Кіріспе

Адилет бөлінісі - теориялық экономиканың бір саласы. Бұл сөз психологияда және социобиологияда да қолданылады. Адилетті бөлу мәселесінде, реніш - бір немесе бірнеше ойыншылардың бағалауы өскенде, ойыншының үлестіру құны төмендеуі кезінде пайда болатын құбылыс. Осылайша, басқа да жағдайлар тең болған жағдайда, реніш білдіретін ойыншы басқа ойыншыларға көбірек емес, аз мөлшерде бөлінетін үлестіруді артық көреді (егер жақсылықтың көбірек болуы қажет болса). Бұл тілде ренішті талдау қиын, өйткені екі түрлі таңдауды бағалау керек. Мысалы, бөлініп алып таңдау әдісі бойынша, қаскөй ойыншы қарсыласына торттан айыруды және өзіне көбірек торт алуды айырбастау керек. Әлеуметтік-биология саласында, реніш акторға да, алушыға да теріс әсер ететін әлеуметтік мінез-құлықты сипаттау үшін қолданылады. Қанағат туыстық таңдау арқылы пайда болуы мүмкін: (а) ол актермен жеткілікті түрде байланысты үшінші тарапқа жанама пайда әкеледі (Уилсон қанайы); немесе (б) ол негізінен теріс байланысты адамдарға бағытталған кезде (Гамильтон қанайы). Негативті туыстық екі адамның орта есептен аз туыстық қатынаста болғанда пайда болады.

Ойын теориясында

Итерацияланған тұтқындардың дилеммасы ойыншылар бір-бірін алдыңғы раундтарда ынтымақтастық жасамағаны үшін "жазалайтын" жағдайды көрсетеді, тіпті бұл екі ойыншыға да жағымсыз әсер етсе де. Мысалы, "қамауға алу" әдісі түрмедегі тұтқынның дилеммасын қайталау турнирінде тиімді болып табылады.

Еңбек қатынастарында

Кәсіпорынның табысын иесі мен жұмысшы арасында әділ бөлу әрқашан қиын. Кәсіподақ ереуілге шақырғанда, жұмыс беруші де, кәсіподақ мүшелері де ақша жоғалтады (және ұлттық экономикаға зиян келтіруі мүмкін). Одағы мүшелері жұмыс беруші мұндай шығын бизнесті құртпастан бұрын олардың талаптарына көнетінін үміттенеді. Керісінше, жұмыс беруші жалақыны көтеру немесе кәсіподақ құру үшін агитация жүргізген кейбір өндірістік жұмыскерлердің жұмысына тоқтатуы мүмкін. Өнімді жұмысшыларды жоғалту - бұл бизнес пен қызметкерлерге кері әсер етуі мүмкін, бірақ бұл басқаларға үлгі болып табылады және осылайша жұмыс берушілердің күшін арттырады.

Әдептік экологияда

Полиэмбрионды құрттар, соның ішінде C. floridanum, ерте жастағы личинкалардың дамуы кезінде қаһарлылық танытады. Spite табиғи селекцияның зиянды мінез-құлықтарға қалай ықпал ететінін түсіндіреді, бұл актер мен алушыға да қымбат;