Кіріспе
Санкт-Петербургтегі арал, Ресей. Васильевский аралы (Васи́льевский о́стров, Васильевский Остров, В. О.) – Ресейдің Санкт-Петербург қаласында орналасқан арал. Оңтүстік және солтүстік-шығысында Болшая Нева және Малая Нева өзендерімен (Нева өзенінің дельтасында), ал батысында Фин шығанағының Нева шығанағымен шектеседі. Васильевский аралы Декабристов аралынан Смоленка өзенімен бөлінеді. Олар бірігіп Санкт-Петербургтің әкімшілік бөлімшесі – Василеостровский ауданының аумағын құрайды. Қысқы сарайдың қарсы жағында орналасқан бұл арал қаланың тарихи орталығының маңызды бөлігін құрайды. Санкт-Петербургтің ең танымал екі көпірі – Сарай көпірі мен Благовещенский көпірі оны оңтүстікке қарай материкпен байланыстырады. Малая Нева арқылы өтетін Биржалық көпірі мен Тучков көпірі оны Петроградский аралымен байланыстырады. Васильевский аралына Санкт-Петербург метрополитенінің Василеостровская және Приморская станциялары (3-желі) қызмет көрсетеді. Васильевский аралында 4-желіні (Қызғылт желі) аралға дейін созу арқылы жаңа метро станцияларын салу жоспарлануда. Сонымен қатар, аралға автобус бағдарлары мен трамвай желілері де қызмет көрсетеді.
Vasilyevsky Island (Васи́льевский о́стров, Vasilyevsky Ostrov, V. O.) is an island in St. Petersburg, Russia, bordered by the Bolshaya Neva and Malaya Neva Rivers (in the delta of the Neva River) in the south and northeast, and by Neva Bay of the Gulf of Finland in the west. Vasilyevsky Island is separated from Dekabristov Island by the Smolenka River. Together they form the territory of Vasileostrovsky District, an administrative division of Saint Petersburg. Situated just across the river from the Winter Palace, it constitutes a large portion of the city's historic center. Two of the most famous St. Petersburg bridges, Palace Bridge and Blagoveshchensky Bridge, connect it with the mainland to the south. The Exchange Bridge and Tuchkov Bridge across the Malaya Neva connect it with Petrogradsky Island. Vasilyevsky Island is served by Vasileostrovskaya and Primorskaya stations of Saint Petersburg Metro (Line 3 ). There are plans to build new Metro stations on Vasilyevsky Island by extending Line 4 (the Orange Line) to the Island. In addition, the island is serviced by bus routes and tramway lines.
Тарих
Бастапқыда жоспарлаушылар Васильевский аралында көшелердің орнына каналдар салуды көздеген (Венеция сияқты). Бірақ бұл жоспар іске аспады және бүгінде аралда көшелер бар.
Топография
Географиялық тұрғыдан алғанда, арал екі негізгі бөліктен тұрады. Аралдың оңтүстік және шығыс бөліктері ескі, ғимараттарының көпшілігі 19 ғасырға жатады. Оңтүстік жағалауында (оның батыс бөлігі сол жерде орналасқан Санкт-Петербург университетінің атымен аталады) 18 ғасырдан бастап қаладағы ең көне ғимараттардың бір бөлігі сақталған. Бұл арал бөлігі тікбұрышты көшелер желісімен ерекшеленеді (бастапқыда Амстердамдағыдай каналдар салу жоспары болған), үш бойлық проспект – Үлкен (Большой), Орта (Средний) және Кіші (Малый) – шамамен шығыстан батысқа қарай созылып жатыр, ал оларға перпендикуляр бағытта орналасқан 30-ға жуық Linii (Сызықтар) көшелері 15 ерекше нөмірленген көшелерді құрайды. Аралда суретші Илья Репиннің атымен аталған қаланың ең тар көшесі орналасқан.
Көрнекті орындар
Аралдың ең шығыс шеті Стрелка (жебе) деп аталады, онда көптеген мұражайлар бар, оның ішінде Ескі Санкт-Петербург қор биржасы (Бурса) және екі Ростраль бағанасы орналасқан. Бұл орын танымал туристік нысан болып табылады. Большая Нева бойындағы Университетская набережнаясының бойында Кунсткамера, Он екі коллегия, Меншиков сарайы, Императорлық ғылым академиясы және Святой Андрей соборы сияқты ғимараттар орналасқан – бәрі де 18-ғасырға дейін салынған. Аралдың орталығында көлік тарихына қызығушылар ұйымдастырған электр көлігі мұражайы бар. Ол ең көне Василеостровский трамвай депосында орналасқан. Жақында аралдың жанында суға тіреліп тұратын, музыкалық әуендері бар, жарықтандырылған аңқарлы фонтан да ашылды. Неваның тарихи орталығындағы жағалаулардан айырмашылығы, аралдың батыс бөлігі Кеңес Одағының соңғы жылдарында дамыды және көбінесе типтік кеңес үйлерінен тұрады. 2003 жылы Петр I-нің жергілікті артиллериялық батареясының командирі, Василий есімімен арал аталғандықтан, оған ескерткіш орнатылды. Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің бас ғимараты аралда орналасқан, оның ішінде Доменико Трезини салған (1722–44) Он екі коллегия және Ресей Петр II-нің бұрынғы сарайы бар.
Экономика, ғылым және мәдениет
Соңғы ғасырларда Васильевский аралы ғылыми және түрлі салалар үшін мекен болды.
Ғылым мен білім беру
Аралдағы білім беру орталықтарына Императорлық ғылым академиясы және оның көптеген кітапханасы, Санкт-Петербург мемлекеттік университеті (оның ішінде орыс тілі мен мәдениеті институты), 1-ші армия кадет корпусы (кейіннен Жабдықтау және Логистика әскери академиясы) және Әскери-теңіз кадет корпусы, сондай-ақ (жақында құрылған ұйымдардың арасында) Мемлекеттік қызмет академиясы (қазір Ресей Президентінің ұлттық экономика және мемлекеттік басқару академиясының Солтүстік-Батыс институты) кіреді. Бұл ұйымдардың көпшілігі тарихи маңызы бар ғимараттарда орналасқан (мысалы, Санкт-Петербург тау-кен институты). Ресей ғылым академиясы және оның бөлімшелері осы аралда көптеген ғылыми-зерттеу институттарын қалыптастырды. Олардың ішінде: топырақтарды зерттеу, зоология, оптика, әуе суреті, кембрийге дейінгі және жалпы геология, полимерлер, әлемдік этнография және антропология, физиология, силикаттар мен отқа төзімді қосылыстар химиясы институттары бар. Институттардың ең танымалдарының бірі – орыс әдебиеті институты (Пушкин үйі деп белгілі). Көптеген мекемелерде мұражайлар бар, олардың кейбіреулері жалпы жұртшылыққа ашық. Бірнеше мекемеге алдын ала брондау немесе топтық сапарларды ұйымдастыру қажет емес (мысалы, Кунсткамера және Ресей ғылым академиясының Зоология институтының Зоология мұражайы). Ал басқаларына, мысалы Пушкин үйіндегі Әдебиет мұражайына немесе Ресей ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының Топырақ зерттеу мұражайына алдын ала ұйымдастырылған сапарлар қажет.
of the Russian Academy of Agricultural Sciences.
Өнеркәсіп саласы
Қала орталығында орналасқан көптеген басқа аймақтар сияқты, аралда да кеме жасаудан бастап пианино жасау мен өнеркәсіптік нан пісіруге дейінгі бірқатар жақсы дамыған өнеркәсіптер мен фабрикалар болды. Қазір, индустриялық эпохадан кейінгі заманда, бұрынғы зауыттардың бірнеше ғимараты басқа мақсаттарға бейімделді, мысалы, бұрынғы Джейкоб Беккердің фортепиано фабрикасы. Көптеген өнеркәсіптік объектілер мен тұрғын үйлерді энергиямен жабдықтауды когенерациялық жылу электр станциясы қамтамасыз етеді. Санкт-Петербургтегі ең ірі үш кеме жасау зауытының бірі – Балтийский завод (Балтийский завод, орыс тілінде Балтық кеме жасау зауыты). Соңғы жылдары қаржылық қиындықтарға тап болған ол қазір қалпына келіп жатыр. Жеке құрылыс салушылар зауытты Кронштадтқа көшіріп, тұрғын үйлер салу жоспарлап отыр. Тағы бір қайта құру орыны – бұрынғы болат прокат зауыты (Сталепрокатный завод, орыс тілінде Сталепрокатный завод), қазір Санкт-Петербургтік дәлдік қорытпаларды құю зауыты (Peterburgskiy zavod pretsezionnykh splavov) деп аталады. Көп ұзамай, Санкт-Петербург метросының барлық эскалаторлары, сондай-ақ бұрынғы Кеңес Одағының барлық метро жүйелері үшін 1950 жылдардан бері "Эскалатор" зауыты деп аталатын жергілікті кәсіпорында жасалған, қазір LATRES (орыс тілінде қысқартылған ЛАТРЭС) деп белгілі. Қазір олар Ресейдегі сауда орталықтары үшін жылжымалы баспалдақтарды да шығарады. Электр қуаты мен сигнал кабельдерін өндіруші ірі кәсіпорын – "Севкабель" (орыс тілінде Солтүстік (тік) кабель зауыты). Дәстүрлі түрде металл өңдеу саласы болған бұл өнеркәсіп қазір оптикалық талшық өндірісін де қамтиды. Теңіз және тұтыну электроникасы аралдағы бірнеше кәсіпорында жобаланды және өндірілді (мысалы, Ресейлік қуат радиоинженерлік институты), олардың бірі – ұлттық Siemens & Halske зауыты, Кеңес заманында (Николай) Козицкий зауыты ретінде белгілі болды, ол "Радуга" (орыс тілінде "көліктің") түсті теледидарларын жасады. Қазір ол "Радуга" тобының бір бөлігі. Совет дәуіріндегі Санкт-Петербургтің басқа аудандары сияқты, аралда да өзінің өндірістік нан пісіру зауыты (орыс тілінде хлебозавод) – Vasileostrovskiy khlebozavod болды, қазір Fazer Group компаниясының еншілес кәсіпорны.
Шіркеулер
Сент-Михаил лютеран шіркеуі аралда 1874–1876 жылдары салынды.