Кіріспе
Германияның Сыртқы істер министрлігі – Федералды Сыртқы істер басқармасы (Auswärtiges Amt, ), қысқартылған АА, Германия Федеративтік Республикасының сыртқы саясаты мен Еуропалық Одақпен қарым-қатынасы үшін жауапты федералды агенттік және кабинеттік деңгейдегі министрлік. 2021 жылдың желтоқсанынан бері Анналена Бэрбок Хайко Маастың орнына Сыртқы істер министрі қызметін атқарып келеді. Министрліктің бас кеңсесі Берлиннің тарихи орталығы – Митте ауданындағы алаңда орналасқан. "Аушварттигс Амт" термині 1870 жылы Солтүстік Германия Конфедерациясы құрған Сыртқы істер басқармасының атауы еді, ол 1871 жылы Германия империясының Сыртқы істер қызметіне айналды. Бұл атау бүгінгі күнге дейін Германияның Сыртқы істер министрлігін білдіреді. 1871 жылдан 1919 жылға дейін Сыртқы істер басқармасын Сыртқы істер хатшысы басқарды, ал 1919 жылдан бері Германияның Сыртқы істер министрі басқарып келеді.
The Federal Foreign Office (Auswärtiges Amt, ), abbreviated AA, is the foreign ministry of the Federal Republic of Germany, a federal agency responsible for both the country's foreign policy and its relationship with the European Union. It is a cabinet level ministry. Since December 2021, Annalena Baerbock has served as Foreign Minister, succeeding Heiko Maas. The primary seat of the ministry is at the de square in the Mitte district, the historic centre of Berlin. The term Auswärtiges Amt was the name of the Foreign Office established in 1870 by the North German Confederation, which then became the German Empire's Foreign Office in 1871. It is still the name of the German foreign ministry today. From 1871 to 1919, the Foreign Office was led by a Foreign Secretary, and since 1919, it has been led by the Foreign Minister of Germany.
Қор
Аушварттигс АМТ 1870 жылы Солтүстік Германия Конфедерациясының, ал 1871 жылдан бастап Германия империясының сыртқы саясатын қалыптастыру мақсатымен құрылды. Сыртқы істерді бастапқыда мемлекеттік хатшы басқарды (сондықтан ол министрлік деп аталмады), ал канцлер, ол әдетте Пруссия Сыртқы істер министрі лауазымын да атқарды, сыртқы істер саласын басқаруды жалғастырды.
Бисмарк
Германия мемлекетінің Ото фон Бисмарк басшылығымен құрылған алғашқы жылдары Вильгельмштрасседегі 76 номерлі Сыртқы істер министрлігі, Рейх канцлері кеңсесінің жанында екі бөлімшеден тұрды: біреуі саяси мәселелермен, екіншісі экономикалық, құқықтық және консулдық мәселелермен айналысты. 1890 жылы Бисмарк қызметтен босатылғаннан кейін отарлық саясат жөніндегі тағы бір бөлімше құрылды, ол 1907 жылы жеке Рейхсколониаламт болып бөлінді. Бисмарк Сыртқы істер министрлігін бақылауда ұстау үшін ұлы Герберт фон Бисмаркты Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындады. Бисмарк ұлын Мемлекеттік хатшы етіп тағайындауы, оның өзі сыртқы істер министрі болуға деген қатыгез ниетін және өзі болмағанда Сыртқы істер министрлігін басқаруға толыққанды адал адамның қажеттілігін көрсетті. Бисмарк өзіне қарсы пікірлерді қабылдамайтын, тек оған берілген дипломаттар ғана жоғары лауазымдарға көтерілді. Бисмарк нақты ақпаратты өте жоғары бағалағандықтан, дипломаттар өздерінің шындық деп санаған ақпаратты Берлинге жеткізуге тырысты.
Эксклюзивті клуб
Бастапқыда Аушварттигс-Амт әлеуметтік жағынан өте шектеулі болды. Оған қатысу үшін жоғары білім алған, әсіресе құқықтану мамандығын бітірген және айтарлықтай жеке табысы бар екенін дәлелдеу қажет еді. 1880 жылы кандидатқа қосылу үшін кем дегенде 6000 марка/жыл жеке табысы бар екенін көрсету қажет болды; 1900 жылға қарай талап 10000 марка/жылға жетті, ал 1912 жылға қарай кандидатқа қосылу үшін кем дегенде 15000 марка/жыл қажет болды. Осы талап неліктен көптеген неміс дипломаттарының бай әйелдерге үйленгенін түсіндіреді, себебі әйелдерінің байлығы болмаса, олар Auswärtiges Amt-ке ешқашан қабылдана алмас еді. АА-ға кіру үшін табыс талабы 1918 жылы ғана алынып тасталды. Аушварттигс-Амтта аристократтардың үлесі өте жоғары болды. Императорлық кезеңде Аушварттигс-Амтта қызмет еткен 548 адамның 69%-ы дворян тегінен шыққан, ал Германия Рейхы кезіндегі барлық елшілер аристократтар болды. Ең маңызды бөлім – Саяси бөлім, ол 1871 мен 1918 жылдар аралығында 61% аристократиялық құрамнан тұрды; ал орта тапқа жататын адамдар көбінесе маңыздылығы төмен Заң, Сауда және Отарлық бөлімдерде қызмет ететін. 19 ғасырда тек аристократтар ғана Рейхтің мәртебесіне лайық делініп, елші ретінде шетелде лайықты түрде ұсынуға қабілетті деп есептелді, сондықтан Императорлық дәуірде қарапайым адамдар елші болып тағайындалмады. Сонымен қатар, 1871 жылдан 1945 жылға дейінгі «ескі» Auswärtiges Amt-тың барлық кезеңінде католиктердің саны жеткіліксіз болды, олар АА штатының 15-20% құрады. Auswärtiges Amt көбінесе протестанттық мекеме болды, сондықтан жұмысқа алу кезінде протестант кандидаттары католиктерге қарағанда артықшылыққа ие болды. Яһудилердің саны одан да аз болды. Императорлық кезеңде, 1871 жылдан 1918 жылға дейін Auswärtiges Amt-та тек үш яһуди мүше болды, сондай-ақ мансаптық мүмкіндіктерін жақсарту үшін лютеран дініне өткен төрт яһуди болды. Яһудилер ресми түрде шеттетілмесе де, яһуди үміткерлері көбінесе қабылданбады, себебі антисемиттік көзқарастардың үстемдігінде яһудилердің дипломат болуға тым қиыншылық тудыратын, қарапайым және әлеуметтік әдеп-ғұрыптарды білмейтін жандар екеніне сендірілді. АА-да меритократиялық принциптер де болды. Императорлық кезеңде АА-ға қабылдану үшін, табыс талабынан басқа, университетте үздік баға алған және екі шет тілін білетін үміткерлер қарастырылды, сонымен қатар әлемдегі ең қиын дипломатиялық емтиханның бірінен өту қажет болды.
Кольбе
2003 жылы француз тарихшысы Лукас Делаттр Фриц Колбенің өмірбаянын жариялады. Ол американдық стратегиялық қызмет кеңсесіне тыңшы болды, себебі ол өз елі еврейлерге қарсы жасалған геноцид салдарынан соғыстың жеңіліске ұшырауға лайық деп санады. Делаттрдың сөзінше, Колбе шынымен де "машинадағы құм" болған дипломат еді, өйткені ол өз еліне соғыстың жеңіліске ұшырауына көмектесу үшін ақпарат берді. Бірақ ол сарказммен, егер 1945 жылдан кейін барлық неміс мемлекеттік қызметкерлері өздерін "машинадағы құм" деп есептесе, Гитлер ешбір істі аяқтамайтын еді деді. Колбе сияқты дипломаттар – ереже емес, көшпелі жағдай еді.
Германияның шетелдегі өкілдігі
Министрліктің Берлиндегі бас кеңсесінен өзге, Германия әлемнің түкпір-түкпірінде елшіліктер мен консулдықтар ашты.