Кіріспе

Американдық психолог Леон Дж. Камин (29 желтоқсан 1927 – 22 желтоқсан 2017) – оқу теориясына зор үлес қосып, IQ-ның тұқым қуалау деңгейін бағалауды сынаған американдық психолог. Ол Гарвард университетінде Ричард Соломонның басшылығымен оқыды және шарттау туралы бірнеше маңызды идеяларды, соның ішінде "тоқтату әсерін" ұсынды.

Ерте өмір және білім

Леон Камин Массачусетс штатының Таунтон қаласында еврей отбасында дүниеге келді, оның әкесі раввин болған. Камин Гарвардта психологияны оқыды. Гарвардта студент болып оқығанда ол Коммунистік партияға қосылды, бірақ 1950 жылға дейін партиядан шығып, Гарвардта аспирант және оқытушы болып жұмыс істеді. Аспирантурада оқып жүрген кезінде Камин Дженнердің антикоммунистік Сенат комитетіне шақырылды, бірақ ол коммунист болған (немесе болуы мүмкін) басқалардың есімдерін атаудан бас тарды және өзінің Бесінші түзету құқығын пайдаланды. Осының салдарынан Гарвард оның стипендиясын жаңартпады. Содан кейін Джо Маккартидің антикоммунистік комитеті Бостонға коммунистер мен бұрынғы коммунистерді іздеу үшін келді. Есімдерді атаудан бас тартқан Камин Сенатты сыйламағандық үшін айыпталып сотталды. Бұл АҚШ-тағы жұмыс ұсыныстарын азайтып, ол Канадада жұмыс іздеуге мәжбүр болды, онда ол алдымен Макгилл университетінде, содан кейін Куинс университетінде және Макмастер университетінде (1957–1958 жылдары Психология кафедрасын басқарды) қызмет етті. 1968 жылы ол АҚШ-қа оралып, Принстон университетінің Психология кафедрасын, кейін Бостондағы Солтүстік-Шығыс университетінің Психология кафедрасын басқарды.

Мансап

Каминнің оқыту теориясына қосқан ең белгілі үлесі – оның 1969 жылы «тоқтату әсерін» (blocking effect) ашып, талдауы болды. Ол, жануарды жарқын шам сияқты көзге түсетін шартты тітіркендіргішпен (CSb) шок сияқты көзге түсетін шартсыз тітіркендіргішпен (US) байланыстыру, егер CSb бір уақытта бұрыннан шартсыз тітіркендіргішпен (US) байланыстырылған тағы бір шартты тітіркендіргішпен (CSa) бірге ұсынылса, «тоқтатылады» екенін көрсетті. (Камин зерттеулерінің көп бөлігінде егеуқұйрықтарды пайдаланды, бірақ бұл әсер көптеген жануарларда кездеседі). Дегенмен, 2016 жылы «Жарнамалық және эксперименталды психология» журналында жарияланған мақалада «жарияланған зерттеулерде қолданылған процедураларға өте ұқсас немесе толық сәйкес процедуралар қолданылғанмен, тоқтату әсерін байқауға 15 рет әрекетсіздік» туралы хабарланды. 1972 жылдың наурыз айында Принстон психология факультеті (сол кезде Камин төрағасы болған) Ричард Хернштейнге (бірнеше ай бұрын нәсіл, жыныс, әлеуметтік топ және интеллект туралы даулы мақала жариялаған) шақыру жібергені үлкен дау-дамай мен наразылықтардың қаупін тудырды. Хернштейн сапарынан бас тартты, «Егер қабырғада плакаттар болса, мен келмеймін» деді. Камин Хернштейнге шақыруды қорғады, наразылыққа қарсы болды және дауды талқылау үшін жиын өткізді. Осы пікірталас Каминнің Сирил Бёрттің интеллект мұрагерлігі жөніндегі жұмысын зерттеуіне түрткіс болды, ал Хернштейн өз көзқарасын қолдау үшін осы жұмыстарға сілтеме жасады. Камин Бёрт өзінің деректерін жалғандағанын анықтады. Ол өзінің жаңалығын алғаш рет 1973 жылы Шығыс психологиялық қауымдастығының мәжілісінде жасаған шақырылған баяндамасында жариялады, онда 1000-ға жуық тыңдаушы оған тұрғызып шапалақтады. 1974 жылы ол Бёрт туралы өз зерттеулерін «IQ ғылымы мен саясаты» кітабында жариялады. Онда Камин сонымен қатар интеллектті сынау тарихын қарастырды және Бірінші дүниежүзілік соғыстың психологтарын 1924 жылғы иммиграциялық заңның нысанасына алынған WASP емес иммигранттарға қарсы көзқарасты ұстады деп айыптады. Камин мен Дженсен және Хернштейннің басқа да сыншыларына 1970-ші жылдардағы психология тағы да демократияға қарсы әлеуметтік саясатты қолдап, азаматтық құқықтар мен әйелдер қозғалысының жемістерін жоюға тырысты. Принстон және кейін Солтүстік-Шығыс университетінің факультетінің меңгерушісі ретінде Каминнің жетістіктеріне түсті түлектерді қабылдау және қолдау бағдарламаларын құру кірді. Камин генетик Ричард Левонтин және нейробиолог Стивен Роузбен бірлесіп «Біздің гендерімізде емес» (1984) деген даулы кітаптың авторы болды. Бұл кітапта әлеуметтік-биология және эволюциялық психология сынға алынды. Камин кейбір орталарда IQ мұрагерлігі «нөлге» тең болуы мүмкін деген болжамдарымен танымал болды. 1983 жылы ол психология бойынша Гуггенхайм стипендиясын алды. Ол Оңтүстік Африкадағы Кейптаун университетінде психология профессоры болды.