Кіріспе

Көмекшілердің түрлері Үлкен қызыл көкқұбыж (Pyrrhosoma nymphula) – Coenagrionidae тұқымдасына жататын көкқұбыждардың бір түрі. Ол Батыс Палеарктикаға тән.

Тарату

Бұл түр негізінен Еуропаға тән инелік, Солтүстік Африка мен Батыс Азияда да қоныстану орындары кездеседі.

Тіршілік ету ортасы

Бұл шортандылар шағын тоғандарда, көлдерде, бөгеттерде және кейде баяу ағатын өзендерде мекендейді. Олар көбінесе қатты ағыс сулардан қашады. Бұл ірі әрі денелі шортандылардың екі жынысының да аяқтары мен қанаттарында қара дақтар болады. Қанаттары мөлдір, қара түсті птеростигмасы бар. Ересек аналықтары үш түрлі түс нұсқасында кездеседі (классикалық, fulvipes және melanotum), көбінесе қарадан қызылға дейін, бірақ олардың барлығында ішек сегменттерінің айналасында сары жолақтар болады. Бұл шортандыларды кішкентай қызыл шортандылармен шатастыру оңай, бірақ соңғыларының аяқтары қызғылт сары, ал ірі қызыл шортандылардың аяқтары қара болады. Грекия мен Албанияда осыған ұқсас бір түр – грек қызыл шортандысы (Pyrrhosoma elisabethae) кездеседі. Олар өте ұқсас, тек аналықтарының артқы шеті терең бүктеліп келген пронотумы ғана сәл өзгеше. Аталықтары төменгі қосымшалары жоғарғы қосымшаларынан ұзын, ал төменгі қосымшаларының қара ілгегі ірі қызыл шортандылардың ілгегінің жартысына тең. Ірі қызыл шортандылардың қосымшаларын төмендегі галереяда көруге болады.

Биология және мінез-құлық

Ұлы қызыл стрекоза көбінесе сәуір немесе мамыр айларында пайда болатын алғашқы стрекоза болып табылады. Ересек стрекозалар жергілікті жағдайға қарай қыркүйекке дейін кездеседі. Жасы жетілмеген ересек стрекозалар шамамен екі аптада жетіледі. Жұптасу өсімдіктер арасында жүзеге асады. Ана стрекоза жұмыртқа салғанда еркек стрекозамен бірге болады, ол тек қана құрсағын суға мақсырайды. Жұмыртқалар екі-үш аптада шайқалады. Дернәсілдің дамуы екі жылға созылады. Дернәсілдер су жәндіктерінің дернәсілдерімен, қарапайымды жәндіктермен, ротиферлермен немесе ұсақ бақақайлармен қоректенеді.