Кіріспе

1938 жылғы Агата Кристидің «Пуаро Рождествосы» романы – британ жазушысы Агата Кристидің детективтік туындысы. Ол алғаш рет Ұлыбританияда 19 желтоқсан 1938 жылы «Коллинз Крийм Клубы» баспасынан жарық көрді (бірінші басылымының авторлық құқығы 1939 жылға тіркелген). Роман жеті шиллинг пен алты пенске сатылды. Осы басылымның бағасы 2 доллар болды. 18 желтоқсан 1938 жылғы «The Observer» газетінде «Торкемада» (Эдвард Поуис Матерс) өзінің шолуын қорғаныш позициясынан аяқтады: ««Геркуле Пуароның Рождествосы» – маңызды Кристи романы ма? Менің ойымша, иә, тіпті Пиллар Эстравадосқа қатысты артық қиындықтар мен қорқынышты айқайдың орташа оқырман үшін ешқандай құпияны жасырмауына қарамастан. Бастысы – Агата Кристи тағы да бір рет қылмыскерді көз алдымызға тікелей көрсетіп, оны тануға бізді сәтсіз қалдырады. Әрине, кейбір талғампаздар автор эффект үшін детектив жазудың маңызды ережелерін бұзғаны үшін менің шешіміммен келіспеуі мүмкін; бірақ Пуаро романында «оқырманға ескерту» жасау керек деп санаймын, және ережелер Агата Кристи үшін жасалмаған». «The Guardian» газетінің 13 қаңтар 1939 жылғы шолуында Э.Р. Пуншон Пуароның «күшті және өткір ойлау арқасында отбасының әрбір мүшесіне қарсы нақты дәлелдер келтіре алатынын, осылайша оқырман олардың барлығын кезекпен кінәлі деп санауға дайын болады, ал Пуаро өзінің танымал қарсыласу сахналарының бірінде нағыз қылмыскерді анықтайды. Мұндай детективтік роман, өзінің қызығушылығын жазылған фактілерден логикалық қорытындының дәлдігіне және сонымен бірге таныс адамдардың қатысуымен көрсетілген драмаға негіздейді, осы жанрда миссис Кристи бәрінен жоғары тұрады. Ол кездейсоқтыққа және жасалған эффектіге тым көп тәуелді екеніне наразылық білдіруі мүмкін, бірақ бүкіл туындының кереметтігімен салыстырғанда бұл кемшіліктер қаншалықты ұсақ!». Морис Перси Эшли «Times Literary Supplement» (17 желтоқсан 1938) газетінде сюжетті қысқаша баяндағаннан кейін былай деді: «Кристи ханымның детективтік романдары әдетте бір үлгіні қалайды. Біріншіден, әрқайсысының өткені туралы жасыратын нәрселері бар күдіктілер тобы болады; екіншіден, қылмыстың жағдайында кездейсоқтық кеңінен қолданылады; үшіншіден, шешімді оңайлатпайтын сезімге берілу бар. Кристи ханым өзінің соңғы туындыларынан бір жаңалықты ұсынады, ол арнау сөзінде түсіндірілген. Оның кісі өлтірулері тым жоғары деңгейде, тіпті анемиялық болған деген шағымдар айтылды. Сондықтан бұл «қан төгілген зорлық-зомбылықпен жасалған жақсы кісі өлтіру». Бірақ, басқа жағынан, Кристи ханымның бұрынғы романдарынан бас тарту бар, ол өкінішті. М. Пуаро зейнетке шыққаннан кейін тым беймәлім сарапшы болып барады. Ол өзінің «жақсы досы» және «қарсыласы» Гастингспен әзілдескен, дұрыс емес ағылшын тілінде сөйлеген және өзінің зиялылықпен мақтанғандығымен бейтаныс адамдарды таңғалдырған күндерді сағынуға болады».

Басқа шығармаларға сілтеме

Полковник Джонсон кейіпкері бұрын "Үш актілік трагедия" (1935) туындысында кездескен, және ол осы романның 3-бөлімінің v-тармағында сол іске сіңісіп айтады.

2006 жылғы француздық бейімдеу

Бұл әңгіме француз теледидары үшін "Petits Meurtres en famille" атты төрт бөлімдік сериал ретінде 2006 және 2009 жылдары France 2 арнасында көрсетілді, онда Пороның орнына, оған ешқандай қатысы жоқ жаңадан жасалған екі кейіпкер келді. Сонымен қатар, сериалдағы кейіпкерлердің есімдері романмен толықтай сәйкес келмейді. Сюжет тек шамалы бейімделген, романға үлкен кеңейтулер енгізілген және кейіпкерлері өзгертілген. Дегенмен, Агата Кристинің немересі Мэтью Причард "Télérama" басылымына берген сұхбатында оны көрген ең жақсы теледидар адаптациясы деп атады.

2018 жылғы француздық бейімдеу

Роман 2018 жылы француз телесериалы "Агата Кристидің кішкентай қылмыстары" сериясының бір бөлімі ретінде бейімделді. Осы нұсқада Рождество тақырыбы жоқ және Пуаро да қатыспайды.

Радио

Геркуль Пуароның Рождествосы BBC Radio 4 радиосы үшін бейімделді, онда Питер Саллис Пуаро рөлін сомдады. Бұл радио үшін бейімделген Поаро әңгімесінің екінші туындысы және 1986 жылдың 24 желтоқсанында эфирге шықты.