Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Қазіргі кездегі жаңалық
1940 жылдары осы жерге жақын Кохуо отбасы шаруашылық құрды. Бұл жерді археолог Лоринг Хьюен зерттеп, 1962 жылы этнотарихшы Ральф Ройске жазған хатында қысқаша сипаттаған. Басты пирамида сол кезде де діни құлшылық орыны ретінде пайдаланылып келген болуы мүмкін. Бұл қиратылған орын туралы Мексика үкіметіне 1972 жылдың маусым айында Royal Ontario Museum жобасымен жұмыс істеп жүрген және Чакчобеңнің алғашқы карталарын жасаған американдық археолог доктор Питер Харрисон ресми түрде хабарлады. Харрисон Мексика үстінен тікұшақпен ұшып келе жатып, осы орынды кездейсоқ тауып алды. Ол бұл төбелердің астында ғибадатханалар бар екенін анықтады, олар 2000 жыл бойы табиғи түрде үйілген.
In the 1940s a farm was established near the site by the Cohuo family. The site was reported visited by archeologist Loring Hewen and briefly described in a letter to ethnohistorian Ralph Roys in 1962. The principal pyramid was apparently then still used as a site for religious worship. The ruins were officially reported to the Mexican government in June 1972 by Dr. Peter Harrison, an American archaeologist who was working on a project for The Royal Ontario Museum, and who also made the first maps of Chacchoben. Harrison stumbled upon this site while flying a helicopter over Mexico and noticed numerous hills in predominantly flat lands. Harrison realized there were temples beneath these hills, which were naturally covered over a period of 2000 years.
Қалпына келтіру
1994 жылы Мексиканың Антропология және тарих ұлттық институты (INAH) қазба жұмыстарын жүргізіп, оны қалпына келтірді, бірақ ол 2002 жылға дейін жұртшылыққа жабық болды. Бүгінде бір ғибадатхана табиғаттың өсінділерімен жабылып, оны толыққанды қалпына келтіру мүмкін болмады.
In 1994 the Mexican National Institute of Anthropology and History (INAH) excavated and restored the site, which was closed to the public until 2002. Today one temple is still overgrown with nature, and they were unable to restore it.
Қазіргі Чачкобен
Бүгінде бұл жерге келгендер үш қазба және қалпына келтірілген пирамиданы, сондай-ақ көптеген қабырғалар мен баспалдақтарды қамтитын дөңгелек жолмен жүреді. Бірнеше топырақ үйінділерінде қазба жұмыстары жалғасуда, олардың ішінде тағы да ғимараттар бар екені белгілі. Кейбір құрылыстардың бетінде әлі де бастапқыда жабылған қызыл бояудың іздері сақталған, ал INAH осы пигменттің күн сәулесінен зақымдануын болдырмау үшін көлеңкелі аймақтар құрды. Ең үлкен пирамиданың негізінде Майя жазуымен жазылған стела деп аталатын үлкен тас плита да бар. Чачкобен – Кинтана-Руоның оңтүстігіндегі ең танымал қираған орындардың бірі, Коста-Мая портынан туристік сапарлар үнемі ұйымдастырылады. Айналасындағы жартастар мүйізді бұғы, қабан, армадильо, сұр түлкі, ұршық маймыл және аңғрық маймыл сияқты жануарлардың көптеген түрлерімен ерекшеленеді. Жартастардың тереңінен ягуар, оцелот, пума және тапир сияқты қауіпті жануарларды кездестіруге болады.
Visitors to the site today walk a circular path that includes three excavated and restored pyramids, as well as many walls and staircases. Excavation is continuing on several mounds which are known to contain further buildings. Some structures still bear traces of the red paint with which they were originally coated, and INAH has set up shaded areas to prevent further degradation of this pigment by the sun. Also notable at the base of the largest pyramid is a large stone slab called a stela with a Maya hieroglyphic inscription. Chacchoben is one of the more popular ruin sites in southern Quintana Roo, with regular tourist trips from the port of Costa Maya. The surrounding jungle is characterized by abundant species of fauna, such as deer, peccary, armadillo, gray fox, spider monkey and howler monkey. Deeper into the jungle, more dangerous animals like jaguar, ocelot, puma and tapir can be found.