Кіріспе

Польшалық белсенді (1953 жылы туған)

Вальдемар Анджей Файдрих "Майор" (8 сәуір 1953 жылы туған) – Польшалық белсенді және Польшадағы "Оранжевая альтернатива" қозғалысының негізін қалаушы, басшысы.

Ерте мансап

Фёдрих 1953 жылдың 8 сәуірінде Польшаның Торунь қаласында дүниеге келген. Ол Вроцлав университетінің Тарих және өнер тарихы факультетін бітірген. Фёдрих 1970 жылдары тәуелсіз қоғамдық қызметін бастады. Вроцлавта Тәуелсіз студенттер одағының (НЗС) бөлімшесін құрып, қалада Жаңа мәдениет қозғалысын іске қосты. Ол 1981 жылдың сәуір айында өткен үлкен бейбітшілік шеруін ұйымдастырушылардың бірі болды. Әскери жағдай кезінде көптеген поляктар Фёдрихтің еңбектерін алғаш рет ғимарат қабырғаларына салған әдемі кішкентай адамдардың суреттері арқылы танысты, бұл суреттер үкіметке қарсы ұрандарды жабу үшін қолданылған бояуды жапқан.

Апельсиннің баламасы

1986 жылдан бастап ол оқиғалардың тізбегін ұйымдастыра бастады, олар кейіннен "Сары балама" деп аталды. Бұл оқиғаларға бір уақытта жүздеген, тіпті мыңдаған адам қатысты. 1987, 1988 және 1989 жылдары өркендеген шағында майор Фыдрихтың "Сары баламасы" Польшаның басқа қалаларына – Варшава, Лодзь, Вроцлав және Люблинге тарады, олар ең белсенділері болды. 1986-1990 жылдар аралығында "Сары балама" 60-тан астам көшелік акция ұйымдастырды. 1988 жылдың наурыз айында көшеде әйелдерге арналған гигиеналық төсемдерді (коммунистік Польшада тапшылық болған зат) таратқаннан кейін Вальдемар Фыдрих тұтқындалды және Әділет соты үш айға бас бостандығынан айырды. Ол көпшіліктің наразылығынан кейін, оның ішінде Польшаның көрнекті зиялылары мен суретшілері қол қойған әскери хунтаға жолданған хаттан соң босатылды.

Есімдік

Коммунистік режим кезінде Фыдрых әскери қызметін өтеуге шақырылғанда, ол майор формасында әскери комиссияға келді. Әскерге баруға ниеті болмағандықтан, ол керісінше, ақылдан безгендей әрекет етті. Жоғары лауазымды тұлғаларға қатысты дұрыс әдеп сақтауды талап еткенде, Фыдрых әңгімелескендеріне "полковник" деп тіл қота бастады, ал өзін "майор" деп атады, және осы ат содан бері оған жабысты.

Соңғы іс-әрекеттер

Фёдор студенттер тобымен бірге Польша мен Украинада шараларды ұйымдастырып, Украинадағы Нарғыл төңкерісіне қатысты. Ол және студенттер революцияны қолдау үшін көшеде "Нарғыл шарф" жасады. Бұл шарфты Варшавада Нарғыл төңкерісінің белгілі бір символы, әйгілі украиналық әнші Руслана Лыжичко бастады. "Нарғыл жеңісі" күні Лыжичко Президент Ющенкоға Украина мен Польша арасындағы бауырластықтың басты символы ретінде 15 метрлік шарфты тапсырды. 2002 жылы Фёдор Варшава қаласының әкімі лауазымына сайлауға қатысты. Ол 2006 жылы Варшава мэрі лауазымына үміткер болып, 2914 дауыс (0,41%) жинады. Оның ұйымы "Дольтер мен карликтер" (Gamonie i Krasnoludki) болды. 2014 жылы оның "Нарғыл Альтернативасы" туралы кітабының ағылшын тіліндегі аудармасы Лондон баспасында "Малое Сочинение" басылымы "Нарғыл адамдарының өмірі" деп жарияланды. "Yes Men" тобының алғы сөзін және Польша тіліндегі басылымның алғы сөзін Анна Эпплбаум жазды. 2013 жылы майор Фёдор және оның карлик граффитилері Брэд Фингтердің PRESTEL Publishing баспасынан жарық көрген "Сюрреализм – 50 өнер туындысы" кітабында Артау, Дюшан, Бунюэль, Дали және Пикассо сияқты ұлы суретшілердің туындыларымен бірге көрсетілген.

Құрмет пен марапаттар

1988 жылы Лондондағы "Пулс" ынтымақтастық сыйлығы. 1988 жылы Австралиядағы Полкул сыйлығы. 2005 жылдың маусым айында Брюссельдегі Еуропалық парламентте өткен көрмеде Фыдрых және "Оранж Альтернатива" қозғалысы құрметпен ескерілді. "Оранж Альтернатива" және "Сары революция" туралы деректі фильмді қоса алғанда, төрт фильм түсіріліп, Польшаның мемлекеттік телеарнасы (TVP) арқылы көрсетілді.

Жарияланымдар

Файдрих, В. Хокус Покус
Файдрих, В. Қызыл апельсин адамдарының өмірі Баспагер: Кіші композициялар. 2014 жылғы шілде.
Файдрих, В. Еркектер мен ақымақтар
Файдрих, В. Қызыл апельсин альтернативасы – Еркектер революциясы.