Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастарға көмектесу үшін құрылған Америка комитеті

Кіріспе

Американы одақтастарға көмек көрсету арқылы қорғау комитеті (CDAAA) 1940 жылғы мамыр айында құрылған американдық жаппай қозғалыс, саяси әрекеттер тобы болды. Бұл комитет "Ақ комитет" деп те белгілі болды, және 1941 жылдың қаңтарына дейін оның басшысы Уильям Аллен Уайт болды. Кларк Эйхелбергер және Дин Эчесон да маңызды мүшелердің қатарында болды. CDAAA басшылығын таратылған Бейтараптық заңын қайта қарау арқылы бейбітшілік орнату жөніндегі партиялық емес комитетпен (NPC) бөлісті, оған да Уайт төрағалық етті, ал Эйхелбергер басқарды. Сонымен қатар, CDAAA Нью-Йорктегі 8 W. Fortieth Street мекенжайындағы Ұлттар Лигасы ғимаратындағы бұрынғы NPC кеңселерін өзінің орталық базасы ретінде пайдаланды. Осы фактілер сарапшыларды CDAAA-ны NPC-нің жалғасы деп қарастыруға алып келді. CDAAA-ның басты мақсаты – Еуропадағы соғыста жеңіске жеткен нацистік Германияға қарсы британдық саясатты АҚШ үкіметінде іске асыру болды. Бұл экономикалық және материалдық қолдауды, "Дистрайерлер базаларға артықшылықтар" келісімі және "Ленд-Лизинг" саясаты арқылы қамтамасыз етті. Дегенмен, CDAAA Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасағанға дейін Германияға немесе кез келген басқа да соғысушы тараптарға қарсы соғыс жариялауға қарсы тұрды.

Ұйымдастыру және мүшелік

Басқа интервенцияны қолдайтын ұйымдардан, мысалы NPC және Жапон агрессиясына қатысуға қарсы комитеттен (ACNPJA) өзгеше, CDAAA қоғамдық өкілдерді комитеттерге белсенді түрде тартты. Нәтижесінде, 1940 жылдың 1 шілдесіне дейін Америка бойынша 300 өз қаржысын өзі тәміндейтін және өздігінен басқарылатын жергілікті бөлімше құрылды. Бұл ұйым мүшелерін жұмылдыруды жақсартты, бұл олардың ауқымды жұмыста мүшелеріне сүйенгенін ескергенде ерекше маңызды болды. Мысалы, Миннеаполис бөлімшесінің еріктілері мыңдаған мимеографиялық хаттар, буклеттер, "Жеңіс үшін V" жапсырмалары, "Хитлерді тоқтату" тұмсықтары және Ұлыбританияға көмек көрсету үшін Рождестволық ашықхаттар таратты. Соғыс кезінде одақтастар атынан интервенцияға қаржы жинау және қолдау көрсету мақсатында. Дегенмен, географиялық жағынан кең қамтуға ие болса да, CDAAA-ның АҚШ-тың әртүрлі штаттарында жеткілікті деңгейдегі өкілдігі болмады: 1941 жылдың сәуірінде Массачусетс штатында 137 бөлімше болса, Айдахо штатында тек 1 ғана болды. CDAAA өзінің басшылығындағы бай, ақ нәсілді ерлердің басымдығына қарсы тұру және АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа араласу мәселесінде бөлінген мақсатты топтарға бағытталған ұйым құрылымын құру үшін "сапалық тәсілді" қолданды. Бұл ұйымды төрт жеке топқа бөлуді білдірді: жастар бөлімі, студенттік бөлімі, әйелдер бөлімі және еңбек бөлімі. 1940 жылдың қазан айының соңына қарай CDAAA-ның 1 миллион мүшесі болды. 1941 жылдың 11 желтоқсанында таратылған кезде CDAAA-ның 450 бөлімшесінде кем дегенде 250 мың мүше болды.

Әйелдер және АААКК

Әйелдер CDAAA-ның құрылысынан бастап қатысты. 1940 жылдың 29 мамырында комитеттің 354 демеушісі болды, оның 47-сі әйелдер, бұл жалпы санының 13% құрады. 1941 жылдың 16 қаңтарында жасалған ұлттық комитет тізімінде 603 мүше болды, олардың 95-і әйелдер немесе 16% болды. Ұйымдағы белгілі әйелдердің қатарында Фреда Кирхвей және Эстер Коукин Брунауэр есімдері болды.

Африка-американдық қауымдастықтармен қарым-қатынас

Комитет афроамерикандықтарды қолдаушылар санын арттыру үшін бір топ ретінде қарады, бұл олардың құрамын әртараптандыруға көмектесті. Олар "Түсті терілі адамдардың соғыста мүддесі бар" сияқты үнқағаздарды жариялады, олар одақтастардың араласуын қолдау арқылы жаңа мүшелерді тартуға бағытталған. Ральф Банч сияқты белгілі афроамерикандықтар, 1941 жылдан бастап Стратегиялық қызметтер кеңсесінде (OSS) қызмет еткен, олардың ұлттық комитетіне енгізілді. CDAAA дискриминацияға қарсы заңнаманы қабылдау үшін күш салды, бұл олардың араласушылық позициясына сай келді. Мысалы, Рузвельттің 8802-ші жарлығына жауап ретінде CDAAA баспасөз хабарламасын жариялады, онда расистік жұмысқа орналастыру тәжірибесіне тыйым салу қарулы күштерге де таратылуын талап етті, себебі "негрлерге қарсы кемсітушілік, бүкіл американдық халық қорғауға шақырылып отырған демократиялық принциптерге қайшы келеді". Дегенмен, CDAAA-ның афроамерикандық мүшелерді бөліп ұстауы олардың қауымдастықтарында наразылық тудырды. Филипп А. Рэндольф CDAAA-ға қосылғанда, жеке "негр бөлімшесін" құру афроамерикандық ұйымдардың тәуелсіздігіне зиян келтіреді және "жим-кроушылдықтың иісін еске түсіреді" деп мәлімдеді.

Мақсаттары мен әдістері

CDAAA-ның басты мақсаты Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Американың ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету болды. Олардың пікірінше, осы мақсатқа жетудің ең тиімді жолы – одақтастарына, әсіресе Ұлыбританияның нацистік Германияға қарсы күресіне экономикалық және материалдық көмек көрсету еді. 1940 жылдың шілде айында жасаған мәлімдемесінде Уайт бұл позицияны нақтылады: Британия Американың алғашқы қорғаныс шебі екенін, ал Британияға қолдау көрсетілмесе, АҚШ "шабуылға ұшырататын қызғаныш нысанына" айналады деді. Интервенциялық саясатты қолдағандарына қарамастан, CDAAA Остік державаларға қарсы соғыс жариялауға бағытталған шаралар қабылдаудан бас тартты.

1940 жылы базалар үшін жойғыш алмасуына қатысу

1940 жылғы мамыр айында Уинстон Черчилль британдық Корольдік теңіз күштерін нығайту үшін ескі АҚШ-тың эсминецтерін сатып алуды сұрады. Президент Франклин Д. Рузвельт бейтараптық заңдарына байланысты келісуге тартынды, ол АҚШ-тан кез келген соғысқа қатысушы елге қару-жарақ жеткізуге немесе сатуға тыйым салды, сондай-ақ осы реформалардың қабылдануына ықпал еткен интервенцияға қарсы көзқарас та болды. Сонымен қатар, бұл сұраныс сайлау жылымен сәйкес келді, бұл Рузвельттің қоғамдық пікірге сезімталдығын арттырды. Осыған жауап ретінде CDAAA Ұлыбританияға әскери ресурстарды сатуды қолдау үшін халық арасында үгіт жүргізді. Роберт Шервуд 1940 жылғы 10 маусымда жарияланған «Гитлерді қазір тоқтатыңыз» деген қауқыпты газет жарнамасын жазды, онда американдықтар президенттерінен және конгресс өкілдерінен одақтастарға максималды көмек көрсетуді сұрауға шақырды. Ол Еуропаның жаулануы Американы «жабайы әлемде жалғыз қалдырады» деп мәлімдеді. Бұл күш-жігерді 1940 жылғы 4 тамыздағы Першингтің сөйлеген сөзі нығайтты, оны CDAAA Century Group ұйымымен бірлесіп ұйымдастырды. Джон Першингтің пікірлері баспасөзde кеңінен жарияланды, «Нью-Йорк Геральд Трибьюн» газеті оқиғаны бірінші бетке шығарды, ал «Нью-Йорк Таймс» газеті «Першинг АҚШ-ты 50 эсминец жіберіп Ұлыбританияға көмектесуге ескертеді» деген тақырыппен жариялады. Халықтық жұмылдырумен қатар, CDAAA осы ұсынылған сауданың заңдылығын қолда бар заңдар негізінде қамтамасыз етуге тырысты. 1940 жылғы 11 тамызда «Эсминецтерді беруде заңдық бөгет жоқ» деген құжат жарияланды, онда Рузвельтке Ұлыбританияға әскери-теңіз кемелерін сату үшін Конгрестен қосымша келісім алу қажет емес екені айтылды. Бұл құжатқа Нью-Йорк адвокаттар алқасының өкілі Чарльз К. Берлингхэм, бұрынғы бас прокурор Томас Д. Тэтчер, Федералдық сауда комиссиясының бұрынғы мүшесі Джордж Рубли және Дин Эчесон қол қойды. 1940 жылғы сайлауға дейін CDAAA Екінші дүниежүзілік соғысқа американдық араласу мәселесі бойынша партиялық пікір қақтығыстарының туындамауын қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді. Бұл олардың бейтараптық ұстанымымен жеңілдетілді, бұл оларға Рузвельтті де, Вендел Уилкиді де қолдауға мүмкіндік берді, екеуі де интервенцияны жақтады. 17 тамызда Уилки республикалық партияның үміткері ретінде жарияланғанда, ол эсминецтер туралы тікелей айтпады, бірақ британдық флоттың жоғалуы «біздің қорғанысымызды әлсірететінін» және Германия басымдығындағы Атлант мұхиты «апатқа» алып келетінін мойындады. 1940 жылғы 3 қыркүйекте Рузвельт халықтың және құқықтық пікірдің өзіне қанағаттандыратын бағытқа бұрылуына жауап ретінде 50 АҚШ әскери кемесін алмасу туралы жариялады. Бұл CDAAA үшін үлкен жеңіс болды. Сайлаудан кейін, 1940 жылғы 26 қарашада CDAAA өз мақсаттарын ілгерілету үшін жаңа саясат мәлімдемесін жариялады. Онда «Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы байланыс жолын сақтау», «Конгресс президентпен бірге үлкен жауапкершілікті қабылдауы» және «шектеуші заңдарды» жою туралы ұсыныстар қамтылды.

In May 1940, Winston Churchill requested the purchase of old U. S. Navy Destroyers to bolster the British Royal Navy. President Franklin D. Roosevelt was hesitant to agree because of the Neutrality Acts, which banned the shipment or sale of arms from the U. S. to any combatant nation, and the existing anti interventionist sentiment that drove the passage of these reforms. Furthermore, this request coincided with election year, which made Roosevelt increasingly sensitive to public opinion. In response, the CDAAA campaigned to drive popular support for the selling of military resources to Britain. Robert Sherwood penned the provocative newspaper advertisement "Stop Hitler Now", published on 10 June 1940, which urged the American people to ask their president and congressional representatives to support maximum aid to the Allies. He argued that the conquest of Europe would leave America "alone in a barbaric world." This effort was supported by the Pershing Address on 4 August 1940, which the CDAAA organised with co operation with the Century Group. John J. Pershing's comments gained significant traction from the press, with the New York Herald Tribune printing the story as its front page and the New York Times publishing it under the headline, "Pershing Warns U. S. to Aid Britain by Sending 50 Destroyers Now." Alongside popular mobilisation, the CDAAA pursued the legitimisation of this suggested trade by finding legal grounding from existing laws. On 11 August 1940, a document named "No Legal Bar Seen to Transfer of Destroyers" was published, which suggested that no further consent was required from Congress for Roosevelt to conduct the selling of Navy Destroyers to Britain. This was signed by Charles C. Burlingham of the New York Bar, former solicitor general Thomas D. Thatcher, former Federal Trade Commission member George Rublee, and Dean Acheson. In the build up to the 1940 election, the CDAAA worked to ensure that no partisan debate arose in regard to the degree of American intervention into World War Two. This was facilitated by their nonpartisan position, which allowed them to endorse both Roosevelt and Wendel Willkie, who were both pro interventionists. When Willkie was announced as the Republican candidate on 17th August, he didn't explicitly refer to the destroyers but did concede that the loss of the British fleet would "greatly weaken our defense" and an Atlantic dominated by Germany would be “a calamity.”

On September 3, 1940, in response to popular and legal opinion swinging into his favor, Roosevelt announced the exchange of 50 U. S. warship in return for the right to lease naval and air bases in eight different British territories. This was a great success for the CDAAA. Following the election, on November 26, 1940, the CDAAA released a new statement of policy to further their aims. It included support for "the maintenance of the lifeline between Great Britain and the United States," the "assumption by Congress of greater responsibility with the President," and the repeal of "restrictive legislation."

Ленд-лизге қатысу (1941)

1940 жылғы жағдайға ұқсас, CDAAA Lend Lease заңын қолдау үшін АҚШ үкіметіне ықпал ету үшін халықтың қысымын пайдаланды. Бұл, ең алдымен, Конгресстегі сәттілікке бағытталды, олар енді жаңа басшысы Эрнест Гибсонның Вермонт штатының сенаторы ретінде тікелей қол жеткізе алатын болды. 1941 жылы Гибсон заң жобасын қолдайтын мәлімдеме жасады, оны Палата Сыртқы істер комитетінің алдында таныстырды. Бұрын ол президенттік билікке тигізетін әсеріне қарамастан, заң жобасын қолдап, «біздің қауіпсіздігімізге төнетін өсіп келе жатқан қауіпті жою үшін тек үлкен державалар ғана жеткілікті» деген пікір білдірген еді. Сонымен қатар, Эйхелбергер 1936 жылғы республикалық президенттік үміткер Альф Лэндонмен өткізген радиодебатты пайдаланып, заң жобасына екі партиялық қолдау көрсетуге шақырды. CDAAA тағы да Lend Lease заң жобасына құқықтық қолдау көрсетті. Ұйым өткен тамыздағы «Нью-Йорк Таймс» газетіне жарияланған хатқа қол қойғандардың бірі Джордж Рублидің мәлімдемесін жариялады, онда Палата Сыртқы істер комитетінің азшылық баяндамасындағы диктатура туралы айыптауларға қарсылық білдірілді. Мәлімдемеде «Құқықтар туралы Билль әлі де қолданыста болады. Бұл шара президенттің Ұлттың қарулы күштерінің бас қолбасшысы ретіндегі өкілеттіктерін кеңейтпейді, және ол қаласа, бүгін де бізді соғысқа тартуға болатын өкілеттіктерді қамтиды» делінген.

Бұл көмек 1941 жылдың 11 наурызында Рузвельт қол қойған Lend Lease заң жобасын Конгресс арқылы қабылдауға ықпал етті. Lend Lease заң жобасын қабылдау одақтастарға максималды көмек көрсетуді қамтамасыз еткендіктен, CDAAA одақтастардың соғысқа дейін қолдауын алу мақсатына жетті.

Қарсылық

CDAAA Американың бірінші комитетімен америкалық қолдау үшін бәсекелесті. 1940 жылдың 4 қыркүйегінде құрылған ол, толық бейтараптық пен араласпауды қолдаған негізгі қысым тобы болды. Көбінесе CDAAA-ны қарсыластары британдық маңдай болып табылады деп айыптады. "Хитлерді қазір тоқтатыңыз" жарнамасы жарияланғаннан кейін, Демократтық Батыс Вирджиния сенаторы Раш Холт оның қаржыландыру көздері өнеркәсіпшілер, халықаралық заңгерлер, халықаралық банкирлер және Ұлыбританиядағы корпорация директорларынан түскенін мәлімдеді. Бұл комитетті ірі бизнестің құралы ретінде көрсетті, соның салдарынан CDAAA жарнаманы жариялауға және қайта басып шығаруға қаржылай көмек көрсеткендер туралы мәліметтерді Мемлекеттік департаментке ұсынуға мәжбүр болды. Осылайша, "Хитлерді қазір тоқтатыңыз" жарнамасы "100% американдық көздерден" қаржыландырылғаны қамтамасыз етілді.

1941 жылдың қыркүйегінде Чарльз Росс жариялаған Сент-Луис Пост Диспетчер газетінде CDAAA-ның Ұлыбританиямен тығыз байланысы бар екені сынға алынды. Мақалада комитет мүшесі Джон Л. Балдерсон британдық елшілікпен жиі байланыста болды деп айыпталды, ал сенатор Холт Балдерсонның рөлін атап, ол "Американы сақтауға мүдделі емес, тікелей британдық Ақпарат министрлігінің бағынышында" екенін мәлімдеді. Осының нәтижесінде Балдерсон CDAAA-дан кетуге мәжбүр болды. 1940 жылдың желтоқсанының ортасында "Шетелдік соғысқа қарсы комитет" құрылғанда, төрағасы Верн Маршалл комитеттің миссиясы CDAAA-ның "пропагандасына" қарсы тұру екенін айтты, ол, оның сөзіне сәйкес, "1917 жылдың сәуірінде соғыс жариялауға дейін соғыс кезеңінде мұқият құрылған қоғамдық психологияға" ие болды. Ол өз тобының мақсаты CDAAA-ны "соғысқа дейінгі қадамдар" туралы "нақты, дәл және күмәндіксіз" мәліметтер беруге мәжбүрлеу екенін айтты.

Уайттың отставкасы

1940 жылдың соңында Уайттың CDAAA бағдарламасына қайшы келетін пікірлер білдіргенінен кейін, ұйым басшылығындағы пікір алмасулар туралы хабарлар тарады. Ол былай деді: "Менің осы ұйымға қосылуымның жалғыз себебі – елді соғыстан сақтап қалу. Егер Комитет үшін ұран ойласам, ол "Америкалықтар келмейді" болар еді". Нью-Йорк қаласының мэрі Фиорелло ЛаГуардия Уайтқа наразылық хат жолдап, оны "Лавальдың ізін басқан" деп айыптады. Бұл Францияның Виши үкіметінің Германиямен ынтымақтастығындағы басты тұлға болған Премьер-министр Пьер Лавальға сілтеу жасады. Герберт Байард Суоп мэрді қолдап, Уайттың сөздеріне қарамастан, ұйымның басты мақсаты – "Британия мен одақтастарына барлық қолжетімді көмек көрсету" екенін айтты. Ұлттық директор кез келген дау-жанжал жоқ екенін мәлімдеп, ұйым мүшелерінің барлығы "Ленд-Лизингті" қолдап, сонымен қатар, келісімге келуге және келіссөздер арқылы бейбітшілік орнатуға қарсы екенін жеткізді. Ол Уайттың "Жанжал демократияға сатқындық" деген сөзін цитаталап, қолдады. "Америка үшін бірінші" комитеті осы дауларды өз мақсатына пайдаланды. Роберт Вуд Уайттың мәлімдемесі ұлттық бірлікке негіз болатынын және оның сөздері "біздің позициямызбен сәйкес" екенін айтты. 1941 жылдың 2 қаңтарында Уайт CDAAA төрағасы қызметінен кетті. Ол жасын кеткеніне себеп деп көрсетті. 1941 жылдың қаңтар айында Эрнест У. Гибсон кіші ұлттық төраға болып тағайындалды.

Американы қорғау және құлдырау науқанына ауысу

1941 жылы маусымда Германия Кеңес Одағына шабуыл жасағаннан кейін, CDAAA өз атауынан «Одақтастарға көмектесу» деген сөздерді алып тастады және жай ғана Американы қорғау комитеті (CDA) болып қайта аталды. Бұл комитет мүшелерінің Иосиф Сталин мен коммунизмді қабылдауға деген ұлы қарсылығынан туындады, себебі олар енді Оксіс державаларына қарсы одақтас күштердің құрамына кірген еді. Американың Кеңес Одағымен ынтымақтастығына қарамастан, CDA өзінің ресми антикоммунистік позициясын сақтап қалды. 1941 жылдың желтоқсан айында Жапонияның Перл-Харборға жасаған шабуылы Американы соғысқа тартты, бұл CDA-ның жұмысын тоқтатуға себеп болды. Бұл Америка бірінші комитетінің таратылуына да әкеп соқты. 1942 жылдың қаңтар айында CDA Демократия кеңесімен бірігіп, «Жеңіс үшін азаматтар: соғысты жеңу, бейбітшілікті жеңу» атты ұйым құрды. Біріккен ұйым 1942 жылдың қазан айында таратылды, бұл CDAAA-ның ресми түрде таратылғанын білдірді.