Грете Сұлтан: Берлин мен Нью-Йорк арасындағы пианист өмірі
Grete Sultan
Грете Султан (1906-2005) – неміс-американдық пианист, еврей тегінен қуғынға ұшыраған. Нацистік Германияда концерттерге тыйым салынды, Jüdischer Kulturbund-та ғана өнер көрсетті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грет Султан (туған аты Йоханна Маргарет Султан) (21 маусым 1906 – 26 маусым 2005) – неміс-американдық пианист.
German American pianist (1906–2005)
Grete Sultan (born Johanna Margarete Sultan) (June 21, 1906June 26, 2005) was a German American pianist.
Өмірбаян
Сұлтан Берлинде еврей мұрасын сақтайтын музыкалық отбасында дүниеге келді. Ол жас кезінен американдық пианист Ричард Булигпен, кейін Леонид Кройцермен және Эдвин Фишермен фортепиано сабақтарын алды. 1933 жылы Германияда нацистер билікке келгеннен кейін, оның тегіне байланысты жұрт алдында ойнауына тыйым салынды. Оған тек Jüdischer Kulturbund концерттерінде ғана өнер көрсетуге рұқсат берілді. Булигтің көмегімен Сұлтан 1941 жылы Германиядан Лиссабон арқылы қашып, кемемен АҚШ-қа көшіп кетті. Ол Нью-Йорк қаласына қоныстанды және алдымен Вассар колледжінде және 92-ші көшедегі Y орталығында, содан кейін Нью-Йорктегі Доббс-Ферридегі Мастерс мектебінде фортепианодан сабақ берді. 1940 жылдардың ортасында ол композитор Джон Кейджпен танысып, жақын дос болды. Сұлтан Кейджді өзінің студенті Кристиан Вольфпен таныстырды; ол Кейджге «І Цзиннің» алғашқы данасын сыйлады, бұл кейіннен оның музыкалық ой-өрісіне зор әсер етті. Кейдж Сұлтанға екі шығармасын арнады. Біріншісі – оның «Фортепианоға арналған музыка» сериясының бір бөлігі, «Фортепианоға арналған музыка 53–68». 1974 жылы Сұлтан Кейдждің «Music of Changes» шығармасын оқып үйрену кезінде композитор оған жаңа музыка жазуды ұсынды, соның нәтижесінде «Etudes Australes» атты монументалды фортепиано циклі дүниеге келді. Сұлтан осы шығарманың тұсаукесерлік жазбасын жасады және оны бүкіл әлемдегі концерттерде орындады. Ол сонымен қатар Алан Хованесс пен Туи Сент-Джордж Таккердің музыкасын орындады, бірақ оның қызығушылығы тек заманауи композиторлармен ғана шектелмеді. 1940 жылдары ол Иоганн Себастьян Бахтың «Гольдберг вариацияларын» танымал етуге көмектесті; оның концерттік бағдарламаларында Людвиг ван Бетховен, Фредерик Шопен және Франц Шуберттен бастап Игорь Стравинский, Эрл Браун және Мортон Фельдманға дейінгі композиторлардың шығармалары орын алды. Грете Сұлтан 1996 жылы 90 жасында Нью-Йорктегі Меркин концерт залында Бахтың «Гольдберг вариацияларын» орындап, соңғы концертін берді. Ол 2005 жылдың 26 маусымында Манхэттендегі ауруханада қайтыс болды. 2012 жылы Schott Music Мориц фон Бредоудың Сұлтан туралы «Бөлікші пианист: Грета Сұлтанның Берлин мен Нью-Йорк арасындағы өмірі» (Rebellische Pianistin. Das Leben der Grete Sultan zwischen Berlin und New York) атты өмірбаянын жариялады.
Sultan was born in Berlin into a musical family of Jewish heritage. From an early age she studied piano with American pianist Richard Buhlig, and later with Leonid Kreutzer and Edwin Fischer. In 1933, after the Nazis came to power in Germany, her ethnicity led to her being banned from playing in public. She was allowed to only appear in concerts of the Jüdischer Kulturbund. With Buhlig's help, Sultan fled Germany in 1941 via Lisbon, from where she emigrated to the United States by ship. She settled in New York City and took up piano teaching, first at Vassar College and the 92nd Street Y, then at the Masters School in Dobbs Ferry, New York. In the mid 1940s, she met the composer John Cage and became good friends with him. Sultan introduced Cage to one of her students, Christian Wolff; he gave Cage his first copy of the I Ching, which subsequently influenced his musical thinking. Cage dedicated two pieces to Sultan. The first was part of his Music for Piano series, Music for Piano 53–68. In 1974, when Sultan was in the process of learning Cage's Music of Changes, the composer offered to write some new music for her, and the result was a monumental piano cycle, Etudes Australes. Sultan made the premiere recording of the work and played it in concerts worldwide. She also performed the music of Alan Hovhaness and Tui St. George Tucker, but contemporary composers were not the only ones that interested her. In the 1940s she helped popularize Johann Sebastian Bach's Goldberg Variations; her concert programs included music from Ludwig van Beethoven, Frédéric Chopin, and Franz Schubert to Igor Stravinsky, Earle Brown and Morton Feldman. Grete Sultan gave her last recital in 1996, aged 90, at New York's Merkin Concert Hall, performing Bach's Goldberg Variations. She died in a Manhattan hospital on June 26, 2005. In 2012, Schott Music published Rebellische Pianistin. Das Leben der Grete Sultan zwischen Berlin und New York (Rebellious Pianist: The Life of Grete Sultan Between Berlin and New York), a biography on Sultan by Moritz von Bredow.