Кіріспе

IRWIN – словениялық суретшілер ұжымы, көбінесе суретшілерден тұрады және Neue Slowenische Kunst (NSK) ұйымының бастапқы негіздеуші мүшесі.

Тарих

1983 жылы Люблянадағы панк және граффити өнерінен бастау алған суретшілер – Душан Мандич, Миран Мохар, Андрей Савский, Роман Ураньек және Борут Фогельник өнер тобы құрып, оған Ррозе Ирвин Селави деген ат қойды. Бұл ат Марсель Дюшаннің әйел есімі ретінде қолданған «Rrose Sélavy» (eros c’est la vie) есіміне сілтеме жасады. Бірақ, көп ұзамай топ атын R Irwin S. деп қысқартты. 1984 жылы бұл топ Neue Slowenische Kunst (NSK) аталатын ірі ұжым құруға бірлесіп қатысты. Топтың бейнелеу өнері бөлімі ретінде, олар Laibach музыкалық тобы мен Scipion Nasice Sisters театр тобымен бірікті. Ірі ұжым құрылғаннан кейін, R Irwin S тобы өз атын жай ғана Irwin деп өзгертті. 2012 жылы D'Art деректі фильмдер студиясы «Көзілдіріштің көркем өнері» деген атаумен жанжал туралы бір сағаттық деректі фильм шығаруды жоспарлап отыр. 2022 жылдың тамызында Ураньек 60 жасында Люблянада өз өмірін өз қолымен аяқтады. Ол қайтыс болған кезде, зорлық-зомбылық және қаржылық манипуляциялармен байланысты болған деген күдік туды.

Сипаттамалары

Ирвиннің еңбегі негізінен үш негізгі қағидамен сипатталады. Біріншісі – адамның жеке жағдайларынан туындаған өзіндік көркемдік ұстанымын қалыптастыру идеясы; ерекшелік арқылы өнер шынайы әмбебап бола алады. Екіншісі – суретшінің жеке тұлғасынан көңіл бөлдіре отырып, топта, ұжымда немесе тіпті ұйымда жұмыс істеу. Үшіншісі – NSK-ның негізгі жұмыс процедурасы, кейде «ретро принцип» деп аталады. Осы принцип «ретроавангардизм» (немесе кейіннен «ретрогардизм») деп аталатын тұжырымға әкеледі. Аты айтқандай, ретроавангардизм қаншалықты парадоксалды, себебі ол бір мезгілде артқа («ретро») және алға («авангард») қарауды талап етеді. Бұл ұстаным 1987 жылы топтың ресми мәлімдемесіндегі парадоксалды атаудан көрінеді: «Болашақ – өткеннің тұқымы». Қысқасы, ретроавангардизм – өткендегі символдарды, бейнелерді және философиялық идеяларды, әсіресе үкіметтер мен басқа да институттар билікті жинақтау және сақтау үшін қолданғандарын қайта пайдаланудан тұрады. Ирвин бейнелердің күрделілігі туралы идеяға да қызығушылық танытады. Олар үшін бейне ешқашан бейтарап болмайды және бейтарап кеңістікте пайда болмайды. Сондықтан олардың жұмысын «Институционалдық сын» деп аталатын кең ауқымды халықаралық зерттеумен байланыстыруға болады. Фашистік, кеңестік, діни және супрематистік бейнелерді қоса алғанда, күшті саяси және/немесе көркемдік мәні бар бейнелерді тікелей пайдалана отырып, Ирвиннің өнері күрделі, травматикалық және қоздырғыш әсер етеді. Бейтарап кеңістік жоқ деген сенімді білдіре отырып, Ирвиннің жұмысы орындалулар мен көрмелерде де орынға көбірек мән беруге бастайды. Олардың көрмелерін өздері ұйымдастыруы – өнер туындыларымен қатар, жұмыстың өзінің де маңызды бөлігіне айналады.

Шығыс өнер картасы

Шығыс өнер картасы – 1945 жылдан бастап Шығыс Еуропа өнерінің тарихы мен терминологиясын жасау мақсатымен, ықпалды суретшілерді анықтап, олардың деректер жинағын құру жобасы.

Көрмелер

Ирвин Еуропа мен АҚШ-та көптеген көрмелерде өнер туындыларын көрсетті, оның ішінде Роттердам мен Люблянадағы Manifesta, Венеция биенналесі, «Қабырғадан кейін» және «Аспекттер / Позициялар» көрмелері де бар. 2004 жылы олар словен өнер саласындағы ең жоғары жылдық награда – Якопич сыйлығына ие болды.