Кіріспе
Индианаполис симфониялық оркестрі (ISO) – АҚШ-тың Индиана штаты, Индианаполис қаласындағы ірі американдық оркестр. Индиана штатындағы ең ірі сахналық өнер ұйымы, оркестр 1930 жылы құрылған және Индианаполис қаласының орталығындағы Монумент айналасындағы Хилберт Циркл театрында орналасқан.
The Indianapolis Symphony Orchestra (ISO) is a major American orchestra based in Indianapolis, Indiana. The largest performing arts organization in Indiana, the orchestra was founded in 1930 and is based at the Hilbert Circle Theatre in downtown Indianapolis on Monument Circle.
Тарих
Оркестрді 1930 жылы жергілікті скрипка профессоры Фердинанд Шефер, Леонард А. Штраустың көмегімен құрды. Штраус ISO-ның алғашқы президенті болды. 1937 жылы Фабиен Севицки оркестрдің алғашқы музыкалық директоры болып тағайындалды, сол кезде музыканттар толық кәсіби деңгейге жетіп, 20 апталық маусым үшін апта сайын жалақы алды. Оркестр 1940-1950 жылдары RCA Victor және Capitol Records лейблдерінде көптеген грампластинкалар шығарды және ұлттық деңгейде танымал болды. Оркестрдің алғашқы жазбаларының кейбіреулері қайта жарық көрді. 1956 жылы Излер Соломон музыкалық директор болып тағайындалды. Оркестр ел бойынша гастрольдік сапарлар жасап, халықаралық құрмет концерттерін ұйымдастырды. Бұл концерттер сериясы АҚШ Мемлекеттік департаментінің сыйлығына ие болды. Оркестр Батлер университетінің кампусындағы Клоуз залы мен Калеб Миллс залында өнер көрсетті. Джон Нельсон 1976 жылы музыкалық директор болды. Оның басшылығымен оркестр Индианаполис қаласының орталық бөлігінде қайта жаңартылған Хилберт Циркл театрына көшірілді, ол 1984 жылдың 12 қазанында қайта ашылды. Нельсон ISO-ны NPR және PBS телеарналарында көрсетіп, 1989 және 1991 жылдары Карнеги залында және Кеннеди орталығында концерттер ұйымдастырды. 1987 жылы концертмейстер Хидетаро Судзукимен бірге оркестр Германияға алғашқы шетелдік гастрольдік сапарына шықты. 1987 жылы Реймонд Леппард Нельсоннан кейін музыкалық директор болып тағайындалды. Леппардтың басшылығымен оркестр 52 апталық маусымды бастады және Koss Classics лейблінде бірқатар жазбалар жасады. Леппард оркестрді 1993 және 1997 жылдары Еуропаға тағы екі турнеге алып барды. 2001 жылы Леппард қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін оркестрдің лауреат дирижері атанды. 2009 жылы ISO алғаш рет "Үштікке уақыт" (Time for Three) тұрақты ансамблін жариялады. 2010 жылдың сәуірінде Кшиштоф Урбанский оркестрді алғаш рет қонақ дирижер ретінде басқарды. Ол кейіннен 2010 жылдың маусымында оркестрдің "Прериядағы симфония" жазғы сериясында қайтадан өнер көрсетті. Осы екі өнер көрсетуінің нәтижесінде ISO 2011 жылдың 1 қыркүйегінен бастап, 4 жылдық бастапқы келісімшартпен Урбанскийді 7-ші музыкалық директоры етіп тағайындады. 2019 жылдың мамырында оркестр 2020-2021 жылғы маусымның соңында Урбанскийдің музыкалық директор лауазымынан кетуін жариялады. 2021 жылдың мамырында оркестр 2021-2022 жылғы маусымға Юн Марклді көркемдік кеңесшісі етіп тағайындағанын хабарлады. Маркл алғаш рет 2000 жылдың тамызында "Прериядағы симфония" концертінде оркестрді қонақ дирижер ретінде басқарған. 2024 жылдың 23 қаңтарында оркестр Марклді 2024-2025 жылғы маусымнан бастап келесі музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады, алғашқы келісімшарт бес маусымды құрады. Маркл дереу музыкалық директор міндетін атқаруға кірісті.