Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай журналисі (1949 жылы туған)
Chinese journalist (born 1949)
Чин Чон (; 22 желтоқсан 1949 жылы туған) – The Straits Times газетінің аға журналисі. Ол Тайвань үшін тыңшылық жасады деген күдікпен Қытай Халық Республикасымен ұсталғанымен әйгілі. 2005 жылдың сәуір айында ұсталды және 1000-нан астам күн түрмеде отырды; 2006 жылдың тамызында бес жылға бас бостандығынан айырылды, мерзімі 2011 жылдың тамызында аяқталуға тиіс еді, бірақ 2008 жылдың ақпанында Қытай жаңа жылына дейін босатылды.
Ching Cheong (; born 22 December 1949) is a Chinese senior journalist with The Straits Times. He is best known for having been interned by the People's Republic of China on allegations of spying for Taiwan. He was detained in April 2005 and spent over 1,000 days in prison; his sentencing in August 2006 was for five years' imprisonment, scheduled to end in August 2011, but he was released just before Chinese New Year in February 2008.
Өмірбаян
Чон 1949 жылы 3 желтоқсанда Қытайдың Гуанчжоу қаласында дүниеге келген. Гонконгтегі Сент-Полс колледжінде білім алған ол 1973 жылы Гонконг университетін экономика мамандығы бойынша бітірген. 1974 жылы ол Гонконгтың Қытай Коммунистік партиясын қолдайтын «Вэнь Вэй По» газетіне жұмысқа түсті, кейін редакциялық бөлімнің орынбасары болды. Бірақ 1989 жылғы 4 маусымда Тяньаньмэнь алаңындағы қырғыннан кейін Чон және тағы 40 журналист наразылық таныту үшін газеттен кетіп қалды.
Cheong was born in Guangzhou, China, on 3 December 1949. Educated at St. Paul's College, Hong Kong, he graduated from the University of Hong Kong with an Economics degree in 1973. In 1974, he joined the Hong Konger pro CCP newspaper Wen Wei Po , of which he eventually became vice editorial manager. However, following the Tiananmen Square massacre of 4 June 1989, Cheong and around 40 other journalists resigned from the newspaper in protest.
Қытайға кіру
2005 жылдың көктемінде ол Қытайға үйге оралу рұқсатымен, бұрынғы Коммунистік партия жетекшісі Чжао Цзыянды зерттеу кезінде кірді. 2005 жылдың 22 сәуірінде ол шетелдік барлау агенттігі үшін тыңшылық жасады деген айып тағылып, Гуанчжоу қаласында тұтқындалды. Қытай Сыртқы істер министрлігі кейіннен ол бұл айыптауларды мойындағанын хабарлады. 5 тамызда ресми айыптамалар қойылды. Ол бес жыл бойы Қытай Республикасына (Тайвань) мемлекеттік құпияларды өткізді деген айып тағылды. Атап айтқанда, ол Тайвань тарапынан алынған қаражатты саяси және әскери ақпарат сатып алу үшін пайдаланған деп айыпталды. 1997 жылы Гонконгтың ҚХР-ға берілуінен кейін тыңшылықпен айыпталған алғашқы Гонконг журналисі ол. Чонның әйелі Мэри Лау бұл айыптамалардың "абсурдты" екенін айтты. Ол сондай-ақ, Чон бұрынғы премьер-министрмен жасалған құпия сұхбаттардың жазбаларын алуға тырысқанда делдалдың құлығына іліккен болуы мүмкін екенін қосты.
In the spring of 2005, he entered mainland China on a Home Return Permit, while researching former Communist Party leader, Zhao Ziyang. On 22 April 2005, he was charged with spying on behalf of a foreign intelligence agency and was arrested in Guangzhou. The Chinese Foreign Ministry later reported that he had confessed to these accusations. Formal charges were drawn up on 5 August. He was charged with passing state secrets to the Republic of China (Taiwan) over a period of five years. In particular, he was accused of using money provided by Taiwan to purchase political and military information. He is the first Hong Kong journalist to be charged with spying since the transfer of sovereignty over Hong Kong to the PRC in 1997. Cheong's wife Mary Lau said that the charges were 'ludicrous'. She also added that Cheong had apparently fallen victim to entrapment by an intermediary as he was trying to obtain recordings of secret interviews with the former Prime Minister.
Халықаралық реакция
2005 жылдың маусым айында Гонконг журналистер қауымдастығы мен "Шекарасыз репортерлер" ұйымы Чонның әділетсіз ұсталуынан дереу босатылуын талап ететін петиция ұйымдастырды. 13 000-нан астам қол қойылған петиция Қытай Коммунистік партиясының сол кездегі Бас хатшысы және Қытай Халық Республикасының Президенті Ху Цзиньтаоға жіберілді. Халықаралық журналистер федерациясы мен Журналистерді қорғау комитеті де Чонның қамауда ұсталуына қарсылық білдірді. Чонның британдық ұлттық (оверсиз) паспорты болғандықтан, британ үкіметінен де араласу сұралды. Оқиға кезінде Гонконгтағы кейбір таблоидтар оның Қытайдағы сүйіктісіне ақша табу үшін тыңшылық еткенін айтты. Аталған әйел Қытайдан Гонконгқа келіп, Чонмен ешқандай қарым-қатынасы болмағанын куәландырды. Көптеген дәлелдер Чонның кінәсіз екенін көрсеткен соң, айыптау тоқтатылды. 2006 жылдың 12 қаңтарында 35 заң шығарушы, оның ішінде 10 Пекинге жақын депутат (оның ішінде 3 Либералдық партиядан, 3 ДАБ-тан және 1 Альянс партиясынан) Қытай билігіне Чонды жеткілікті дәлел болмаса босатуды сұрап, ашық хатқа қол қойды.
In June 2005, the Hong Kong Journalists Association and Reporters Without Borders organised a petition calling for Cheong's immediate release from unfair detention. The petition, containing more than 13,000 signatures, was sent to Hu Jintao, then General Secretary of the Chinese Communist Party and President of the People's Republic of China. The International Federation of Journalists and the Committee to Protect Journalists also protested Cheong's detention. The British Government was also asked to intervene as Cheong held a British National (Overseas) passport. During the incident, some tabloids in Hong Kong insinuated that he was spying because he had to earn money for a mistress in China. The supposed mistress went to Hong Kong from China and gave witness that she had no relationship with Cheong. The accusation ceased when a lot of evidence showed that Cheong was innocent. On 12 January 2006, 35 legislative councillors including 10 pro Beijing councillors (including three from the Liberal Party, three from the DAB, and one from the Alliance Party) signed an open letter asking the Chinese authorities to release Cheong unless there was sufficient evidence.
Түрмеге қамау және босату
2006 жылдың 22 ақпанында Чеонгтың ісіне жауапты прокурор оның ісін қосымша тергеу үшін Мемлекеттік қауіпсіздік департаментіне қайтарды. Осының салдарынан сот мәжілісі кем дегенде бір айға кешікті. Чеонгтың соты жабық есіктердің артында өтті, ол тыңшылық жасағаны үшін кінәлі деп танылды және 2006 жылдың 31 тамызында бес жылға бас бостандығынан айырылды. Сол күні отбасы жасаған мәлімдемеде үкімнің өте жақпарулы болғаны, тек прокуратура ұсынған дәлелдерді қабылдап, қорғау тарапының барлық аргументтері мен Чеонгтың өзінің қорғанысын назарға алмағаны айтылды. 2006 жылдың 1 қыркүйегінде Чеонгтың әйелі күйеуінің үкімді "өте әділетсіз" деп бағалағанын және үкімге шағымдануға ниеттенгенін хабарлады. 2008 жылдың 5 ақпанында Қытай үкіметі Чеонгтың Қытай Жаңа жылы мерекесіне бірнеше күн қалғанда түрмеден мерзімінен бұрын босатылғанын жариялады.
On 22 February 2006, the prosecutor in charge of Cheong's case decided to send his file back to the State Security Department for further investigation. The trial was thus delayed for at least one month. Cheong was tried in camera, found guilty of spying, and was sentenced on 31 August 2006 to five years' imprisonment. The family's statement on the same day stated the verdict was extremely biased, adopting only evidence of the Procuratorate while ignoring almost all defence arguments and Cheong's defence. On 1 September 2006, Cheong's wife reported that her husband had called the verdict "very unfair" and vowed to appeal the sentence. On 5 February 2008, the Chinese government announced that they had released Cheong from prison early, days before the Chinese New Year holiday.