Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ханс Кольхас (шамамен 1500 – 1540), ерте заманғы неміс деректерінде айтылғандай, саксондық ақсүйекке қарсы болған арызы Саксония мемлекетімен толыққанды жанжалға ұласқан саудагер. Осылайша ол 1495 жылғы Мәңгілік бейбітшілік шартын бұзды. Кольхастың наурыз айында 1540 жылы атқарылуы осы жанжалдың соңы болды.
Hans Kohlhase (c. 1500 – 1540), according to early modern German accounts, was a merchant whose grievance against a Saxon nobleman developed into a full blown feud against the state of Saxony, thus infringing the Eternal Peace of 1495. The campaign culminated in Kohlhase's execution in March 1540.
Өмірбаян
1532 жылдың қазан айында Кольхазе өзінің туған қаласы Кёльннен Лейпциг жәрмеңкесіне жол тартқанда, саксондық дворян Гюнтер фон Зашвицтің қызметкерлері оған шабуыл жасап, жылқыларын тартып алды. Осы оқиға салдарынан саудагер жәрмеңкедегі саудасынан шығынға ұшырады, ал үйіне қайтқанда Зашвицтің жылқыларды қайтару үшін талап еткен үлкен соманы төлеуден бас тартты. Кольхазе өз шығыны үшін үлкен өтемақы талап етті, бірақ оны ала алмағандықтан, Бранденбург сайлаушысы Иоахим I Несторға көмек сұрады. Дегенмен, жылқыларын қайтарып алу мүмкін емес екенін түсінген соң, Зашвицке қажетті соманы төледі, бірақ одан әрі шаралар қабылдау құқығын өзінде қалдырды.
In October 1532, according to the story, Kohlhase was proceeding from his hometown of Cölln to the fair at Leipzig, when he was attacked and his horses were taken from him by the servants of a Saxon nobleman, one Günter von Zaschwitz. In consequence of the delay the merchant suffered some loss of business at the fair and on his return he refused to pay the rather large sum which Zaschwitz demanded as a condition of returning the horses. In return Kohlhase asked for a substantial amount of money as compensation for his loss, and failing to secure this he invoked the aid of his sovereign, the Elector of Brandenburg Joachim I Nestor. Finding however that it was impossible to recover his horses, he paid Zaschwitz the sum required for them, but reserved to himself the right to take further action.
Өкініш алу науқаны
Заң соттарында әділет табу мүмкін болмағандықтан, Кольхазе өзінің агрессорына және бүкіл Саксонияға қарсы шақыру хаты жіберді. Оған құқық бұзушылықтар таңылды, және дауды бітістіруге жасалған әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, Саксонияның курфюрсті Иоанн Фридрих I ашулы саудагердің басына сыйақы белгіледі. Кольхазе енді шынайы кек алуға кірісті. Өзінің төңірегіне қылмыскерлер мен бейкүнәлердің тобын жинап, бүкіл Саксонияда үрей таратты; саяхатшылар тоналанды, ауылдар өртеліп, қалалар қарақталды. Біраз уақыт бойы билік осы зұлматтарды тоқтатуға күш жеткізбеді, бірақ 1540 жылдың наурыз айында Кольхазе және оның бас серігі Георг Нагельшмидт ұсталды, ал 22 наурызда Берлинде дөңгелекке тартылды.
Unable to obtain redress in the courts of law, Kohlhase in a feud letter threw down a challenge to his aggressor and to the whole of Saxony. Acts of lawlessness were attributed to him, and after an attempt to settle the feud had failed, the elector of Saxony, John Frederick I, set a price upon the head of the angry merchant. Kohlhase now sought revenge in earnest. Gathering around him a band of criminals and desperados, he spread terror throughout the whole of Saxony; travellers were robbed, villages were burned, and towns were plundered. For some time, the authorities were powerless to stop these outrages, but in March 1540, Kohlhase and his principal associate, Georg Nagelschmidt, were seized, and on March 22, they were broken on the wheel in Berlin.
Қабылдау
Генрих фон Клейсттің "Майкл Кольхас" романы Кольхас өміріне негізделген. Роман бойынша үш фильм түсірілді: "Майкл Кольхас – дер Ребел" (1969), "Джек Булл" (1999) және "Көтеріліс дәуірі: Майкл Кольхас аңызы" (2013). Сонымен қатар, ол Э. Л. Докторовдың "Рагтайм" романындағы Коулхаус Уокер кіші кейіпкеріне шабыт берді.
Heinrich von Kleist's novel, Michael Kohlhaas, is loosely based on Kohlhase's life. The novel was made into three films: Michael Kohlhaas – der Rebell in 1969, The Jack Bull in 1999 and Age of Uprising: The Legend of Michael Kohlhaas in 2013. Further, it was the inspiration for the character Coalhouse Walker, Jr. in E. L. Doctorow's novel Ragtime.