Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айова тайпасының басшысы Махаска (ескіше Айова Максушка, қазіргі Максуха), немесе Ақ бұлт (1784–1834) – Солтүстік Америка Айова тайпасының басшысы. Оның ұлы, Махаска да, Франсис Ақ бұлт есімімен көбірек танылды.
the chief of the Iowa tribe
Mahaska (archaic Ioway Maxúshga pronounced ; contemporary Maxúhga), or White Cloud, (1784–1834) was a chief of the Native American Iowa tribe. His son, also named Mahaska, was better known as Francis White Cloud.
Ерте өмір және білім
Махаска Айова тайпасында дүниеге келді. Ол әкесінің өліміне жауап ретінде бірнеше Сиу жауынгерін өлтіргеннен кейін ерте жасында басшы болды. Кейін Махаска француз саудагерімен дау кезінде оны өлтірді; ол тұтқындалып, Миссури штатының Сент-Луис қаласында түрмеге қамалды. Қашқаннан кейін ол Осадж тайпасына шабуыл жасады. Содан кейін ол әкесінің өлімі үшін толық кек алғанын шешті. Махаска қаруын тастап, еуропалық америкалықтардың өмір салтын қабылдады, ағаш үй салып, шаруашылық етті. 1833 жылы Омаха тайпасының қолынан Айова тайпасының басшысы Крейн қаза тапқанда, ол өзінің жауынгерлеріне кек алуға рұқсат бермеді. Айова тайпасының бірнеше адамы Омаха тайпасының алты жауынгерін өлтірген кезде, Махаска оларды тұтқындауға көмектесті. Келесі жылы Айова тайпасының бірі Форт Ливенворттан қашып, Махасканы от жанында отырғанда арқасынан атып өлтірді. Ол Айова штатының Касс округіне қарасты Эдна қалашығындағы Нодавей өзенінің жанына жерленді. Махаска қоныс аударушылар үшін өзінің туған жердің өмір салтының артықшылықтарының және туған жерліктер мен қоныс аударушылар арасындағы бейбітшілік мүмкіндігінің символына айналды.
Mahaska was born into the Iowa tribe. He became chief at an early age after killing several enemy Sioux to avenge his father's death by them. Later Mahaska supposedly killed a French trader in an argument; he was arrested and imprisoned in St. Louis, Missouri. After he escaped, he led a raid against the Osage. Afterward, he decided that his father's death was finally avenged. Mahaska lay down his arms and adopted the lifestyle of the European American settlers, building a log home and farming. He refused to let his braves avenge the death of an Iowa chief named Crane at the hands of Omaha Indians in 1833. When several Iowa killed six Omaha warriors, Mahaska assisted in their arrest. The next year one of the Iowa escaped from Fort Leavenworth and killed Mahaska by shooting him in the back as he sat by his campfire. He was buried along the Nodaway River in Edna Township, Cass County, Iowa. Mahaska became a symbol to settlers of the virtues of his native lifestyle, and of the possibility of peace between natives and settlers.
Мұра мен құрмет
Айова штатының Махаска округі оның құрметіне аталған. USS Mahaska кемесі де оның есімімен аталады. Суретші Шерри Эдмундсон Фрайдың алғашқы қоғамдық тапсырысы Махасканың қоладан жасалған мүсіні болды. Жақында қайта жаңартылған мүсін бүгінге дейін штаттың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Айова штатының Махаска округінің сот үйі алаңында тұр. Тіреуінің оң жағында суретшінің "S. E. Fry, 1907" деген қолтаңбасы жазылған. Фрай 1906 жылы Махаска мүсінін жасауға келіскен кезде Паризде тұрып жатқан. Ол келесі жазда Айоваға оралып, Тама қаласының жанындағы Мескваки тайпасының эскиздерін жасады, сондай-ақ үнді мүліктерін және басқа да анықтамалық материалдарды жинады. Парижге қайтқаннан кейін ол кішкентай балшықтан модель жасады, оны алғаш рет 1907 жылы Париж көрмесінде көрсетті. Бір жыл өткен соң, ол толық көлемді мүсінін көрмеге шығарды және осы үшін Рим сыйлығына ие болды. Содан кейін мүсін АҚШ-қа жіберілді және теміржол арқылы Оскалузаға жеткізілді. Мүсіннің ресми ашылуы 1909 жылдың 12 мамырында өтті, оған "жаңбырдан суға түскен 12000 көрермен" қатысты.
Mahaska County, Iowa was named for him. USS Mahaska was named in his honor. Sculptor Sherry Edmundson Fry's earliest public commission was a bronze statue of Mahaska. Recently restored, it still stands on its pedestal in the courthouse square of Oskaloosa, which is the governmental seat of Mahaska County, Iowa, in the southeastern section of the state. At the right of the base is the artist's signature "S. E. Fry, 1907". When he accepted the Mahaska commission in 1906, Fry was living in Paris. He returned to Iowa the following summer to make preparatory drawings of Meskwaki at the nearby Settlement at Tama, Iowa, and to collect Indian artifacts and other reference materials. Returning to Paris, he began on a clay scale model, which he first showed at the Paris Salon in 1907. A year later, he exhibited the final full sized sculpture, for which he was awarded the Rome Prize. Soon after, it was shipped to the U. S., and arrived in Oskaloosa by railroad. The formal dedication of the statue, which was attended by "a crowd of 12,000 rain soaked spectators", was held on May 12, 1909.