35 қаһарманның қазасы: Гуш-Эционға көмекке барған конвой трагедиясы
Convoy of 35
1948 ж. Палестина соғысындағы «35 керуені» – Гуш-Эцион кибуцтарына көмек жеткізуге бағытталған Хагана жасағының қаһармандық ерлігі. Тарихы мен толық мәліметтері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
35 конвойы (немесе Ламед Хе, еврей тілінде "отыз бес" дегенді білдіреді) – 1947–1948 жылдары Мандатты Палестинадағы Азамат соғысы кезінде Гош-Этзион кибуцтарына жаяу жетіп, блокаданы бұзу және оларды жабдықпен қамтамасыз ету миссиясымен жіберілген Хагана жауынгерлерінің конвойы. Бұрынғы моторизацияланған конвойларға шабуыл жасалғаннан кейін, 1948 жылғы қаңтарда олар осы миссияны орындауға аттанды. Бірақ, мақсатына жетпей тұрып, араб жалдамалы әскерлері мен жергілікті ауыл тұрғындарымен ұзаққа созылған шайқаста олардың барлығы қаза болды.
The Convoy of 35 (or the Lamed He, which stands for "thirty five" in Hebrew numerals), was a convoy of Haganah fighters sent during the 1947–48 Civil War in Mandatory Palestine on a mission to reach by foot and resupply the blockaded kibbutzim of Gush Etzion in January 1948, after earlier motorized convoys had been attacked. They were spotted before they could reach their destination and killed in a prolonged battle by Arab irregulars and local villagers.
Тарих
1948 жылғы 16 қаңтарда Хагана 38 адамнан тұратын конвойды 14 қаңтардағы араб шабуылынан кейін Иерусалимнің оңтүстігіндегі Гуш-Этционның блокадаланған төрт кибуцына азық-түлік жеткізу үшін жіберді. "Махлекет Хахар" (еврей тілінде – "Тау взводы") деген атаумен белгіленген бұл топ 15 қаңтарда сағат 23:00-де Хартувтен Дани Масс басқаруымен жаяу жолға шықты. Британдықтардың байқауына ілікпеу үшін олар Тегарт форты типіндегі Палестина полиция бекетінің айналасымен жол тартты. Бір адам білезігі ауырғандықтан үш адам кері қайтарылды, ал екеуі оны сүйемелдеді. Қалған 35 адам Жаба және Суриф ауылдары арасында араб ауыл тұрғындары мен жасақ шектерінен қаза болды. 35 адамның тағдыры британдық және араб есептерінен анықталды. Сапар үшін қалған алты сағат түні жеткіліксіз болды. Конвой мақсатына бір сағаттай жеткенде таң атты. Олардың бар екенін Суриф маңында топтың екі барлаушысымен кездескен екі араб әйелі байқады. (Бұрынғы нұсқада, әскерлерді араб қойшысы тапқан, бірақ олар оны кешірімділікпен жіберген деген мәлімдеме Бен-Гурионның сөзіне негізделген және шындыққа жанаспайтындықтан жоққа шығарылды. Хагана күштері оқ-дәрісі біткенше шайқасты. 35 адамның соңғысы шамамен сағат 16:30-да қаза тапты. Қаза тапқандардың арасында елдің ең перспективті ботаниктерінің бірі – Тувия Кушнир, 1947 жылы алия жасаған, Америкада туған Екінші дүниежүзілік соғысының ардагері – Моше Перлштейн және еврей коммунистік партиясының үш мүшесі болды. Иргун ұрысқа қатысты телефон арқылы сөйлесуді ұқты, онда көптеген адамдардың қаза тапқаны және біреулерінің жараланғаны айтылды. Заманауи есепте Сасада 11 адам қаза тауып, 3 адам жараланғандығы көрсетілген, бірақ ресми дереккөздер 60 адамның қаза тапқанын және 20 үйдің қирағанын растайды.
On 16 January 1948, a convoy of 38 men was sent by the Haganah to deliver supplies to the four blockaded kibbutzim of Gush Etzion, south of Jerusalem, following an Arab attack on January 14. The unit, named in Hebrew "Machleket HaHar" (lit. Mountain Platoon), set out on foot from Hartuv at 11 p. m. on January 15, commanded by Dani Mass. They took a detour around the Tegart fort type Palestine Police station, to avoid detection by the British. Three were sent back because one man sprained an ankle, and two accompanied him. The remaining 35 were killed by Arab villagers and militiamen between the villages of Jaba' and Surif. The fate of the 35 was reconstructed from British and Arab reports. The six hours of night that remained did not suffice for the trip. About an hour before the convoy reached their destination, it became light. Their presence was discovered by two Arab women who encountered two scouts of the group near Surif. (An earlier version, that the soldiers were discovered by an Arab shepherd whom they graciously let go, was based on a eulogy written by Ben Gurion and is apparently apocryphal. The Haganah force battled until it ran out of ammunition. The last of the 35 was apparently killed at about 4:30 p. m. Among the dead were Tuvia Kushnir, one of the country's most promising botanists, Moshe Perlstein, an American born World War II veteran who had made aliyah in 1947, and three members of the Hebrew Communist Party. A phone conversation about the battle was intercepted by the Irgun, in which it was heard that many were killed and some were wounded. A contemporary report puts the number of casualties in Sa'sa at 11 killed and 3 wounded, but official sources confirm the figure of 60 killed with 20 houses destroyed.
Жерлеу
1948 жылғы Араб-Израиль соғысынан кейін 35 адамның денесі Израильге қайтарылғанда, олардың тек 23-і ғана анықталды. Осы мәселені шешу үшін раввин Арье Левин сирек кездесетін "горал ха-гра" (ха-гра = Вильна Гаон) рәсімін орындады. Бұл рәсімде Тора оқырманы белгілі бір аяттарға бағытталды, олар сұрақ тудырған адамдар туралы меңзеулер берді. Олар Иерусалимдегі Герцль тауына жерленді.
After the 1948 Arab Israeli War, when the bodies of the 35 were returned to Israel, only 23 of the 35 bodies could be identified. To solve the problem, Rabbi Aryeh Levin performed the rare goral ha gra (ha gra = Vilna Gaon) ceremony, a process in which the reader of the Torah is led to certain verses which give hints as to the subjects in question. They were buried in Mount Herzl in Jerusalem.