Кіріспе
Француз философы және ақыны Жан Мари Гюао (28 қазан 1854 – 31 наурыз 1888) – француз философы және ақыны. Гюао Эпикур, Эпиктет, Платон, Иммануил Кант, Герберт Спенсер және Альфред Фуайе философияларынан, Пьер Корнель, Виктор Гюго және Альфред де Мюссе поэзиясы мен әдебиетінен шабыттанды.
Jean Marie Guyau (28 October 1854 – 31 March 1888) was a French philosopher and poet. Guyau was inspired by the philosophies of Epicurus, Epictetus, Plato, Immanuel Kant, Herbert Spencer, and Alfred Fouillée, and the poetry and literature of Pierre Corneille, Victor Hugo, and Alfred de Musset.
Өмір
Гуау жастық шағында Платон мен Кант еңбектерімен, сондай-ақ діндер мен философия тарихымен өгей әкесі, белгілі француз философы Альфред Фуалье арқылы танысты. Осы білімнің арқасында ол 17 жасында бакалавр дәрежесін алып, Эпиктеттің "Нұсқаулық кітабын" аударды. 19 жасында ол 1300 беттік "Mémoire" атты еңбегін жариялады, ол бір жыл өткен соң, 1874 жылы Француз моральдық және саяси ғылымдар академиясының сыйлығын жеңіп алып, Кондорсе лицейінде философия оқытушысы болуына көмектесті. Бірақ бұл ұзаққа созылмады, өйткені ол көп ұзамай өкпе ауруына шалдықты. Аурудың алғашқы шабуылдарынан кейін ол Оңтүстік Францияға барып, философиялық еңбектер мен өлеңдер жазды. Ол 33 жасқа толғанша сонда тұрды. Оның анасы Августин Туиллье (Гуау туғаннан кейін Фуальеге үйленген) 1877 жылы Г. Бруно псевдонимімен "Le Tour de France par deux enfants" атты кітабын шығарды. Гуаудың әйелі Пьер Ульрик псевдонимімен жастарға арналған қысқа повестьтер жариялады.
Ықпал
Гуау қазіргі кезде салыстырмалы түрде белгісіз философ болса да, философияға деген көзқарасы оны және оның философиясын білетіндерден көп мақтау алды. Саяси идеологиясын көп жариялаған жоқ болғандықтан, Гуау социалист, анархист және Джон Стюарт Милл стиліндегі либертариандық либерал ретінде бейнеленген. Дегенмен, Гуау француз революциясын жоғары бағалап, үшінші республиканың азаматтық және рухани білім беруді қолдауын мақтады, дауыс беруді "міндет" деп сипаттап, демократия шығармашылық даму үшін жақсы мүмкіндіктер ұсынатынын сақтықпен айтты. Ол аномия ұғымының бастапқы көзі болып табылады, бұл ұғым Гуаудың замандасы Эмиль Дюркгеймнің философиясында кеңінен қолданылды, ол оны "Irréligion de l'avenir" атты еңбекті шолып жатқанда кездестірді. Анархист Петр Кропоткин өз этикалық еңбектерінде Гуауды анархист ретінде сипаттап, оған үлкен құрметпен қарады және оны жиі сілтеме жасайды. Петр Кропоткин "Этика: шығу тегі мен дамуы" атты еңбегінде Гуауға арналған жеке тарауды бөліп, оның моральдық ұстанымдарын "осылай мұқият ойластырылып, осыншалықты жетілдірілген түрде баяндалғандықтан, оның мәнін бірнеше сөзбен жеткізу оңай" деп сипаттайды, ал американдық философ Джозиа Ройс оны "жақындағы француз философиялық сыншыларының ең көрнектілерінің бірі" деп есептейді.