Кіріспе

Британдық саясаткер Эдит Клара Саммерскилл, Саммерскилл баронессасы (19 сәуір 1901 – 4 ақпан 1980) – британдық дәрігер, феминист, Лейборист партиясының саясаткері және жазушы. Ол 1949 жылы Ұлыбританияның Жеке кеңесіне тағайындалды.

Ерте өмір

Саммерскил Элтем Хилл грамматикалық мектебінде оқыды. Содан кейін ол Лондон Король колледжіне барып, Чаринг Кросс ауруханасының медицина мектебіне түскен алғашқы әйелдердің бірі болды. Ол Ұлттық денсаулық сақтау қызметін (1948) бастаған Социалистік денсаулық сақтау қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі еді. Ол британдық Ұлттық күзеттегі әйелдерге тең құқық беруді талап етті. 1938 жылы ол некедегі теңдікті қолдау үшін Үйленген әйелдер қауымдастығының жұмысына қатысты. Ол Хуанита Франсис алғашқы төрағасы болып сайланған, бөлініп шыққан топ ретінде құрылды. Саммерскил оның бірінші президенті болды.

Парламент

Саммерскил 32 жасында саясатқа қадам басып, Миддлсекс округі кеңесі сайлауында Харрингейдегі Грин Лэйнс округінен бақ сынауды сұрады. Одан кейін 1934 жылдан 1941 жылға дейін Миддлсекс округі кеңесінің кеңесшісі болып қызмет етті. 1934 жылы Путнидегі және 1935 жылғы жалпы сайлауда Бьюридегі сайлауларда сәтті бола алмады, бірақ 1938 жылы жұмысшы әйелдердің қолдауы арқасында Фулхэм-Весттен Парламент мүшесі (депутат) болып сайланды. Ол өзінің бойжеткен кезіндегі атымен депутат болғандықтан, кейбір наразылық тудырды. Фулхэм-Вест сайлау округі 1955 жылғы жалпы сайлауға дейін таратылғанда, ол Уоррингтон округінен Парламентке қайта сайланды. Оның Лондонда Эннисмор Гарденс ауданында пәтері болды. Саммерскил 1945 жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Клемент Эттлидің лейбористік үкіметіне кірді. Ол Азық-түлік министрлігінде парламенттік хатшы болып қызмет етті, кейін Әлеуметтік және Ұлттық сақтандыру министрлігіне тағайындалды, бұл министрліктің басшысы болды, алайда ол кабинет министрі болған жоқ. Үкіметтегі қызметімен қатар, Саммерскил 1967 жылдан 1976 жылға дейін Төменгі палатаның Саяси наградаларды тексеру комитетінің мүшесі болды. Саммерскил 1945-1950 жылдары Азық-түлік министрлігінің парламенттік хатшысы, ал 1950-1951 жылдары Ұлттық сақтандыру министрі болып қызмет етті. Ол 1944 жылдан 1958 жылға дейін Лейбористік партияның Ұлттық атқару комитетінің мүшесі болды және 1954-1955 жылдары Лейбористік партия төрағасы қызметін атқарды. 1961 жылы ол Парламенттен шығып, 4 ақпанда Лондон графтығындағы Кен Вудтан баронесса Саммерскилл атанды. Сонымен қатар, ол 1966 жылы Ұлылық орденіне (CH) қабылданды. Саммерскилдің есімі 1942-1947 жылдар аралығында Фабиан қоғамының мүшелерінің арнайы тізімінде бар, бұл оның үздіксіздігі мен беделін көрсетеді. Белсенді феминист ретінде ол осы кезеңде әйелдердің мүдделерін ілгерілетуде маңызды рөл атқарды, бұл 1949 жылғы Таза сүт заңымен басталды. Кейіннен, Тұрмыстық әйелдер қауымдастығының президенті ретінде ол парламентте және одан тыс жерлерде үй шаруасындағы әйелдер мен ажырасқан әйелдердің тең құқықтарын қамтамасыз ету үшін күш-жігер жұмсады, нәтижесінде 1964 жылы Тұрмыстық әйелдердің мүлігі туралы заң мен 1967 жылы Некелік үйлер туралы заң қабылданды.

Қызымға жазған хаттар

1950 жылдары Саммерскилл қызы Ширлиге хаттар жазып, анасы сияқты белсенді феминист болды. Ширли сол кезде Оксфордта медицина оқыды, кейін дәрігер, Парламент мүшесі және Министрлер кабинетінің мүшесі болды. Эдит Саммерскилдің Ширлиге жазған хаттары жиналып, «Қызымға хаттар» (1957) деген кітапқа жарық көрді. Саммерскилл әйелдердің еркектерге қарағанда барлық жағынан жоғары екеніне сенетінін айтады. Мұндай теорияны қолдау үшін Саммерскилл үш «факт» ұсынады: біріншіден, тек әйелдер ғана шығармашылықтың екі әлемін – биологиялық және интеллектуалдыны – қатар дами алады. Екіншіден, әйелдер физикалық тұрғыдан күштірек, ұзақ жасайды және конституциялық тұрғыдан төзімді, олардың денсаулығы мықты. Соңында, ол әйелдердің ақылы еркектерге тең, тіпті артық деп санайды. Саммерскилдің кітабында Эдиттің қызына жазған хаттары ғана емес, анасының қызы көтерген сұрақтарға берген жауаптары да бар, бұл екеуінің арасында әйелдердің білімі, теңдігі және жетістіктері туралы үнемі диалог жүріп жатыр деген сезім тудырады. Ширлидің тұрмысқа шыққан әйелдердің ел ісіне қатысуы туралы сұрағына анасы былай деп жауап береді:

Соңғы жүз жыл ішінде үнсіз бірақ талмай жалғасқан, үйден тыс жұмыс салаларында әйелдердің танылуын талап етуі, өте тартыншақты түрде мойындалды. Дәрігер және Парламент мүшесі ретінде мен медициналық оқу орындарының да, Парламенттің де есіктерін олардың талаптары мойындалғанша ашулы және көңілі толмаған әйелдер күшпен бұзғанын жақсы білемін. Бізді университеттерге немесе қоғамдық өмірге құшақ жайып қарсы алды деуге болмайды. (143)

Саммерскилл әйелдердің тең құқықтары үшін үздіксіз күреседі және олардың санасын арттырады. Ширлидің антифеминистердің «мәңгілік сұрағы» – «Неге өнер мен ғылым саласында одан да көп әйелдер көзге түспеді?» деген шағымына жауап ретінде ол былай дейді: «Жеке өзім таңғаламын, өйткені көптеген әйелдер қоғамның оларға жүктеген жағдайларға қарамастан, өзін ерекшелендірді» (181). Саммерскиллдің пікірінше, қиындықтар мен көзқарастарға қарамастан, әйелдер жетістіктерге қол жеткізіп, музыка, бейнелеу өнері және әдебиет саласында табысқа жетті, сондай-ақ ғылым мен технология саласында да белгілі бір прогресс жасады (181). Дегенмен, Саммерскилдің 1956 жылғы қорытындысы Вирджиния Вулфтың жиырма бес жыл бұрын жасаған қорытындысына ұқсас. Вулф барлық сыртқы кедергілер жеңілген кезде де, ол немесе кез келген әйел «өз дене тәжірибем» мәселесін шеше алмайтынын (1942: 206) жазады; Саммерскилл де соған ұқсас пікір білдіріп, әйел үшін «жолдан шығаратын ең күшті күш» – «отбасы құруға деген биологиялық құштарлық» (187) екенін айтады.

Жеке өмір

Саммерскил 1925 жылы доктор Джеффри Сэмюэлге үйленді. Олардың балалары анасының тегін алды. Оның қызы Ширли Саммерскил де дәрігер, парламент мүшесі және үкімет министрі қызметін атқарды. Оның немересі Бен Саммерскил 2003 жылы британдық гомосексуалдық теңдік жөніндегі Stonewall қайырымдылық қорының бас директоры болды.