Ақпарат сардары: Клиникалық зерттеулердегі ақпарат маманының рөлі
Informationist
Ақпарат саршысы – медициналық зерттеулерде ақпаратты басқару маманы. Кітапханашылық біліммен қатар, клиникалық тәжірибесі де бар. Қызметтері зерттеулерге негізделген шешімдерге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
әдеби қозғалыс
the literary movement
Ақпаратшы (немесе контекстке қарай ақпарат маманы) клиникалық көмек немесе биомедициналық зерттеулер аясында ғылыми-зерттеу және білімді басқару қызметтерін ұсынады. Информатист үшін білім беру жолы немесе дағдылардың белгілі бір жиынтығы болмаса да, информатистті медициналық кітапханашының білімі мен дағдысына ие, сонымен қатар кең ауқымды зерттеулермен және жұмыс орнындағы тәжірибеден асып түсетін ресми клиникалық немесе қоғамдық денсаулық сақтау білімі бар адам деп қарастыруға болады. Медициналық кітапханашылар және басқа да биомедициналық кәсіби ұйымдар информатистердің қалай қолданылатынын және олардың қызметі медициналық кітапхана қызметін толықтыра ма әлде ауыстыра ма, соны бағалау мүмкіндіктерін зерттеп жатыр. Жалпы алғанда, информатист – бұл нақты бизнес, талдау немесе ғылыми контекстте дәлелдерге, талдауға, болжамға және орындауға негізделген нәтижелерге жету үшін ақпаратпен жұмыс істейтін маман. Мысалы, бұл термин қаржы қызметтері, өмір ғылымдары және денсаулық сақтау салаларында жиірек қолданылады. Әлі де жаңа қолданысқа ие болғанымен, оның қабылдануы кең салалық тәжірибесі бар, ұйымдық құрылымдар мен процестерді жақсы білетін, терең домендік білімі және ақпараттық жүйелерді жақсы меңгерген мамандарға қатысты. Осыған байланысты информатистер компанияның функционалдық салаларындағы трансформациялық бастамаларды архитекторлар, басқару сарапшылары, үздіксіз жетілдіруді қолдайтындар және стратегиялар жасаушылар ретінде қолдайды.
An informationist (or information specialist in context) provides research and knowledge management services in the context of clinical care or biomedical research. Although there is no one educational pathway or formalized set of skills or knowledge for informationists, one way to think of the informationist is as one who possesses the knowledge and skill of a medical librarian with extensive research specialization and some formal clinical or public health education that goes beyond on the job osmosis. Medical librarians and other biomedical professional organizations have been exploring the possibilities for evaluating how informationists are being used and whether their activities supplement or replace medical library activity. More generally, an informationist is a professional who works with information within a particular business, analytic or scientific context to drive toward outcomes based on evidence, analysis, prediction and execution. For example, an extension of the term is increasingly emerging in financial services, life sciences and health care industries. Though still nascently in use, its adoption applies to individuals with extensive industry expertise, acute familiarity with organizational structures and processes, deep domain level information mastery and information systems technical savvy. Informationists in this context support transformational initiatives within and across functional areas of an enterprise as architects, governance experts, continuous improvement advocates and strategists.
Өмірбаян
Бұл терминді 2000 жылы Дэвидофф пен Флоранс ұсынған. Олардың редакциялық мақаласында дәрігерлер ақпараттық қажеттіліктерін информатистерге жүктеуі керек екені айтылды, дәл қазір олар радиологтардан КТ сканерін немесе кардиологтардан жүрек катетеризациясын сұрайтындай. Олар клиникалық бөлімдерге енгізіліп, оларды қолдайтын ақпараттық мамандықты ойлап тапты. Бұл тұжырымдаманы қолдайтындар кітапханашылардың профессорлық-оқытушылар құрамымен байланысын қайта жандандыруға, сондай-ақ информатистердің биомедициналық білімі арқасында жоғары сапалы қызмет көрсетуге мүмкіндік беретінін айтады. Сыншылар бұл идеяның жаңа емес екенін мәлімдеді; кітапханашылар бұрыннан-ақ терең, жоғары сапалы ақпараттық қызметтер ұсынады және клиникалық медициналық кітапханашылар жылдар бойы дәрігерлермен, медбикелермен және басқа да медицина қызметкерлерімен бірлесіп жұмыс істеп келеді. АҚШ-тағы Ұлттық денсаулық сақтау институты мен Вандербильт университетінде ірі информатист бағдарламалары бар. Джонс Хопкинс университетінің (JHU) Уэлч медициналық кітапханасы ақпараттық қызмет моделін әзірлеп жатыр, онда оның 10 клиникалық және қоғамдық денсаулық сақтау кітапханашысы тағайындалған бөлімдерге байланыс кітапханашысы ретінде қызмет етуден бөлімдеріне енгізілген информатист болуға көшіп жатыр. Кітапханашылар информатист рөліне дайындалу үшін өз білімін толықтыруға қажетті білім алуда. Мысалы, кітапханашылар клиникалық мінез-құлықты кеңестендіру, қоғамдық денсаулық сақтау, медбикелік және тағы да басқа салаларда тәжірибе жинақтаған. Ақпараттық оқыту, кітапханашының мамандану саласындағы қосымша білімді алу емес, зерттеу әдістемелеріндегі жетіспейтін білімді толықтыруға бағытталған. Оқу курстары, семинарлар мен шеберлік сабақтары жүйелі шолулар, дәлелге негізделген медицина, сындық бағалау, медициналық терминология, анатомия мен физиология, биостатистика және клиникалық зерттеулерді қамтиды. Информатист термині информатикпен байланысты, және көптеген информатистер клиникалық тақырыптар, биоинформатика және биомедициналық информатика саласындағы біліктерге ие. Гарвард университеті, Питтсбург университеті және Сент-Луистегі Вашингтон университеті – биомедициналық зерттеулерге ақпараттық қолдау көрсету үшін PhD деңгейіндегі ғалымдарды (кітапханалық білімі болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін) жұмысқа алған институционалдық кітапханалардың мысалдары.
The term was proposed in 2000 by Davidoff & Florance. Their editorial suggested that physicians should be delegating their information needs to informationists, just as they currently order CT scans from radiologists or cardiac catheterizations from cardiologists. They conceived of an information professional who was embedded in (and indeed, supported by) the clinical departments. Supporters of the concept see it as a means for librarians to reinvigorate connections with the faculty/clinicians, as well as provide superior service by dint of informationists' biomedical training. Critics complained that the idea is nothing new; librarians already provide in depth, high quality information services and clinical medical librarians have been working alongside physicians, nurses and other clinicians for years. Large informationist programs in the U. S. exist at the National Institutes of Health and at Vanderbilt University. Welch Medical Library at Johns Hopkins University (JHU) is developing an informationist service model in which its 10 clinical and public health librarians are moving from serving as liaison librarians for assigned departments toward becoming embedded informationists within their departments. To prepare for the embedded informationist role, librarians are undertaking education as needed to supplement their backgrounds. For example, librarians bring experience in clinical behavior counseling, public health, nursing, and more. Informationist training can then focus upon filling gaps in research methods knowledge more so than on gaining additional knowledge in the librarian's area of expertise. Courses, seminars and workshops being undertaken include those covering systematic reviews, evidence based medicine, critical appraisal, medical language, anatomy and physiology, biostatistics, and clinical research. The term informationist is related to that of informatician—also informaticist—and many informationists do possess skills in clinical topics, bioinformatics, and biomedical informatics. Harvard University, the University of Pittsburgh, and Washington University in St. Louis are examples of institutional libraries which have hired PhD level scientists (who may or may not have library degrees) to provide informatics support for biomedical research.