Одоланув – Польшаның ежелгі қаласы, 1301 жылдан белгілі. Пиаст әулетінің билігінде болған, қала құқығын 1403 жылы алған. Тарихы, орналасуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Одоланов туралы алғашқы жазбаша құжат 1301 жылға дейін сақталып қалған, ол кезде ол бөлінген Пяст әулеті билеген Польша Корольдігінің құрамында болды және Ұлы Польша мен Силезия шекарасында қамал орналасқан. Қаланың жанында 1403 жылы патша Владислав II Ягеллодан қала құқығын алған елді мекен пайда болды. Бұл Польша Корольдігінің патшалық қаласы болды, әкімшілік жағынан Ұлы Польша провинциясының Калиш воеводтығындағы Калиш округіне қарасты. 1629 жылы қаланың шығыс жағында патша Зигмунд III Ваза «Жаңа қала» деп аталатын, сондай-ақ Констанция (патшаның екінші әйелінің құрметіне) қаласын құрды. Бүгінде ол Одолановтың Горка деп аталатын бөлігі. 17 ғасырдың соңында қалада 18 аяқ киім шебері, 8 тігінші, 3 диірменші, 3 саудагер және 9 басқа да қолөнерші жұмыс істеген. Халықтың көп бөлігі егіншілікпен айналысып, мал өсірген. 1793 жылға дейін қала мен айналасындағы ауылдар князьдерге, патшаларға немесе ақсүйектерге тиесілі болды. Монархтар түрлі бай феодалдарға жерді иелікке немесе жалдауға берген. Осы кезеңде Одоланов Калиштің әкімшілік бағынысында болды. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінісі кезінде Одоланов Пруссияға қосылды. 1806 жылғы Ұлы Польша көтерілісінен кейін поляктар оны қайта иеленді және қысқа ғасырлық Варшава Герцогтығының құрамына енді, ал 1815 жылы Пруссия оны қайтадан қосып алды. Қала тұрғындары 1848 жылғы Ұлттар көктемі кезінде Ұлы Польша көтерілісіне қатысты, 1848 жылдың 21 сәуірінде Одоланов шайқасында жақсы қаруланған пруссиялықтармен күресті. Олар 1863 жылғы қаңтар көтерілісін де қолдады, көтерілісшілерге қару-жарақ пен киім-кешек жеткізді. 1909 жылы Одоланов пен Остров-Велькопольский арасында теміржол қатынасы ашылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі оқиғалар (Остров Республикасы және Ұлы Польша көтерілісі) қала тарихының маңызды бөлігі болып табылады. 1918 жылдың 12 қарашасында, Польша тәуелсіздігін жариялағаннан кейін бір күн өткен соң, қалада Жұмысшы және әскер Кеңесі құрылды. Бірнеше күннен кейін азаматтар Пруссия бөлігіндегі Польша Парламентіне (Polski Sejm Dzielnicowy) депутаттар сайлады. 1918 жылдың 31 желтоқсанында поляктар Ұлы Польша көтерілісінің бір бөлігі ретінде Одолановтағы билікті немістерден алды. Одолановтан шыққан көтерілісшілер 1918 жылдың 14-15 қаңтарына қараған түні Грановец шайқасына қатысты. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғысты бастарған Германияның Польшаға шабуылының алғашқы күнінде Одолановты Вермахт тез басып алды. Неміс әкімшілігі террор саясатын жүргізді, көптеген поляктар мүлігінен айырылып, жер аударылды, өлтірілді немесе концлагерлерге жіберілді. Жергілікті әкім Ян Крак тұтқындалып, жақын маңдағы Калиш қаласында түрмеге қамалды, содан кейін 1939 жылдың 14 желтоқсанында Виняриде аймақтан келген 70-тен астам поляктарды өлтіруге қатысты. Немістер Ұлы Польша көтерілісінің құрбандарына арналған соғысқа дейінгі ескерткішті және қаладағы еврейлерге арналған мәжбүрлеу еңбек лагерін жойды. Одолановтағы неміс оккупациясы 1945 жылдың 22 қаңтарында совет танктері қалаға кірген кезде аяқталды. Польшаның астыртын әскерлерінің бір бөлігі қарсылық күресін жалғастырды, енді совет үстемдігіне және қуыршақ сталиндік үкіметке қарсы (сол кезде «қарғысқа ұшыраған сарбаздар» деп аталды). 1945 жылдың 22 қазанында Одоланов ауданында әрекет еткен Ян Кемпинскийдің әскері, «Блыск» атты шақыру атымен, Қауіпсіздік департаментінің күштерімен талқандалды.
The first written document that mentions Odolanów dates back to 1301, when it was part of the fragmented Piast ruled Kingdom of Poland and the location hosted a castle on the border between Greater Poland and Silesia. A settlement arose next to the castle, which acquired city rights in 1403 from King Władysław II Jagiełło. It was a royal town of the Polish Crown, administratively located in the Kalisz County in the Kalisz Voivodeship in the Greater Poland Province. In 1629 on the east side of the town king Sigismund III Vasa founded the New Town also called Konstancja (after the king's second wife). Nowadays it is a part of Odolanów named Górka. At the end of the 17th century there were 18 shoemakers, 8 tailors, 3 millers, 3 tradesmen and 9 other craftsmen in the town. The majority of the population were tilthing and breeding cattle. Until 1793, the town and surrounding villages belonged to princes, kings, or noblemen. Monarchs granted land to various rich feudals as fief or land tenancy. During this time, Odolanów was under the administrative influence of Kalisz. In 1793 Odolanów was annexed by Prussia in the Second Partition of Poland. After the successful Greater Poland uprising of 1806, it was regained by Poles and included within the short lived Duchy of Warsaw, and then in 1815 it was reannexed by Prussia. The citizens took part in the Greater Poland uprising (1848) during the Spring of Nations, fighting against better armed Prussians in the battle of Odolanów on 21 April 1848. They also supported the Polish January Uprising of 1863, delivering weapons and clothes to the insurgents. In 1909 the rail connection between Odolanów and Ostrów Wielkopolski was opened. The events shortly after World War I (Republic of Ostrów and the Greater Poland Uprising) are an important part of the town’s history. On 12 November 1918, a day after Poland declared independence, a Worker’s and Soldier’s Council was established in the town. Some days later the citizens elected deputies to the Polish Parliament in the Prussian Partition (Polski Sejm Dzielnicowy). On 31 December 1918 Poles took power in Odolanów from Germans as part of the Greater Poland Uprising. Insurgents from Odolanów fought a. o. in the battle of Granowiec during the night of 14–15 January 1918. On 1 September 1939, the first day of the German invasion of Poland, which started World War II, Odolanów was quickly captured by the Wehrmacht. The German administration was using terror, many Poles were expropriated, expelled, killed or sent to concentration camps. Local mayor Jan Krak was arrested and imprisoned in nearby Kalisz and then murdered in a large massacre of over 70 Poles from the region, carried out in Winiary on 14 December 1939. The Germans destroyed the pre war monument to the fallen insurgents of the Greater Poland uprising, and a forced labour camp for Jews in the town. The German occupation in Odolanów was over on 22 January 1945, when Soviet tanks entered the town. Some soldiers of the Polish underground continued their resistance, now against the Soviet dominance and the puppet Stalinist government (so called cursed soldiers). On 22 October 1945 the troop of Jan Kempiński, nom de guerre Błysk, operating in the Odolanów area was smashed by the Department of Security forces.