Кіріспе

Кіші Азиядағы алғашқы христиан қауымы

Лаодикия шіркеуі – ежелгі Лаодикия қаласында (Ликус өзенінің жағасында, Азияның Рим провинциясында және христиандықтың алғашқы орталықтарының бірі) құрылған христиан қауымы. Бұл шіркеу Апостол дәуірінде, христиан дінінің ең алғашқы кезеңінде құрылған және Жаңа өсиет кітабындағы Аяныс кітабында (Аян 3:14–22) аталып көрсетілген Азияның жеті шіркеуінің бірі ретінде ең жақсы танымал.

Исаның шәкірттері (Еврейлерге 13:⁠3)

Жоханның Аян кітабында жазылған көрісінде, Мәсіх оған Кіші Азиядағы жеті шіркеуге хат жазуды бұйырады. Лаодикея шіркеуіне арналған хабар сот туралы, сонымен бірге тәубе етуге шақыруды қамтиды. Бұл болжамда көптеген метафоралар кездеседі.

"Сен салқын не ыстық болсаң ғой" (Аян 3:15 - 16)

Дәстүрлі көзқарас бойынша, Лаодикиялықтар бейтараптылығы немесе ынта-жігердің жетіспеуі үшін сынға алынған (сондықтан "ылық"). Мұндағы бір мәселе – Мәсіхтің олардың «суық немесе ыстық» болуын қалауы екі жақтың да жақсы екенін білдіреді. Дәстүрлі көзқарас бойынша, «суық» теріс мағынада қарастырылған, себебі Иса оқырмандарының Оған құлшынып (ыстық) немесе толығымен бейтарап (суық) болуын қалайды, бірақ екі арада болмайды. Екі арадағы ұстаным діннің таза бейнесін бұрмалап, шіркеу және оның идеалдары туралы бұрыс түсініктер тудырады деп есептелді. Алайда, соңғы кездегі бір түсіндірме бойынша, бұл метафора қаланың сумен жабдықталуынан алынған, себебі жақын жердегі Иераполистегі ыстық бұлақтармен салыстырғанда, Лаодикиядағы су ылық болған, ал Колоссадағы су суық және таза болған. Археологиялық зерттеулер Лаодикияда, шамамен бес шақырым оңтүстікте орналасқан ыстық минералды бұлақтардан су тасымалдаған су құбыры болғандығын көрсетеді, ол қалаға жеткенге дейін жылынып кеткен болуы мүмкін (Лаодикия туралы толық мақаланы қараңыз). Лаодикия су құбырының суреті «ыстық» жақсы, ал «суық» жаман дегенді білдірмейді, керісінше, ыстық және суық судың екеуі де пайдалы, ал ылық су құсытутық әсер етеді. «Ақ киім» Лаодикиядағы мата саудасына сілтеме болуы мүмкін. Бұл қала аймақта өндірілген қара жүнмен танымал болған. Түсіндірушілер оны жақын қарым-қатынастың метафорасы және/немесе Мәсіхтің эсхатологиялық келуіне сілтеме ретінде қарастырады. Тамаққа шақыру тақырыбы Жаңа өсиетте де (мысалы, Той туралы параболада) және грек-рим дінінде де кездеседі. Сондай-ақ, түсіндірушілер Аян 3:20-нің Ескі өсиеттегі Сүлейменнің әніне жасалған Жаңа өсиеттегі жалғыз сілтеме екенін болжайды, бұл аятты Сүлейменнің әні 5:2-мен байланыстырады. «POxy 3693» сияқты әртүрлі папирустарда Сарапис сияқты құдайлармен кешкі асқа қатысуға шақырулар бар, бірақ олар белгілі бір тұлғалармен құдайдың ғибадатханасындағы тойларға қатысу үшін беріледі және құдайдың үйге келуін білдірмейді.

Кейінгі Лаудікия

Лаодикеяда б.з. 363-64 жылдары кеңес өткен, бірақ күні туралы пікір талас тудырып отыр. 451 жылы Халкидон кеңесі осы кеңестің қағидаларын бекітіп, оларды жалпыэкуменикалық мәртебеге көтерді. Қала Рим-католик шіркеуінің Лаодикеялық (Фригияда) титулдық орталығы болып табылады.