қайтыс болғанға дейін граф Миколай Остророгқа тұрмысқа шықты. Оның әкесінің ата-аналары Михал Казимеж "Рыбенко" Радзивилл мен Анна Луиза Мицельска болды. Анасының ата-аналары Карл Анзельм, Турн мен Таксистің 4-ші принці және герцогиня Августа Вюртемберг (Вюртемберг герцогі Карл Александрдың қызы, ол 1720 жылдан 1733 жылға дейін Сербия Корольдігін регент ретінде басқарды) еді.

Мансап

Доминик Несвиж және Олыка ординаты және Биржай, Дубингай, Слюск және Капыль иеліктерінің иесі болды. Ол Наполеон жағындағы поляк легионында соғысып, 1812 жылы Наполеонның Ресейге жорығына қатысты. Кейіннен Ханау шайқасынан кейін алған жарақатынан көз жұмды. Ресейдің Александр I Наполеонмен байланысы болғандықтан оның барлық мүлкін тәркіледі. Тек Пруссияның араласуының арқасында (Доминиктың туысы Антони Радзивилл пруссиялық ханшайымға үйленгендіктен) Радзивиллдер отбасылық траст мүлкін сақтап қалды, ал Мир қамалы мен 18 000 км² жер Доминиктың жалғыз заңды баласы Стефанияға өтті. Ол патшаның бұйрығымен орыс подданныйына үйленуге міндетті болды және оны Людвиг цу Сайн-Витгенштейн-Берлебургте тапты. Содан кейін қамал оның қызы Мария Сайн-Витгенштейн-Сайнға, неміс канцлері Хлодвигтің әйеліне, Хоэнлохе-Шиллингсфюрст князіне өтті, ол жаңа заң бойынша шетелдік азамат болғандықтан 19 ғасырдың соңында оны сатуға мәжбүр болды.

Жеке өмір

1807 жылғы 3 ақпанда ол граф Михаил Ежи Мнишех пен Урсула Замойскаяның (патша Станислав Август Пониатовскийдің қызының немересі) қызы Тереза Мнишехке (1790–1852) үйленді. Олар 1809 жылы ажырасты. 1809 жылғы 15 наурызда ол Жозеф Старзенскийдің бұрынғы әйелі Теофилия (Моравска) Старзенскиге (1791–1828) үйленді. Олардың бірлескен балалары:

Александр Доминик Радзивилл (1808–1859), ол Розин Жозефина Хитлге үйленді. Каролина Стефания Радзивилл (1809–1832), 1828 жылғы 14 маусымда Санкт-Петербургте неміс-орыс фельдмаршалы Петер Витгенштейннің ұлы, принц Людвиг цу Сайн-Витгенштейн-Берлебургке үйленді. Доминик 1813 жылғы 11 қарашада Ханау қаласының жанында қайтыс болды. 1813 жылы Доминик қайтыс болғаннан кейін Несвиж әулеті ординат құқығын жоғалтты, өйткені оның жалғыз ұлы Александр Доминик ата-анасының некесіне дейін дүниеге келгендіктен, атағы мен ата-бабаларының мұрасын алуға құқығы болмады. Несвиж және Олыка ординаты Доминиктің туысы, князь Антоний Радзивиллдің кіші Клецк әулетіне көшті.

Ұрпақтар

Ұлы Александр арқылы (Радивиллдердің Галициялық тармағы деп аталатын), ол қаза болғаннан кейін Людвиг Александр Радивиллтің (1847–1912 жж.) әкесі болды. Ол және оның ұрпақтары Австрия империясымен князьдік атағын растатты, бірақ 1938 жылы Галициялық тармақ тоқырап қалды.