Кіріспе

Пруссиялық генерал (1755–1816)
ақсүйектер

Фридрих Вильгельм Фрайхерр фон Бюлов, Граф фон Деневиц (16 ақпан 1755 – 25 ақпан 1816) – Наполеон соғыстарының пруссиялық генералы.

Ерте өмір

Бюлов Альтмарк аймағындағы Фалькенберг қаласында дүниеге келді. Ол Фрайхерр Дитрих Генрих фон Бюловтың үлкен ағасы болған. Ақсүйек Бюлов әулетінің мүшесі ретінде, ол тамаша білім алды және 1768 жылы Пруссия армиясына қадам басқалы, 1772 жылы прапорщик, ал 1775 жылы екінші лейтенант болды. 1778 жылғы Бавария мұрагерлік соғысына қатысып, кейіннен өзінің кәсібін, сондай-ақ ғылым мен өнерді зерттеуге берілді. Өмірінің барысында Бюлов музыкаға құштарлық танытты, оның зор музыкалық қабілеті Пруссия королі Фридрих Вильгельм II-нің назарына ілікті, ал шамамен 1790 жылы Берлиннің ең әсем ортасында көзге түсті. Дегенмен, ол әскери білімін ұмытпады, 1792 жылы жас Пруссиялық ханзада Людвиг Фердинандқа әскери оқытушы болып тағайындалды, сонымен қатар штаб капитаны дәрежесін алды. Ол Рейн маңындағы 1792-94 жылдардағы науқандарға қатысты және Майнцтің қоршауы кезінде көрсеткен айқын батылдығы үшін «Pour le Mérite» орденімен марапатталып, майор шеніне көтерілді. Осыдан кейін Бюлов Солдау қаласындағы гарнизонға жіберілді. 1802 жылы полковник фон Ауэрдің қызына үйленді, ал келесі жылы лейтенант-полковник болып, корпусымен бірге Солдауда қалды. Ағасы Дитрихтің тағдырдың сыны мен бақытсыздықтары оның өміріне де, ырысына да әсер етті. Екі баласынан айырылғаннан кейін 1806 жылы әйелі қайтыс болды, сондай-ақ оның полкінің 1806 жылы Наполеонға қарсы аттанған армия құрамына енбеуі де оны ренжітті. Науқанның қиындықтары оның күш-қуатын оятып, Антон Вильгельм фон Л'Эстоктың басшылығымен соғыстың соңғы кезеңінде еңбегімен көзге түсті, жараланды және ақырында фельдмаршал Гебхард Лебрехт фон Блюхердің жасағында бригада командирі болып тағайындалды. 1808 жылы Бюлов бірінші әйелінің он сегіз жасар қарындасына үйленді. Сол жылы генерал-майор шеніне ие болды және одан әрі Пруссияның жаңаруына толыққанды берілді. Оның патриотизмінің күші тіпті Блюхермен де қақтығысқа алып келді, нәтижесінде ол уақытша отставкаға шықты, бірақ 1811 жылы қайтадан қызметке кірісті.

Алтыншы коалицияның соғысы

Алтыншы коалиция соғысына дейінгі қиын күндері Бюлов әскерін бақылауда ұстады, шешім қабылданғанға дейін ешқандай қайтарымсыз қадамға бармады. 1813 жылдың 14 наурызында ол генерал-лейтенант болып тағайындалды. Берлиннің қорғанында маршал Оудиноға қарсы күресіп, Луккау шайқасында оны жеңді. Жазда Швецияның тәж мұрагері Бернадоттың басшылығына өтті. Әскер корпусының басында Бюлов Гросбёрен шайқасында ерекше көзге түсті, бұл жеңіс оның басшылығының нәтижесі болды. Біраз уақыттан кейін Денневиц шайқасында маңызды жеңіске жетті, бұл Наполеонның Берлинге жасаған екінші шабуылын тоқтатты. Бұл Пруссияда зор қуаныш тудырды, өйткені жеңіс көбінесе пруссиялық күштердің есебінен болды, және Бюловтың беделі Блюхерге шамалас болды. Гросбёрен шайқасындағы өршілдігі мен батылдығы үшін фон Бюлов Швецияның тәж мұрагері Карл Иоанннан шайқас алаңында Швецияның Қылыш орденінің Ұлы кресімен марапатталды, ал кейін Пруссия королі оған граф фон Денневиц атағын берді. Бюловтың корпусы Лейпцигте Наполеонды жеңуде маңызды рөл атқарды, содан кейін оған Голландия мен Бельгиядан француз әскерін қуу міндеті жүктелді. Нердей түгел дерлік сәтті өткен наурыз жорығында ол Хогстратенде маңызды жеңіске жетті, бірақ британдық генерал Томас Грэм, лорд Веллингтонның оң қолбасшысы, оған көбінесе айтарлықтай көмек көрсетті. 1814 жылғы наурыз айында Францияға солтүстік-батыстан басып кірді, Блюхерге қосылды және Лаон шайқасындағы жарқын жеңіске қатысты. Ол жаяу әскер генералы болып тағайындалды және граф Бюлов фон Денневиц атағын алды. Сондай-ақ, 1814 жылдың маусымында Англияға жасаған одақтас монархтардың сапарында да болды.

Ватерлоо жорығы

1814–1815 жылдардағы қысқа мерзімді бейбітшілік кезінде Бюлов Кенигсбергте Пруссияның ішкі әскерлерінің бас қолбасшысы болды. Көп ұзамай ол қайтадан майданға шақырылды және Ватерлоо жорығында Блюхер армиясының IV корпусына қолбасшылық етті. Ол Линь шайқасында болмады, бірақ оның корпусы Ватерлоо шайқасында Наполеонға қарсы бүйірлік шабуылды бастады және Пруссия әскерлерінің Плансенойт маңындағы шайқастағы ең қиын бөлігін көтерді. Ол Францияға басып кіруге қатысты, бірақ 1816 жылдың 25 ақпанында Кенигсбергке оралғаннан кейін бір ай өткен соң кенеттен қайтыс болды.