Кіріспе

Ағылшын сценарийшісі (1899–1995)

Чарльз Альфред Сельвин Беннетт (2 тамыз 1899 – 15 маусым 1995) – ағылшын драматургі, сценарийші және режиссер, ең белгілісі Альфред Хичкокпен жұмыстырғандығымен танымал.

Ерте өмір

Чарльз Беннетт Англияның Суссекс округындағы Шорэм-би-Си қаласында қолданыстан шыққан теміржол вагонында дүниеге келді. Ол актриса және суретші Лилиан Лангриш Беннетттің (1863–1930) ұлы. Беннеттің анасы оған әкесі Чарльз Беннетт, қазандықтың жарылысынан қаза тапқан инженер екенін айтты, бірақ ол актер Кирл Беллоу (1855–1911) деп ойлады. Беннеттің Фредерик (Эрик) ағасы және Вера інісі болды. Оның әкесі крещение тізілімінде Фредерик Беннетт, инженер деп жазылған. Кино тарихшысы Джон Белтон Беннеттің әкесі оның төрт жасында қайтыс болғанын мәлімдеді. 1911 жылғы халық санағында Лилиан Беннетт өзін жесір және суретші ретінде тіркеді. Беннетт көбінесе үйде білім алды, сондай-ақ қысқа мерзімге Челсидегі Сент-Маркс колледжінде оқыды.

Актер

Беннетт 1911 жылы Макс Рейнхарттың "The Miracle" қойылымында ойнаған бала актер болды. Ол "Алиса ғажайып елінде" (1913), "Жақсы қыз" (1913), "Дрейк" (1914) және "Неке саудасы" (1915) сахналық қойылымдарында бала рөлдерін ойнады және Англия бойынша гастрольдік сапарларда болды. Ол "Джон Галифакс, джентльмен" (1915) фильмінде жас Джон Галифакстың рөлін орындады, ал үлкен Галифаксты Фред Пол ойнады. Көрермендер бұл қойылымды аса жақсы қабылдамады, содан кейін Беннетт Эдриан Брунельдің қосымша актер және көмекшісі болды. Ол "The Speckled Band" (1916), "Король Лир" (1916) және "Раффлз" (1917) қойылымдарында сахнада өнер көрсетуді жалғастырды. 1917 жылы ол әскерге шақырылып, Корольдік фюзельерлер полкінде қызмет етті. Соғыстағы қызметінің көп бөлігі Соммада өтті, онда ол жауынгерлік қимылдарға қатысты. Ол Әскери медальмен марапатталды және лейтенант шенімен соғысты аяқтады. Газға шалынғандықтан әскерден босатылып, 1919 жылы армиядан кетті. Беннетт актерлік карьерасын жаңадан бастады, "Брюстердің миллиондары" труппасында (1920), содан кейін Комптон комедиялық труппасында, Лена Эшвелл труппасында, Гертруда Эллиотт гастрольдік труппасында және Генри Бейнтон труппасында (ол "Антоний мен Клеопатра" және "Жазғы түнгі арман" спектакльдерінде ойнады) өнер көрсетті. 1923 жылы ол Александр Марштің Шекспир труппасына қосылып, Англияны аралады.

Драматург

1925 жылы Беннетт 1925-1926 жылдары Парижде өнер көрсеткен Бен Грит труппасына қосылды. Осы кезеңде ол кешкі спектакльдерде ойнағанда, өзінің алғашқы үш толыққанды пьесасын жазды: соғыстағы қызметіне негізделген «Қайтып келген», «Шантаж» және «Соңғы сағат». 1926 жылдың желтоқсанында Беннетт Лондонның Winter Garden театрында «Жазғы түннің арманы» қойылымында Тесей рөлін ойнады. 1927 жылдың сәуірінде ол Джон Гилгуд, Роберт Лорейн және Гертруд Эллиоттпен бірге Аполлон театрында «Отелло» қойылымында ойнады. 1927 жылдың мамырында Беннетт өзінің «Қайтып келген» пьесасының қойылымында ойнап, режиссерлықты да өзі жүзеге асырды. Пегги Эшкрофт актерлік құрамда болды. 1927 жылдың желтоқсанында ол Лорейннің «Сирано де Бержерак» қойылымында ойнады. Беннетт өзінің мансабындағы ең үлкен жетістігіне 1928 жылы Ал Вудстың «Шантаж» пьесасын қаржыландыруымен қол жеткізді, оны Рэймонд Мэйси продюсерлік етті және Таллула Банкхед бас рөлде ойнады. Пьеса бастапқыда жақсы қабылданылмады, бірақ гастрольдік сапарларда үлкен сәттілікке ие болды. Пьесаны Альфред Хичкок көріп, British International Pictures компаниясын фильм құқықтарын сатып алуға және Беннеттің пьесасын сценарийге бейімдеуге ынталандырды, ал диалогты Бенн Леви жазды. Оның «Шантаж» (1929) фильмі әдетте алғашқы британдық дыбысты фильм деп есептеледі және үлкен коммерциялық сәттілікке жетті. Беннеттің «Соңғы сағат» пьесасы 1928 жылдың желтоқсанында Лондон сахнасында дебют жасап, Лондонда үлкен танымалдылыққа ие болды. «Соңғы сағат» (1930) Уолтер Фордтың режиссерлігімен фильмге айналды, ол Nettleford Studios-тің алғашқы «сөйлейтін» фильмі болды. Беннеттің төртінші пьесасы – Хэйзел Мей Маршаллдың «Он минутқа он екіге дейін» әңгімесіне негізделген «Қауіпті шекара» (1929). Ол сонымен қатар «Түн ортасынан кейін» (1929) атты бір актілі пьесаның авторы болды.

Алғашқы сценарийлер

"Шантаж" фильмінің сәттілігінен кейін 1931 жылдың қыркүйегінде "Британ Интернешнл" компаниясы оған екі жыл ішінде жылына үш фильмнің сценарийін жазуға келісімшарт ұсынды. Ол Альфред Хичкокпен қайта кездесіп, "Булдог Драммондтың баласы" деп аталатын "Булдог Драммонд" фильмі үшін бірлесіп сценарий жазды. Алайда, Хичкок кейін түсірген фильмдері сәтсіз аяқталып, BIP жобаны іске асырмауды шешті. BIP-де жұмыс істеген кезінде ол әлі түсірілмеген кітаптарға арналған сценарийлер жазды: "Death on the Footplate", "The Parrot Whistles", "High Speed", "Love My Dog" және "Fireman Save My Child". Беннет Джордж Кинг үшін бірнеше төмен бюджетті фильмдерге сюжет ұсынды, кейін ол оны "әлемдегі ең нашар режиссер" деп атады: "Number, Please" (1931); үлкен сәтті болған "Deadlock" (1931); оның пьесасы негізінде түсірілген "Midnight" (1931); және "Two Way Street" (1932). Беннетт "Сенсация" (1931) пьесасын жазып, режиссерлік етті, бұл мелодрама болғанмен, сәтті болмады, бірақ одан фильм жасалды. Одан кейін "Big Business" (1932) атты тағы бір пьесаны қойды, оны Беннетт де режиссерлік етіп, сол кездегі әйелі Мэггимен бірге ойнады. Бірақ ол актерлік мансабын тастап, жазуға көшті. Беннетт "Partners Please" (1932) атты қысқаметражды фильм жазды және Джон Пэдди Карстерс үшін "Paris Plane" (1933) фильмін жасады. Беннетт "Mannequin" (1933); "The House of Trent" (1933); "Matinee Idol" (1933) фильмдерін Кинг үшін жазды; "Hawley's of High Street" (1933) – Беннетт үшін сирек кездесетін комедия; Шотландияда түсірілген алғашқы фильм – "The Secret of the Loch" (1934); "Warn London" (1934); оның "Big Business" (1934) пьесасының бейімделуі; және "Gay Love" (1934). Бұл фильмдердің бірнешеуі публицист және сценарийші Билли Бристоупен бірлесіп жазылды; олар Беннетпен барлығы сегіз фильмде жұмыс істеді. 1934 жылы ол "Heart's Desire" пьесасын жазды, кейіннен оны өзінің жазған ең жақсы пьесасы және жалғыз ұнаған пьесасы деп санады, бірақ ол ешқашан қойылған жоқ.

Хичкок

Хичкок Gaumont British компаниясына ауысты, онда ол Майкл Балконды "Bulldog Drummond's Baby" жобасына қызықтырды. Соңында бұл "Ерте білген адам" (1934) фильмі болып түсірілді, ол үлкен табысқа ие болды. Бристоумен "Night Mail" (1935) фильмін жасағаннан кейін, Беннетт Хичкок үшін "The 39 Steps" (1935) фильмін жазды, ол тез арада классикаға айналды; Беннетт фильмнің құрылысының көп бөлігіне өзі жауапты екенін айтты, бірақ диалог жазған Иан Хейдің еңбегіне де жоғары баға берді. Беннеттке деген сұраныс арта түсті. Ол Клод Рейнс пен Фэй Рэймен бірге "Кайра күдікті" (1935) жұмысын, Сидни Джиллиатпен бірлесіп "Қаралғандардың патшасы" (1935) фильмін, "Теңіздегі барлығы" (1936) және "Көк түтін" (1935) сценарийлерін жазды. Ол Хичкок үшін тағы екі фильм жасады: "Сырлы агент" (1936) (Сомерсет Моэмнің "Ашенден" романы негізінде) және "Саботаж" (1936). 1936 жылдың қаңтарында Гри Гарсон мен Эрнст Дойч қатысқан "Күнделіктің бір беті" пьесасы Лондонның Гаррик театрында қысқа ғана уақыт көрсетілді. Беннетт "Соломон патшаның кен орындары" (1937) фильмінің сценарийін жазуға қатысқан бірнеше автордың бірі болды, содан кейін ол Хичкокқа "Жас және кінәсіз" (1937) фильмі үшін қайта оралды.

Голливуд

Беннетттің Хичкокпен бірге жұмыс істегені оны Англиядағы ең беделді сценаристтердің біріне айналдырды (бір газет оны «Британияның ең танымал қорқытушысы» деп атады) және Голливудтың назарын өзіне аударды. 1937 жылы ол Universal Studios-пен аптасына 1500 долларлық келісімшартқа отырды. Universal оны Сэм Голдуинге берді, ал ол «Марко Полоның оқиғалары» (1938) және «Нағыз даңқ» (1939) фильмдерінің сценарийін авторлық құқығы көрсетілмей жазды, содан кейін Universal-дың «Жақсы қыздар Парижге барады» (1939) және «Жасырын күш» (1939) фильмдерінде жұмыс істеді. Алты айдан кейін Universal Беннеттпен жасалған келісімшартты бұзды. Оның агенті Майрон Селзник Беннетке Майронның інісі Дэвидке жұмыс табуға көмектесті. Беннетт «Жүректегі жастар» (1938) комедиясында алғаш рет Голливудта авторлық құқығы көрсетілген жұмысын жасады; ол сюжеттік құрылымын жасады, ал Пол Осборн диалогтарды жазды. Содан кейін Беннетт MGM-мен келісімшартқа қол қойды, онда ол Эрик Амблердің романы негізінде түсірілмек болған «Алармының себебі» фильмі және Нельсон Эддидің мюзиклі «Балалайка» (1939) фильмдерінде жұмыс істеді. 1939 жылы ол «Соғыс қалтасында» атты повесті жазды. Хичкок АҚШ-қа көшіп, Беннеттті «Шетелдік тілші» (1940) фильмінде жұмыс істеуге шақырды. Беннетт «Оскар» сыйлығына «Үздік сценарий» номинациясы бойынша ұсынылды.

Сесил Б. Де Милль

Беннетт 1941 жылы «Олар сүймеуге батылы жетпейді» фильмінде Columbia студиясында жұмыс істеді, сондай-ақ «Бақытты аяқтар» (1942) фильмінде де авторлық құқығы көрсетілмеген жұмыстар атқарды. Оны Сесил Б. Де Милль «Жабайы желді жинап ал» (1942) фильмінің сценарийін құрастыруға шақырды, ол үлкен сәтті болды. Беннетт RKO студиясына «Париждің Жаннасы» (1942) фильмін жазу үшін барды, ол оның сүйікті фильмдерінің бірі болды. Сол студияда ол «Түнге қарсы шақыру» атты сценарийді жазды және «Мәңгілік және бір күн» (1943) фильмінің көптеген авторларының бірі болды. Ол сондай-ақ «Саботер» (1942) фильмінің сценарийіне авторлық құқығы көрсетілмеген үлестерін қосты. Соғыс жылдарында ол одақтас елдердің барлау қызметі үшін жасырын жұмыс істегенін айтады. Де Милль Беннеттті «Доктор Васселдің тарихы» (1944) фильмінде қайтадан пайдаланды, бұл жолы ол құрылысқа көбірек назар аударды, ал Алан Ле Мэй диалогтарды жазды. Беннетт Мексика революциясы туралы «Rurales» сценарийін Де Милль үшін жазған, бірақ ол ешқашан түсірілмеді. 1944 жылы Беннетт Лондонға Британдық ақпарат министрлігі үшін үгіт фильмдерін жазу үшін оралды. Ол көркем фильмдерді жазуын жалғастырды, «Лорна Дун» фильмінің алғашқы нұсқасы үшін Эдвард Смоллдан 15 000 доллар, ал Вивьен Ли мен Лоренс Оливье жұлдыздық құрамында «Two Cities Films» үшін Мадлен Смит әңгімесін бейімдеу үшін 4000 фунт стерлинг алды. Ол соңғысын қоюға келісімшарт жасасқан. «Two Cities» Беннеттпен «Пейльдің кереметі» сценарийін жазуға келісімшарт жасады. Соғыстан кейін Беннетт Голливудқа оралып, Де Милль үшін «Жеңілмеген» (1947) фильмін жазды. Оливье мен Ли Мадлен Смит жобасынан бас тартқандықтан, Беннетт «Айви» (1947) триллері үшін Сэм Вуд пен Джоан Фонтейнмен жұмыс істеу үшін Universal студиясына барды.

Теледидар

Беннет теледидар үшін жазумен айналыса бастады, "The Ford Television Theatre", "Climax!" (онда ол Джеймс Бонд романының алғашқы экрандық бейімделуі болған "Казино Рояль" эпизодын жазды), "Schlitz Playhouse", "Fireside Theatre", "Cavalcade of America", "The Count of Monte Cristo", "Conflict", "The Christophers", "Lux Video Theatre" және "The New Adventures of Charlie Chan" сияқты бағдарламалар үшін жұмыс істеді. Ол осы бағдарламалардың кейбіреулерін режиссерлік етіп, "Charlie Chan" бағдарламасын продюсерлік етті.

Ирвин Аллен

Беннетт 1957 жылғы "Адамзат тарихы" фильмінде Алленмен қайта кездесті. Ол Англияда өзі режиссерлік етуді армандаған "Жынның түні" (1957) сценарийін жазды; ол культты табысқа ие болды. Содан кейін ол Аллен үшін бірқатар фильмдер жасады: "Үлкен цирк" (1959), "Жоғалған әлем" (1960), "Теңіздің түбіне саяхат" (1961) және "Баллондағы бес апта" (1962). Беннетт "Дик Пауэлл шоуы" үшін де жұмыс істеді және AIP үшін "Теңіз құдайлары" (1965) фильмін түсірді. 1960 жылдардың соңында Беннетт "Жабайы Батыс", "Теңіздің түбіне саяхат" және Аллен үшін "Алыптардың жері" сияқты телесериалдарға көшті.

Кейінгі мансап

Беннетт 1970-жылдардан бастап ешқандай өндірілген жұмыстарға ие болған жоқ. "Бұл қатты ашуландырды, себебі көп жағдайда мен өзімнің жазу өнерім одан да жақсарғанын сезіндім", - деді ол. "Бірақ менің жасымда ешкім мені жұмысқа алғысы келмеді, білесіз бе, мен осы индустрия жастар үшін екендігі туралы әңгімелерді жек көремін. Мен оны жек көремін! Мен қартайғаным үшін емес. Бірақ, талантты болу үшін жас болу керек деген пікірді жек көремін". Беннетт фильмдер, пьесалар, сценарийлер мен телесериалдар жазуын жалғастырды, бірақ олардың ешқайсысы экранға шығарылмады. Ол 1987 жылы "Қоқыр қашып бара жатыр" атты роман жазды. 1990 жылы Беннетт "Шантаж" фильмінің қайта түсірілімін жазу үшін шақырылды. Бірақ фильм түсірілмеді.

Жеке өмір

Беннеттің ағасы Эрик 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Оның тағы бір ағасы, Вэр, 1928 жылы өз-өзіне қол жұмсады. Ол екі рет үйленген. Алғаш 1930 жылы актриса Фэйт Беннетке үйленді. 1941 жылы олар ажырасып, 1947 жылы Беннет Бетти Джо Райлиге үйленді, ол одан бұрын қайтыс болды. Олардың Джон Чарльз Беннет есімді ұлы болды. Беннет 1995 жылы Лос-Анджелесте қайтыс болды.