Кіріспе

1943 жылғы General Motors Fisher Body Division компаниясының шайқас ұшақтары сериясы

Fisher P 75 Eagle – General Motors Fisher Body Division компаниясы жобалаған американдық шайқас ұшағы. 1942 жылдың қыркүйегінде АҚШ Әуе күштерінің өте жоғары жылдамдықпен көтерілуге қабілетті, сол кездегі ең қуатты сұйық салқындатылатын Allison V 3420 қозғалтқышымен жабдықталған ұшаққа деген қажеттілігіне жауап ретінде әзірлеу жұмыстары басталды. Бағдарлама тек бірнеше прототиптер мен өндіріс ұшақтары аяқталғаннан кейін тоқтатылды, себебі ол бастапқы мақсатында қажет болмай қалды, жылдам орналастырыла алмады және өндірістегі ұшақтардан ешқандай айтарлықтай артықшылықтары болған жоқ.

Жобалау және әзірлеу

1942 жылдың қазан айында GM-нің Фишер корпусы бөлімшесімен "XP 75" деп аталатын екі прототипке арналған келісім-шартқа қол қойылды. Жобалық концепция бойынша, North American P-51 Mustang-тың сыртқы қанат панельдері, Douglas A-24 (SBD)-нің құйрық бөлігі және Vought F4U Corsair-дің шассисі Bell P-39 Airacobra сияқты жалпы орналасуда қолданылатын болды, қозғалтқыш орталық бөлікке орналастырылып, қарсы айналатын пернелер созу біліктері арқылы қоздырылатын еді. Алайда, жобалаудың алғашқы кезеңінде P-51 панельдері Curtiss P-40 Warhawk-тың сыртқы қанат панельдерімен ауыстырылды. 1943 жылдың ортасында ұзақ қашықтыққа эскорттаушы истребительдерге деген қажеттілік, жылдам көтерілуге арналған истребительдерге қарағанда өте маңызды болды, сондықтан ұзақ қашықтыққа арналған рөлге бейімделген тағы алты XP-75 ұшағын тапсыру туралы шешім қабылданды. Осы кезде 2500 ұшаққа тапсырыс берілді, бірақ егер бірінші P-75A қанағаттандырмаса, толық тапсырыс жойылуы мүмкін еді. Ол кезде General Motors соғысқа қатысты бірнеше жобамен айналысты, оның ішінде Grumman TBF Avenger сияқты әртүрлі ұшақ түрлерін жаппай өндіру де бар еді. Кейбір дереккөздер P-75-тің General Motors-ты Boeing B-29 Superfortress ұшақтарын жасауға мәжбүр етудің нәтижесі екенін айтады; P-75 жобасы GM-ға Superfortress өндірісінің қосымша ауырлығынан құтылуға көмектесетін "жоғары басымдылықты" жоба болды. "Бүркіт" алғашқы рейсінен бұрын кеңінен жарияланды және "тамаша ұшақ" деп мақтанды.

Пайдалану тарихы

V 3420 19 24 цилиндрлі қозғалтқышымен жабдықталған, бір осьті қарсы айналатын винттерді қозғалтатын XP 75 алғаш рет 1943 жылдың 17 қарашасында ұшты. Екінші XP 75 ұшағы көп ұзамай ұшып кетті, ал барлық алты ұзақ қашықтықтағы XP 75 ұшақтары 1944 жылдың көктемінде сынақ бағдарламасына қатысты. Сынақ бағдарламасы көптеген бастапқы проблемаларды көрсетті, соның ішінде ұшақтың массалық орталығының қате есептелуі, қозғалтқыштың күтілген қуатын шығара алмауы, қозғалтқыштың жеткіліксіз салқындауы, жоғары жылдамдықта рульдің күшінің артуы және нашар айналу қасиеттері. Ұзақ қашықтықтағы XP 75 ұшақтарына өзгертілген құйрық бөлімі, жаңа "көпіршік" кабинасы және V 3420 23 қозғалтқышы енгізілді, бұл 1944 жылдың қыркүйегінде бірінші P 75A Eagles ұшу сынақтарына кірген кезде көптеген кемшіліктерді жойды. Осы кезде Армия Әуе күштері соғыс аяқталғанға дейін қол жетімді болмауы мүмкін жаңа типтердің кең көлемде өндірісіне кіріспеуге және өндірістегі ұшақ түрлерінің санын шектеуге шешім қабылдады. Екі қозғалтқышты Lockheed P 38 Lightning және North American P 51 Mustang ұшақтары ұзақ қашықтыққа ұшу қабілетін көрсеткендіктен, P 75A Eagle ұшағының өндірісі 1944 жылдың 6 қазанында тоқтатылды. Алты дайын өндіріс ұшағы тәжірибелік жұмыстар мен V 3420 қозғалтқышын жетілдіру үшін пайдалану туралы шешім қабылданды. Осы оқиғалардың нәтижесінде P 75A өндіріс шартының тоқтатылуына байланысты ресми өнімділік сынақтарын аяқтамады. Нәтижесінде, барлығы сегіз XP 75 және алты P 75A ұшағы салынды.

Көрмеге қойылған ұшақтар

ААФ сер. № 44 44553: Америка Құрама Штаттарының Әуе күштері ұлттық мұражайы, Огайо штатының Дейтон қаласындағы Райт-Паттерсон әуе базасында орналасқан. Бұл ұшақ көп жыл бойы мұражайдың эксперименталды ұшақтар галереясында қойылған болатын. 1999 жылы қызметкерлер ұшақ корпусының күрт нашарлағанын анықтады, бұл мұражайды ұшақты толыққанды қайта жаңартуға мәжбүр етті. Жұмыс аяқталды және ұшақ мұражайдың эксперименталды ұшақтар галереясына қайта қойылды.