Кіріспе

Неміс жазушысы (1879–1945)

Теодор Гейкер (4 маусым 1879 – 9 сәуір 1945) – неміс жазушысы, аудармашы және мәдени сыншы.

Өмір

Геккер Кьеркегор мен кардинал Ньюманның неміс тіліне аудармашысы болды. Ол 1913 жылы «Киркегор және ішкі философиясы» атты эссе жазды. Ол кезде Геккер туралы аз адам естіген, ал Киркегор туралы одан да аз адам білген. Содан кейін ол Ньюменнің «Келісім грамматикасын» аударды және 1921 жылғы сәуірде католик дінін қабылдады. Хакер нацистік режимге қарсы тұруымен және «Ақ гүл» сияқты неміс қарсыластарымен байланысымен белгілі. 1935 жылдан бастап оған көпшілік алдында сөйлеуге, ал 1938 жылдан бастап кітаптар жариялауға тыйым салынды. Осы кезеңде ол өзінің ең маңызды еңбегін – «Түнгі күнделік» деп аталатын күнделігін жазды. Бұл – бір зиялының ұлттық социализмге қарсы ішкі қарсылығының құжаттары. Геккердің жетістіктерін ұлттық социализмге қарсы христиандық қарсылықтың маңызды негізі деп санауға болады. Хекер Шолл ағайындыларының айналасындағы топпен байланыста болды, онда ол «Түнгі күнделік» кітабынан үзінділер оқыды. 1944 жылдың басында Мюнхен бомбалау кезінде Геккердің үйі толығымен қирады. Диабеті нашарлап, көзі нашарлауына байланысты ол Мюнхеннен Аугсбургқа жақын Устерсбах ауылына көшіп, өмірінің соңғы айларын өткізді. Оның қызы оны зиярат етті, бірақ оның ұлы Рейнхард 1945 жылдың басында Ресей майданына жіберілді және жақын арада хабарсыз жоғалып кеткені хабарланды. Теодор Хакер 1945 жылдың 9 сәуірінде қайтыс болды және Устерсбахта жерленді. Олм қаласына жақын Лаупхайм қаласында Геккерге арналған фонтанның үстіндегі скульптордың бюстін жергілікті тұрғындар төлеген.

Жұмыс

Оның еңбектерінің арасында 1943 жылы жазылған және 1950 жылы ағылшын тілінде «Кьеркегор – мүгедек» деп жарияланған қолжазба бар. Хекер Рикард Магнуссеннің «Сорен Кьеркегор сырттан көрінген» және «Арнайы айқыш» атты екі кітабында Кьеркегордың дөңгелектеу болғаны туралы пікірін күмәнге салады. Хекер сұрақ қояды: «Кьеркегор сияқты, оның еңбегі мен жетістіктері тек есте сақтау, тарихи дәстүр және тәжірибе саласындағы интеллектуалдық және рухани құндылықтарда жатқан адамның сыртқы, физикалық тексеруіне қандай маңыз берілуі мүмкін? ( ) Кьеркегордың сыртқы келбеті мен оның ішкі әлемінің, яғни тек материалдық тұрғыдан көрінетін және рухани тұрғыдан сезімтал емес, көрінбейтін жарасымдылығын түсіндіруге тырысудың қандай мәні бар? Бұл ішкі адамды сыртқы, ал сыртқы адамды ішкі етпей ме, дәл осыны Кьеркегор қатты қарсылық білдірген жоқ па?» Дегенмен, Хекер «Кьеркегордың психологиялық құрылымына оның дене мүкіс болуының әсер еткені» туралы тезисті қарастырады. Ол Кьеркегордың ішкі өмірін оның сыртқы келбетімен байланыстыруға тырысты. Аудармашы Александр Дрю Хекердің «Түнгі күнделік» туралы былай дейді: «Паскальдың «Төзімдері» еске түсіретін бұл кітап – оның ақиқатқа соңғы куәлігі және тарихтың белгілі бір сәтіне спонтанды жауап ретіндегі сенімнің білдірілуі. Ол табиғаты бойынша шындықты іздеуге ұмтылған, ал жағдайға байланысты, оны қайғы-қасірет пен жалғыздық ішінде, оқырманды қызықтыратын үдемелілікпен іздеуге мәжбүр болған адаммен жазылған». Дрю аудармасының кіріспесінде Жак Маритен (бұрыс жазылған «Жак Маратайн») былай деген сөз келтірілген: «Теодор Хекер – терең ойлы және сирек кездесетін зияткерлік адалдығы бар адам болды – Кьеркегордың сөзін пайдалану үшін, сенімнің рыцарі. Осы ұлы христианның куәлігінің құндылығы зор».