Кіріспе

Көбелек түрі

Lycaena phlaeas, кіші мыс, американдық мыс немесе кәдімгі мыс – Lycaenids немесе жібек қанатты көбелектер тұқымдасына жататын көбелек. Гуппи мен Шепардтың (2001) мәлімдеуінше, оның түрлік атауы phlaeas грек тіліндегі φλέγω (phlégo) – "көріну, жану" немесе латын тіліндегі floreo – "гүлдеу, өркендеу" сөзінен шыққан.

Сипаттама

Жоғарғы жағындағы алдыңғы қанаттары жарқын қызғылт түсті, сыртқы жиегі қараңғы және сегіз немесе тоғыз қара дақ бар. Артқы қанаттары қою, ал жиегі қызғылт. Кейбір ұрғашыларында қызғылт жиектің ішінде көк дақтар қатары болады және олар caeruleopunctata түрі деп белгілі. Астыңғы жағы да ұқсас өрнекпен, бірақ ашық түсті. Алдыңғы қанаттардағы қара дақтар сарымен шеңберленген, ал қара түс ашық қоңыр сұр түске алмасады. Артқы қанаттары қоңыр-көк түсті, кішкентай қара нүктелермен және тар қызғылт жиекпен. Гусеницалар (ларвалар) көбінесе жасыл түсті болады, бірақ кейбіреулерінің арқасының ортасынан және екі жағынан күлгін жолақтары өтеді.

Ауқым

Бұл холарктикалық түр, Еуропа, Азия, Солтүстік Америкада кеңінен таралған және көптеп кездеседі. Солтүстік Африкадан Эфиопияға дейін де табылған. Англия мен Уэльстің оңтүстік және орталық бөлігінде дерлік кездеседі, бірақ көптеп табылмайтын сияқты. Солтүстік Англияда, Шотландияда және Ирландияда таралуы сиректеу болады.

Тіршілік ету ортасы

Ол борлы жазықтардан, қыраттардан, ормандық алаңдардан бастап, қалалардағы шіркеулердің аулалары мен қараусыз жерлерге дейін кең ауқымды орталарда табылған.

Әдет-ғұрыптар

Күн жарқырап тұрғанда, бұл өте еңбекқор кішкентай көбелек, аталары кішкентай аумақтарды иеленеді және оларды қарсыластарынан немесе кездейсоқ ұшып өткен жәндіктерден ашумен қорғайды. Тіпті үлкен құстың көлеңкесі түскен жағдайда да олар реакция жасайды. Аналықтарына қуа жетеді және көбінесе өсімдіктер арасында жұптасады.

Өмірлік цикл

Жұмыртқалар азық-түлік өсімдіктерінің жапырақтарының үстіңгі жағына жеке-жеке және көзге түсетіндей етіп салынады, ал жас күшік жапырақтың астыңғы жағында жеміліп, жапырақтың үстіңгі қабығына тиіспей "терезелер" жасайды. Қоңыздың қуыршақтануы жапырақ төсенішінде жүзеге асады және қуыршақтың құмырсқалар күтімінде болатыны айтылады. Жыл ішінде екі-үш буын кездеседі, солтүстік облыстарда одан да аз. Өте жақсы жылдары оңтүстікте төртінші буын да пайда болуы мүмкін, ал ересек қоңыздар қараша айына дейін ұшып жүреді. Бұл түр күшік күйінде қыстайды.

Қонақ өсімдіктер

Ортасына байланысты, қышқыл шырша (Rumex acetosa) және қой шыршасы (Rumex acetosella) екі негізгі тағамдық өсімдік болып табылады, бірақ басқа Rumex түрлері де кейде пайдаланылады.