Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әлеуметтік теориялардың түрі
Type of social theories
Әлеуметтік цикл теориялары социологиядағы ең ерте пайда болған әлеуметтік теориялардың қатарына жатады. Әлеуметтік эволюционизм теориясынан өзгеше, ол қоғам мен адам тарихының эволюциясын жаңа, ерекше бағыттарда даму ретінде қарастырады, ал социологиялық цикл теориясы қоғам мен тарихтың оқиғалары мен кезеңдері көбінесе циклдар бойынша қайталанады деп тұжырымдайды. Мұндай теория әлеуметтік прогресс болуы мүмкін емес дегенді білдірмейді. Сима Цянның ерте теориясында және ұзақ мерзімді ("әлеуметтік") саяси-демографиялық циклдар туралы соңғы теорияларында, сондай-ақ П.Р. Саркардың Варник теориясында әлеуметтік прогресс нақты түрде ескеріледі.
Social cycle theories are among the earliest social theories in sociology. Unlike the theory of social evolutionism, which views the evolution of society and human history as progressing in some new, unique direction(s), sociological cycle theory argues that events and stages of society and history generally repeat themselves in cycles. Such a theory does not necessarily imply that there cannot be any social progress. In the early theory of Sima Qian and the more recent theories of long term ("secular") political demographic cycles as well as in the Varnic theory of P. R. Sarkar, an explicit accounting is made of social progress.
Тарихи алғыштары
Тарихты қараңғы және алтын ғасырлар циклдерін қайталау ретінде түсіндіру ежелгі мәдениеттер арасында кең таралған наным болды. Киклос (көне грекше: κύκλος, "цикл") – кейбір классикалық грек авторлары қоғамдағы үкіметтер циклы деп санаған нәрсені сипаттау үшін қолданған термин. Бұл шамамен сол кезеңдегі грек қала-мемлекеттері тарихына негізделген. Киклос ұғымын алғаш Платон, Аристотель және ең толық Полибиус түсіндірді. Олардың барлығы осы циклдің өзіндік түсініктерін және оны тоқтатудың мүмкін болатын жолдарын ойлап тапты, себебі олар бұл циклдің зиянды екенін ойлады. Кейінірек Цицерон және Макиавелли сияқты жазушылар киклос туралы пікір білдірді. Тарихтың циклдік көзқарасы, оқиғалардың қайталанатын циклдері ретінде анықталды, 19-шы ғасырда академиялық ортада тарихиографияның бір саласы – тарихтануда ұсынылды және бұл тұжырымдама әлеуметтану санатына жатады. Дегенмен, Полибиус, Ибн Халдун (Асабияға қараңыз) және Джанбатиста Вико осы талдаудың алға басушылары ретінде қарастырылуы мүмкін. Секулум рим дәуірінде анықталды. Соңғы кезде П.Р. Саркар өзінің әлеуметтік цикл теориясында осы идеяны тарихты түсіндіру үшін пайдаланды.
Interpretation of history as repeating cycles of Dark and Golden Ages was a common belief among ancient cultures. Kyklos (Ancient Greek: κύκλος , "cycle") is a term used by some classical Greek authors to describe what they considered as the cycle of governments in a society. It was roughly based on the history of Greek city states in the same period. The concept of the kyklos is first elaborated by Plato, Aristotle, and most extensively Polybius. They all came up with their own interpretation of the cycle, and possible solutions to break the cycle, since they thought the cycle to be harmful. Later writers such as Cicero and Machiavelli commented on the kyklos. The more limited cyclical view of history defined as repeating cycles of events was put forward in the academic world in the 19th century in historiosophy (a branch of historiography) and is a concept that falls under the category of sociology. However, Polybius, Ibn Khaldun (see Asabiyyah), and Giambattista Vico can be seen as precursors of this analysis. The saeculum was identified in Roman times. In recent times, P. R. Sarkar in his social cycle theory has used this idea to elaborate his interpretation of history.
Платон
Платон өзінің "Республика" атты еңбегінің VIII және IX кітаптарында үкіметтер циклын сипаттайды. Ол биліктің бес түрін ажыратады: аристократия, тимократия, олигархия, демократия және тирания, және үкіметтер осы ретпен – аристократиядан тиранияға дейін – төңкеріледі деп жазады. Платонның үкіметтер циклы әрбір үкімет түрімен байланысты билеушілердің антропологиясымен байланыстырылған. Бұл философия үкіметтер циклының қалай дамитынымен тығыз байланысты. Аристократияны рационалдылыққа басшылық ететін аристократтар басқарады. Аристократияның тимократияға айналуы, билікке билік жүргізуге лайықсыз адамдар келгенде болады. Олардың билігі мен шешім қабылдауы құрметке негізделген. Тимократия байлықты іздегенде олигархияға, олигархия еркіндік үшін күрескенде демократияға, ал демократия билікті ұстауға ұмтылғанда тиранияға айналады. Платон философ-патшаның болуын, демек аристократиялық үкімет формасын ең қажетті деп санайды.
Plato describes his cycle of governments in his work Republic, Book VIII and IX. He distinguishes five forms of government: aristocracy, timocracy, oligarchy, democracy, and tyranny, and writes that governments devolve respectively in this order from aristocracy into tyranny. Plato's cycle of governments is linked with his anthropology of the rulers that come with each form of government. This philosophy is intertwined with the way the cycle of governments plays out. An aristocracy is ruled by aristocratic people whose rule is guided by their rationality. The decline of aristrocracy into timocracy happens when people who are less qualified to rule come to power. Their rule and decision making is guided by honor. Timocracy devolves into oligarchy as soon as those rulers act in pursuit of wealth; oligarchy devolves into democracy when the rulers act on behalf of freedom; and lastly, democracy devolves into tyranny if rulers mainly seek power. Plato believes that having a philosopher king, and thus having an aristocratic form of government is the most desirable.
Полибиус
Полибийдің айтуынша, киклостың ең толық дамыған нұсқасы бар, ол үш негізгі үкімет түрінен – демократия, аристократия және монархия, – және осы үкіметтердің әрқайсысының үш бұзылған түрінен – оклократия, олигархия және тирания – өтеді. Алғашқыда қоғам оклократияда болады, бірақ ең күшті тұлға пайда болып монархия құрады. Монархтың ұрпақтары, отбасының билігіне ие болғандықтан ізгіліктерінен айырылып, деспоттарға айналады, ал монархия тиранияға ұласады. Билеушінің зәбірлігінен туған наразылықтар нәтижесінде тиранияны мемлекеттің жетекші азаматтары құлатып, аристократия орнатады. Олар да тез арада ізгілікті ұмытып, мемлекет олигархияға айналады. Бұл олигархтарды халық құлатып, демократия орнатады. Демократия көп ұзамай бұзылып, оклократияға айналып, цикл қайта басталады. Полибийдің үкіметтер циклы туралы тұжырымы анациклоз деп аталады. Аристотельден өзгеше Полибий аралас үкімет идеясына ерекше мән береді: идеалды үкімет – монархия, аристократия және демократия элементтерін үйлестіретін үкімет. Аристотель бұл ұғымды айтқанмен, оған көп көңіл бөлмеген. Полибий Рим Республикасын осы аралас конституцияның бейнесі деп санайды, бұл Рим Республикасының неліктен соншалықты күшті болғанын және неліктен ұзақ уақыт бойы тұрақты болғанын түсіндіреді. Полибийдің толық сипаттамасы оның "Тарихтар" атты VI кітабында кездеседі.
According to Polybius, who has the most fully developed version of the kyklos, it rotates through the three basic forms of government: democracy, aristocracy, and monarchy, and the three degenerate forms of each of these governments: ochlocracy, oligarchy, and tyranny. Originally society is in ochlocracy but the strongest figure emerges and sets up a monarchy. The monarch's descendants, who lack virtue because of their family's power, become despots and the monarchy degenerates into a tyranny. Because of the excesses of the ruler the tyranny is overthrown by the leading citizens of the state who set up an aristocracy. They too quickly forget about virtue and the state becomes an oligarchy. These oligarchs are overthrown by the people who set up a democracy. Democracy soon becomes corrupt and degenerates into ochlocracy, beginning the cycle anew. Polybius's concept of the cycle of governments is called anacyclosis. Polybius, in contrast to Aristotle, focuses on the idea of mixed government: the idea that the ideal government is one that blends elements of monarchy, aristocracy, and democracy. Aristotle mentions this notion but pays little attention to it. Polybius saw the Roman Republic as the embodiment of this mixed constitution, and this would explain why the Roman Republic was so powerful and why it would remain stable for a longer amount of time. Polybius' full description can be found in Book VI of his Histories.
Цицерон
Цицерон өзінің философиялық еңбегі «Мемлекет туралы» (De re publica) ішінде анациклозды сипаттайды. Оның анациклоз түсінігі Полибийдің жазбаларынан күшті ықпал алған. Цицерон Полибийге қарсы тұрып, Рим мемлекетінің аралас үкіметке қарамастан, зиянды циклге ұшырамай, үстемдік таба алатынын, егер Рим Республикасы ежелгі дәстүрлеріне (mos maiorum) қайта оралса, дәлелдейді.
Cicero describes anacyclosis in his philosophical work De re publica. His version of the anacyclosis is heavily inspired by Polybius' writings. Cicero argues, contrary to Polybius, that the Roman state can prevail and will not succumb to the harmful cycle despite its mixed government, as long as the Roman Republic will return to its ancient virtues (mos maiorum).
Макиавелли
Ренессанс дәуірінде жазған Макиавелли Полибийдің цикл туралы ұғымын қабылдаған сияқты. Макиавеллидің анациклозды қабылдауы оның "Ливий тарихы бойынша әңгімелер" еңбегінің І кітабының ІІ тарауында байқалады. Макиавелли үкімет түрлерінің кезекпен алмасуынан тұратын циклдік құрылым идеясын қабылдағанымен, циклдің табиғи түрде үкіметтердің нақты сол реттілігімен дамиды деген Полибийдің пікірін қабылдамайды.
Machiavelli, writing during the Renaissance, appears to have adopted Polybius' version of the cycle. Machiavelli's adoption of anacyclosis can be seen in Book I, Chapter II of his Discourses on Livy. Although Machiavelli adopts the idea of the circular structure in which types of governments alternate, he does not accept Polybius' idea that the cycle naturally devolves through the exact same pattern of governments.
19 және 20 ғасырлардағы теориялар
Томас Карлайл тарихты жыл мезгілдеріне ұқсас кезеңдерде өсіп, өліп жатқан феникс сияқты қарастырды. Ол Француз революциясын Еуропа өркениетінің күлі немесе қысы деп түсіндірді және оның қирағаннан жаңадан құрылатыны сөзсіз еді. Ресейлік философ Николай Данилевский «Россия мен Еуропа» (1869) еңбегінде әртүрлі кіші өркениеттерді (мысырлық, қытайлық, парсылық, грек, римдік, неміс және славян, соның ішінде) ажыратты. Ол әрбір өркениеттің өмірлік циклы болатынын және 19 ғасырдың соңында Рим-Герман өркениетінің құлдырап бара жатқанын, ал славян өркениетінің Алтын ғасырға жақындап келе жатқанын жазды. Осыған ұқсас теорияны Освальд Шпенглер «Батыстың құлдырауы» (1918) еңбегінде ұсынды, онда Батыс өркениеті дамуының соңғы кезеңіне енгенін және оның құлдырауының сөзсіз екенін айтты. Әлеуметтанудағы алғашқы әлеуметтік цикл теориясын итальяндық социолог және экономист Вильфредо Парето «Жалпы социология туралы трактат» (1916) еңбегінде жасады. Ол өзінің теориясын элиталық әлеуметтік топ тұжырымына негіздеп, оны айлакер «түлкілерге» және күшті «арыстандарға» бөлді. Оның пікірінше, қоғамдағы билік үнемі «түлкілерден» «арыстандарға» және керісінше ауысады. Әлеуметтік цикл теориясын Питирим А. Сорокин «Әлеуметтік және мәдени динамика» (1937, 1943) еңбегінде дамытты. Ол қоғамдарды «мәдени саналылығы» бойынша жіктеді, ол идеалдық (шындық – рухани), сезімталдық (шындық – материалдық) немесе идеалистік (екіліктің синтезі) болуы мүмкін. Ол қазіргі Батысты технологиялық прогреске бағытталған сезімталдық өркениет ретінде түсіндірді және оның құлдырап, жаңа идеалдық немесе идеалистік дәуірдің пайда болатынын болжады. Александр Деулофеу әлеуметтік циклдердің математикалық моделін жасады, ол тарихи фактілерге сәйкес келеді деп мәлімдеді. Ол өркениеттер мен империялар циклдардан өтеді деген пікірін «Тарих математикасы» (1951, каталон тілінде жарық көрді) кітабында дәлелдеді. Оның сөзіне қарағанда, әрбір өркениет кемінде үш 1700 жылдық циклден өтеді. Өркениеттердің құрамындағы империялардың орташа өмір сүру мерзімі 550 жылды құрайды. Ол сондай-ақ, осы циклдардың мәнін білу арқылы циклдарды өзгертуге болады, бұл өзгеріс соғысқа емес, бейбітшілікке алып келуі мүмкін екенін айтты. Деулофеу романдық өнердің бастауын 9 ғасырда Эмпорда мен Руссильон арасындағы аймақта тапқанына сенді, ол Батыс Еуропа өркениетінің екінші циклының ортасы болды деп дәлелдеді.
Thomas Carlyle conceived of history as though it were a phoenix, growing and dying in stages akin to the seasons. He saw the French Revolution as the ashes or winter of European civilisation, and that it would necessarily build out of the rubble. Russian philosopher Nikolai Danilewski in Rossiia i Evropa (1869), differentiated between various smaller civilizations (Egyptian, Chinese, Persian, Greek, Roman, German, and Slav, among others). He wrote that each civilization has a life cycle, and by the end of the 19th century the Roman German civilization was in decline, while the Slav civilization was approaching its Golden Age. A similar theory was put forward by Oswald Spengler who in his Der Untergang des Abendlandes (1918) also argued that the Western civilization had entered its final phase of development and its decline was inevitable. The first social cycle theory in sociology was created by Italian sociologist and economist Vilfredo Pareto in his Trattato di Sociologia Generale (1916). He centered his theory on the concept of an elite social class, which he divided into cunning 'foxes' and violent 'lions'. In his view of society, the power constantly passes from the 'foxes' to the 'lions' and vice versa. Sociological cycle theory was also developed by Pitirim A. Sorokin in his Social and Cultural Dynamics (1937, 1943). He classified societies according to their 'cultural mentality', which can be ideational (reality is spiritual), sensate (reality is material), or idealistic (a synthesis of the two). He interpreted the contemporary West as a sensate civilization dedicated to technological progress and prophesied its fall into decadence and the emergence of a new ideational or idealistic era. Alexandre Deulofeu developed a mathematical model of social cycles that he claimed fit historical facts. He argued that civilizations and empires go through cycles in his book Mathematics of History (in Catalan, published in 1951). He claims that each civilization passes through a minimum of three 1700 year cycles. As part of civilizations, empires have an average lifespan of 550 years. He also stated that by knowing the nature of these cycles, it could be possible to modify the cycles in such a way that change could be peaceful instead of leading to war. Deulofeu believed he had found the origin of Romanesque art, during the 9th century, in an area between Empordà and Roussillon, which he argued was the cradle of the second cycle of western European civilization.
Әдеби өрнектер
Апокалиптикалық көркем әдебиеттің көп бөлігі әртүрлі циклдық тарих түрлерін бейнелейді, онда өркениет құлдырап, қайтадан жаңғыру арқылы тағы да құлдырауды бастан кешіреді. Осыған алғашқы мысал ретінде Анатоль Франстың 1908 жылғы «Пингвин аралы» атты сатирикалық романы келтіріледі. Роман Францияның айқын емес аналогы – Пингвинияның тарихын орта ғасырлардан бастап қазіргі заманға дейін, содан кейін құлаған алып суперқаланың болашағына дейін баяндайды. Бұдан кейін феодализм мен аграрлық қоғам қайта жаңғырып, бірте-бірте дамыған өркениет жаңа, үлкен суперқала құрумен аяқталады, ол да әрине, қайтадан құлайды және т.б. Кейінгі мысал – Уолтер М. Миллердің «Лейбовицке арналған жыр», ол қырыптырарлық ядролық соғыстан кейінгі оқиғаларды көрсетеді. Католик шіркеуі тарихи ерте орта ғасырларда болғандай, ескі мәтіндердің қалдықтарын сақтауға тырысады. Роман екі мың жылдан астам уақыт бойы салынған жаңа өркениеттің тағы да ядролық соғыста жойылғанмен аяқталады, ал католик дін қызметкерлерінің жаңа тобы тағы да өркениетті білімнің қалдықтарын сақтауға кіріседі. Фред Хойлдің 1966 жылғы «Қазанның біріншісі кеш болып қалды» атты ғылыми фантастикалық романында суреттелген болашақта, кейіпкерлер АҚШ-ты көретін деп күткен жердің үстінен ұшып өтеді, бірақ қалалық өркениеттің ешқандай белгісін таба алмайды. Басында олар 1750 жылға дейінгі өткенге түскенін ойлайды, бірақ кейін бұл болашақ екенін анықтайды. Адамзат индустрияландыру, халық санының өсуі, құлдырау, содан кейін қайта құру, тағы да индустрияландыру, халық санының өсуі және құлдырау сияқты қайта-қайталанатын циклдерге қабілетті. Ал алыс болашақта осы тарихты білетін өркениет енді прогреске ұмтылмайды.
Much of post apocalyptic fiction depicts various kinds of cyclical history, with depictions of civilization collapsing and being slowly built up again to collapse again and so on. An early example is Anatole France's 1908 satirical novel Penguin Island which traces the history of Penguinia—a thinly disguised analogue of France—from medieval times to the modern times and into a future of a monstrous super city—which eventually collapses. This is followed by a renewed Feudalism and agrarian society, and a gradual building up of increasingly advanced civilization—culminating with a new monstrous super city which would eventually collapse again, and so on. A later example is Walter M. Miller Jr.'s A Canticle for Leibowitz, which begins in the aftermath of a devastating nuclear war, with the Catholic Church seeking to preserve a remnant of old texts (as it did in the historical Early Middle Ages), and ends with a new civilization, built up over two thousand years, once again destroying itself in a nuclear war—and a new group of Catholic clergy yet again setting out to preserve a remnant of civilized knowledge. In the future depicted in October the First Is Too Late, a 1966 science fiction novel by astrophysicist Fred Hoyle, the protagonists fly over where they expected to see the United States, but see no sign of urban civilization. At first assuming they were in the pre 1750 past, they later find it was a future time. Humanity is doomed to go through repeated cycles of industrialization, overpopulation, collapse—followed by rebuilding, and then again industrialization, overpopulation and collapse and so on, over and over again. In the far future, a civilization which is aware of this history no longer wants progress.
Қазіргі заманғы теориялар
Соңғы кездері әлеуметтік үрдістердің ұзақ мерзімді динамикасын зерттеудегі ең маңызды жаңалықтардың бірі – күрделі аграрлық жүйелер динамикасының негізгі ерекшелігі ретінде саяси-демографиялық циклдардың табылуы болды. Еуропа мен Қытайдың тарихындағы және әлемдік деңгейдегі билік құрылымдарындағы саяси-демографиялық циклдардың бар екені бұрыннан мәлім болған, ал 1980-ші жылдардан бастап демографиялық циклдардың математикалық модельдері жасала бастады (әсіресе қытайлық «династиялық циклдар» үшін) (Usher 1989). Қазіргі таңда мұндай модельдердің көптеген нұсқалары бар (Chu and Lee 1994; Nefedov 1999, 2002, 2003, 2004; S. Malkov, Kovalev, and A. Malkov 2000; S. Malkov and A. Malkov 2000; Malkov and Sergeev 2002, 2004a, 2004b; Malkov et al. 2002; Малков 2002, 2003, 2004; Турчин 2003, 2005a; Коротаев және т.б. 2006).
One of the most important recent findings in the study of the long term dynamic social processes was the discovery of the political demographic cycles as a basic feature of the dynamics of complex agrarian systems. The presence of political demographic cycles in the pre modern history of Europe and China, and in chiefdom level societies worldwide has been known for quite a long time, and already in the 1980s more or less developed mathematical models of demographic cycles started to be produced (first of all for Chinese "dynastic cycles") (Usher 1989). At the moment there are a considerable number of such models (Chu and Lee 1994; Nefedov 1999, 2002, 2003, 2004; S. Malkov, Kovalev, and A. Malkov 2000; S. Malkov and A. Malkov 2000; Malkov and Sergeev 2002, 2004a, 2004b; Malkov et al. 2002; Malkov 2002, 2003, 2004; Turchin 2003, 2005a; Korotayev et al. 2006).
Төртінші бұрылыс теориясы
Штраусс-Хоу ұрпақтар теориясы, сондай-ақ Төртінші бұрылыс теориясы немесе жай ғана Төртінші бұрылыс деп белгілі, авторлар Уильям Штраусс пен Нил Хоу жасаған, американдық тарихтағы теориялық түрде қайталама ұрпақтар циклын сипаттайды. Теорияға сәйкес, тарихи оқиғалар қайталама ұрпақтардың бейнелерімен (архетиптермен) байланысты. Әр ұрпақ бейнесі жаңа әлеуметтік, саяси және экономикалық ахуалмен жаңа дәуірді (бұрылыс деп аталады) ашады. Бұрылыстар әдетте 20-22 жылға созылады. Олар үлкен циклдік "саэкулумның" (көбінесе 80-90 жылға созылатын ұзақ адам өмірі, бірақ кейбір саэкулумдар одан да ұзақ болған) бір бөлігі болып табылады. Теорияға сәйкес, әр саэкулумнан кейін американдық тарихта дағдарыс қайталанады, одан кейін жаңару (өсу) келеді. Осы жаңару кезінде институттар мен қоғамдық құндылықтар күшті болады. Соңында, келесі ұрпақ архетиптері автономия мен жекелеушілік атынан институттарға шабуыл жасап, оларды әлсіретеді, бұл басқа дағдарысқа жағдай жасайтын жағдаятты тудырады.
The Strauss–Howe generational theory, also known as the Fourth Turning theory or simply the Fourth Turning, which was created by authors William Strauss and Neil Howe, describes a theorized recurring generation cycle in American history. According to the theory, historical events are associated with recurring generational personas (archetypes). Each generational persona unleashes a new era (called a turning) in which a new social, political, and economic climate exists. Turnings tend to last around 20–22 years. They are part of a larger cyclical "saeculum" (a long human life, which usually spans between 80 and 90 years, although some saecula have lasted longer). The theory states that after every saeculum, a crisis recurs in American history, which is followed by a recovery (high). During this recovery, institutions and communitarian values are strong. Ultimately, succeeding generational archetypes attack and weaken institutions in the name of autonomy and individualism, which ultimately creates a tumultuous political environment that ripens conditions for another crisis.
Хантингтонның АҚШ тарихындағы наным-өзімдік эпизодтары
Тарихшы Сэмюэл П. Хантингтон Америка тарихында шамамен әр 60 жыл сайын "ұлттық идеалға деген ынтақтылықтың" бірнеше күрделі толқындары болғанын айтты. Бұл – американдық үкіметті "теңдік, қатысу, ашықтық, мәжбүрлеусіздік және жеке тұлғалар мен топтардың талаптарына сезімталдық" принциптеріне негіделген "американдық идеалға" жақындатуға бағытталған күш-жігер.
Historian Samuel P. Huntington has proposed that American history has had several bursts of "creedal passion" roughly every 60 years. These are efforts to bring American government closer to the "American creed" of being "egalitarian, participatory, open, noncoercive, and responsive to the demands of individuals and groups."
АҚШ партиялық жүйелері
Америка Құрама Штаттары тарихында алты партиялық жүйе болған. Әрқайсысы екі үлкен партияның ерекше бағдарламасы және сайлаушылар тобымен сипатталады. Жаңа партиялық жүйе реформалардың күрт өрбуінен туындайды, кейбір жағдайларда бұрынғы жүйедегі партияның тарауынан (1-ші: Федералист, 2-ші: Виг).
The United States has had six party systems over its history. Each one is a characteristic platform and set of constituencies of each of the two major parties. A new party system emerges from a burst of reform, and in some cases, the disintegration of a party in the previous system (1st: Federalist, 2nd: Whig).
Skowronek АҚШ Режимдер мен президенттік түрлер
Саяси ғалым Стивен Сковронек Америка тарихы бірнеше режимдерден өтті деп санайды, олардың әрқайсысы төрт негізгі президенттік түрге ие. Әрбір режимде үстемдік ететін және оппозициялық партия болады. Оны бастаған президент – "қайта құрушы" (reconstructive), ал үстемдік партиядағы оның ізбасарлары – "айқындаушы" (articulating) президенттер. Дегенмен, оппозициялық партиядан сайланған президенттер көбінесе "алдын алушы" (preemptive) болып табылады. Режим үстемдік партиясынан бір немесе екі президентпен, "үзіліс президентімен" (disjunctive) аяқталады.
Political scientist Stephen Skowronek has proposed that American history has gone through several regimes, with four main types of presidencies. Each regime has a dominant party and an opposition party. The President involved in starting it is a "reconstructive" one, and that President's successors in the dominant party are "articulating" ones. However, opposition party Presidents are often elected, "preemptive" ones. A regime ends with having a President or two from its dominant party, a "disjunctive" President.
АҚШ сыртқы саясатының Клинберг циклдері
Франк Клинберг АҚШ-тың сыртқы саясатының циклдік теориясын ұсынды. Бұл теорияға сәйкес, АҚШ әскери оқиғаларға қатысатын, басқа елдерге қарсы тұратын және аумақтарды қоса аннексиялайтын, сыртқа бағытталған кезеңдер мен мұндай әрекеттердің болмауымен сипатталатын, ішке қарай бұрылатын кезеңдер арасында кезектесіп отырады.
Frank Klingberg has proposed a cyclic theory of US foreign policy. It states that the US alternates between extroverted phases, phases involving military adventures, challenging other nations, and annexing territory, and introverted phases, phases with the absence of these activities.