Кіріспе
Зорлау кең таралған және қалыпты жағдайға айналған қоғам – зорлау мәдениеті ұғымы.
the concept of rape culture
Зорлау мәдениеті – кейбір әлеуметтанулық теориялар сипаттағандай, зорлаудың кең таралған және қалыпты жағдайға айналуы, себебі бұл ортаның гендерлік және сексуалдық мәселелерге қатысты көзқарастары сондай. Зорлау мәдениетімен байланысты мінез-құлықтарға жәбірленушіні кінәлау, сексуалдық ұят сезімін тудыру, жыныстық нысанға айналдыру, зорлауды жеңілдету, зорлаудың кең таралғанын жоққа шығару, сексуалдық зорлық-зомбылықтың салдарынан туындаған зиянды мойындамау немесе осылардың барлығының комбинациясы жатады. Бұл ұғым түрмедегі зорлау сияқты әлеуметтік топтардағы мінез-құлықты сипаттау және түсіндіру үшін, сондай-ақ соғыс кезіндегі зорлауды психологиялық қару ретінде қолданылатын қақтығыс аймақтарында қолданылды. Тіпті бүкіл қоғамдар да зорлау мәдениетіне ие деп айыпталды. Зорлау мәдениеті туралы түсінік алғаш рет 1960 жылдары АҚШ-та екінші толқын феминистері тарапынан қалыптастырылды. Бұл ұғымды сынға алғандар оның бар екендігіне немесе кеңдігіне күмән келтіреді, оның тым тар екенін немесе зорлау кең таралған мәдениеттер болғанымен, зорлау мәдениетінің идеясы кінәлінің зорлаушы емес, сонымен қатар зорлауға мүмкіндік беретін қоғам екенін білдіретінін айтады. Бұл сынға қарсы шыққандар тек бір тараптың ғана кінәлі болуы керек деген пікірге келіспейді, қылмыскерді негізгі кінәлі деп санайды, ал оны жасыруға көмектесетіндер немесе жәбірленушіні мазақтаушылар оның серіктестері болып табылады, сондықтан олардың пікірінше, қоғам мен мәдениеттің осы адамдарға тигізген ұжымдық әсері үшін кінәлауға болады. SlutWalk және Me Too қозғалыстары зорлау мәдениеті немесе зорлау мәдениетінің атқаратын рөлі деп толық немесе ішінара қарастырады. Олардың зорлау мәдениетінің рөліне қатысты айтқандары мен қосымшалары әртүрлі болғанымен, бұл қозғалыстар хэштегтер арқылы адамдардың оқиғаларын таратуға және әртүрлі сексуалдық зорлық-зомбылық құрбандарының бір-біріне сенім арта алатын онлайн кеңістік құруға көмектесті.
Шығуы және қолданылуы
"Зорлау мәдениеті" термині алғаш рет 1970 жылдары АҚШ-тағы екінші толқын феминистері қолданды және ол қазіргі американдық мәдениеттің барлық аспектілеріне қатысты қолданылды. 1970 жылдары феминистер зорлаудың кең таралғанын жұртшылыққа жеткізу мақсатында сананы көтеру жұмыстарын бастады. Бұрын, канадалық психология профессоры Александра Ратерфордтың сөзіне сәйкес, көптеген американдықтар зорлау, инцест және әйел сауғаны сирек кездесетін құбылыс деп есептеген. "Зорлау мәдениеті" тұжырымы зорлаудың американдық мәдениетте жиі кездесетін және қалыпты жағдай екенін, ал ол әлеуметтік жеккөрушілік пен сексизмнің кең таралған және күшті көрінісі екенін көрсетеді. Зорлау жыныстық қылмыс емес, зорлық қылмысы ретінде қайта қарастырылды, оның себептері жыныстық құштарлықтан еркектердің үстемдігіне, қорқыту мен бақылауға ауыстырылды. Сондай-ақ, зорлау құрбандарының көзқарасымен қарастырыла бастады, қылмыскерлердің емес. Кітаптағы топ: "Біздің басты мақсатымыз зорлауды жою, ал бұл мақсатқа қоғамды революциялық түрде өзгертусіз қол жеткізу мүмкін емес" деп жазды. Осы кітап және Сьюзан Браунмиллердің 1975 жылғы "Біздің еркімізге қарсы: ерлер, әйелдер және зорлау" кітабы зорлау туралы жеке тәжірибелерді ең алғашқылардың бірі болып қамтыды. Авторлар зорлаудың бұрын ойланғаннан әлдеқайда көп кездесетінін көрсетуді мақсат етті. Браунмиллер кітапта әйелдер зорлау туралы ешқашан айтпайтынын, себебі олар "денелік тұтастыққа қарсы қылмыс" туралы ашық әңгімелескімдемейтінін айтады, бұл зорлаудың кең таралғаны туралы жұртшылықтың хабарсыздығын түсіндіреді. Ол психологтарға осы "зорлауды қолдайтын мәдениеттің" себептерін зерттеуге көмектесті. Социология профессоры Джойс Э. Уильямс "зорлау мәдениеті" терминінің алғашқы қолданылуын 1975 жылы шыққан "Зорлау мәдениеті" атты деректі фильмге жатқызады. Маргарет Лазарус және Реннер Вундерлихтің Кембридж деректі фильмдері үшін түсірілген және режиссерлік еткен бұл фильм, Уильямстың сөзіне сәйкес, "осы тұжырымды алғаш рет анықтағаны үшін" мақтануға лайық. Фильмде DC Rape Crisis Center және Prisoners Against Rape, Inc. бірлестігінің жұмысы көрсетілген, сонымен қатар зорлаушылар мен құрбандарымен, феминист философ және теолог Мэри Дейли, автор және суретші Эмили Калпеппер сияқты зорлауға қарсы белсенділермен сұхбаттар бар. Фильмде бұқаралық ақпарат құралдары мен танымал мәдениет зорлауға қатысты көзқарасты қалай нығайтатыны зерттелді. 1970 жылдардың ортасына қарай бұл фраза әртүрлі БАҚ-та кеңінен қолданыла бастады.
Шолу
Феминистер мен гендерлік белсенділер зорлау мәдениетін гендерлік зорлық-зомбылықты қолдайтын және таратуға ықпал ететін мәдени орта ретінде қарастырады, сондай-ақ "зорлау туралы мифтерді" жалғастырады, олар зорлауды тек "қатысуға тілек білдірген жыныстық қатынас" деп қараудан бастап, зорлауға ұшыраған адамды кінәлауға дейін жетеді. Майкл Паренти зорлау мәдениеті зорлауды күнделікті оқиға ретінде қабылдау және оны ерлерге тиесілі құқық ретінде қарау арқылы көрінеді деп санайды. Бұл полицияның зорлау істерін қараудағы салқындығымен, сондай-ақ зорлауға ұшыраған адамды кінәлаумен, биліктің патриархалды мәдени нормаларға қарсы тұрудан тартынғандығымен және зорлау құрбандары мен олардың отбасыларының стигмаға ұшырау қорқынышымен күшейеді. Басқа әлеуметтанушылар зорлау мәдениетінің келісімсіз жынысты қоғамның мәдени құрылымымен байланысты екенін, онда патриархалды көзқарастар, әйелдерге деген жеккөрушілік және гендерлік теңсіздік ұрпақтан ұрпаққа беріліп, зорлаудың кең тараған әлеуметтік және институционалдық қабылдануына әкелетінін айтады. Осы мифтердің кең таралған себебінің бірі – тек "жаман" немесе "дұрыс емес" әйелдер ғана зорланады деген сенім. Бұл жалпы халықтан бөлінген әйелдер тобын құрады, бұл "өзгешелік" сезімін күшейтеді және кез келген адам зорлық-зомбылыққа ұшырауы мүмкін деген ойды азайтады. Тараған мифтердің бірі – ешқандай оқиға кездейсоқ болмайды. Бұл зорланған әйелдердің еш себепсіз зорланбағанын, олар оған лайық болғанын ұқтырады. Егер әйелдер зорлаудың себебі өзінде екенін ойласа, олар билік органдарына жүгінбейді. Қоғам ерлердің агрессивтілігін стереотип ретінде пайдаланады, бұл олардың іс-әрекеттеріне қанағаттандырады. Бұл зорлауды ақталады және қалыпты жағдайға келтіреді. Қоғам осы мифтерді құрады, әйелдерді зорлаудан бұрын қорқытады. Зорлау мәдениетінің қабылдануының тағы бір себебі – "әділ әлем" гипотезасы, бұл өмірде адамға болатын жағдайлар оның іс-әрекеттерімен тығыз байланысты және осылайша әділ деп есептеледі. Бұл теорияға сенетіндер зорланған әйелдердің оған біршама лайық екенін де сенеді. Сонымен қатар, зорлауды әйелдерге қатысты тарихи қарым-қатынастарға, оларды қанау және бақылау құралы ретінде қарастыруға болады. Браунмиллердің құрбанды кінәлау туралы идеясы зорлау туралы мифтерді әшкерелеуге және құрбанды кінәлауды жоюға бағытталған болса да, зорлау жағдайында құрбанды кінәлау әлі де кең таралған құбылыс. Зорлау мәдениеті үшінші тараптар таңдалған адамдардың жыныстық зорлық-зомбылығын бөліп, оларды бұзық деп санаудың орнына, кез келген адам зорлауға қабілетті екенін мойындағанда көрінеді. 1960 жылдары зорлаушылар көбінесе қоғамда психикалық ауру немесе бұзылушылар ретінде қарастырылды және бұл көзқарас кейбір адамдар арасында 1990 жылдарға дейін сақталды. Робин Варшоудың "Мен оны ешқашан зорлау деп атаған жоқпын" атты кітабы 1988 жылы жарық көрді, ол осы тақырыпта алғашқы терең талқылауды ұсынды. Кейіннен бұл терминді Мэри П. Косс сияқты көрнекті ғалымдар қолданды. Крис О'Салливан сексизм актілерінің нормативтік мизогинистік практикаларды растау және рационализациялау үшін жиі қолданылатынын мәлімдейді. Мысалы, әйелдерді құрметтемеу үшін, олардың қамын ойлау үшін, немесе зорлау құрбаны оның киінген киіміне немесе мінез-құлқына байланысты зорланған деп айыпталуы мүмкін. О'Салливан зорлау мәдениеті мен жатақтарды зерттейді, жыныстық агрессияға ықпал ететін әлеуметтену мен әлеуметтік рөлдерді анықтайды және "жатақ өмірі" мен бәсекелестік пен достық идеалдарын қарастырады. Бұл топтарда жас жігіттер жыныстық қатынасты өздерінің "бауырларымен" қарым-қатынас жасап, олардың ықыласына ие болудың бір жолы ретінде қарастырады. О'Салливанның мақаласында әйелдерге қатысты жыныстық зорлық-зомбылық әйелдердің денелерін әдетте жыныстық қатынасқа қолдануға болатын деп санайтын қоғамдағы үздіксіздіктің бөлігі ретінде қарастырылады. Алайда, академиялық теорияда зорлау мәдениетінің міндетті түрде бір себебі болмайды және себептері мәдениеттің басқа әлеуметтік аспектілеріне байланысты болуы мүмкін деп есептеледі. Зорлау мәдениеті – бұл әлеуметтік тұрғыдан құрылған және әлеуметтік тұрғыдан заңдылық танытқан, сондықтан уақыт пен орын бойынша оның анықтамасы өзгеріп отыратын сұйық және үнемі өзгеріп отыратын құбылыс. Зорлау және зорлау мәдениеті туралы ойлау жыныстық және гетеросексуалдық нормаларға да әсер етеді. Мысалы, Оңтүстік Африкада еркектік пен зорлық-зомбылықты ерекше атап өтетін "соғыс мәдениеті" зорлық-зомбылықты қалыпты жағдайға айналдырды. Басқалар зорлау мәдениетінде әйелдер ерлердің жыныстық қабілетін қабылдау үшін жауапкершілікке ие екендігіне тәрбиеленеді, ал гендерлік рөлдер әйелдерге қорқыту арқылы әлеуметтік тұрғыдан құрылады және күшпен жүзеге асырылады. 20 ғасырдың соңынан бері зерттеушілер мен белсенділер университеттерде, әсіресе АҚШ, Канада және Ұлыбританияда зорлау мәдениеті мәселесіне қайта-қайта оралды. Көбінесе құрбандар университеттер мен колледждердің зорлау туралы хабарламаларға күмәнді реакциялары мен жаман жаңалықтарды жасыруға деген ықыласының салдарынан жыныстық шабуылдар туралы хабарлаудан бас тартады. Құрбандар өз өмірінде стигмаға және тексеруге ұшырау қаупін қаламайды, әсіресе кампус қоғамында. Құрбандық – бұл әлеуметтік құрылым, және ол стигмамен байланысты. "Зорлау" дегеннің не есептеледі және кім "нағыз құрбан" ретінде қарастырылады деген анықтамалар қоғамның әлеуметтік, саяси және мәдени жағдайларын көрсететін дискурстар мен практикаларда құрылады. Мысалы, егер құрбан күреспеген немесе қарсылық көрсетпеген болса, оны зорлау құрбаны ретінде қарастырмауы мүмкін. Оның эмоционалдық реакциялары тергеу кезінде құрбанның жалған айтатынын анықтауға көмектесу үшін байқалады және хабарланады. Сонымен қатар, колледж әкімшілік қызметкерлері кейде құрбандардың айтуларын сұрақтап, студенттік шабуылдарды құжаттауды және тергеуді одан әрі қиындатады, Clery Act сияқты профилактикалық заңнамаға қарамастан, ол колледждердің қылмыстар туралы есеп беруін талап етеді. Зорлау мәдениеті әйелдерді кінәлаумен және "қызыл жақтаумен" тығыз байланысты, онда зорлау құрбандары зорланғаны үшін өзі кінәлі деп есептеледі. Ғалымдар бұл байланыстың себебі – әйелдердің репродуктивтік мақсатта емес, гетеронормативтік үйленген отбасыдағы жыныстық қатынасқа қатысуын ұяттауға бағытталған мәдениет деп санайды. Зорлау туралы хабарламаған әйелдердің 6% полицияның өзіне сенбейтінінен қорқыпты. Құрбанды кінәлау 1980 жылдары зерттеуші Марта Барттың құрамына енген "Зорлау мифін қабылдау" деп аталатын құбылыстың бір бөлігі болып табылады. Бұл зорлау, зорлау құрбандары және зорлаушылар туралы преюдистік, стереотиптік немесе жалған сенімдер ретінде анықталады, олар зорлауды ұсақ-түйектеуден, зорлаудың кең таралғанын жоққа шығарудан, айыптаушыны жалғаншы деп атаудан, зорлау айыптауларының көп бөлігі жалған екенін айтудан, кейбір жыныстық зорлық түрлерінің салдарына мойын бұрудан немесе құрбанның "оған лайық" екенін қабылдаудан тұрады, өйткені ол "қызыл жақ" деп анықталған. Құрбанды кінәлаудың тағы бір себебі – құрбанның қоздырғышпен жыныстық қатынасқа келісім беруінің не екенін түсінудің шала болуы. Егер құрбан жыныстық қатынасқа келіскімді болса, бірақ жыныстық қатынасқа келісім бермейтін болса және қоздырғыш жалғастырса, жағдай зорлау болып есептеледі; алайда, құрбанның "жыныстық қатынасқа келіскімді болғаны" себепті басқалардың құрбанды кінәлауы оңайырақ болады. Феминистер зорлау мәдениетін әйелдерді нысанаға алатын және әйелдер денесін тауар ретінде қарастыратын порнографияның кең таралған таралуымен байланыстырады. Зорлаушылардың айтуларында көбінесе бірнеше порнографиялық мотивтердің қосылуы байқалады.
Жыныстық қатынас
Жыныстық сипаттама беру және жыныстық объективтеу – әйелдерді жоғары сексуалданған түсініктерге бейімдеуге себеп болатын амалдар, және бұл зорлау мәдениетінің бір бөлігі болып табылады. Жоғары сексуалданған немесе порнографиялық медиа көбінесе әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты қолдайтын қатігез мінез-құлық пен көзқарастарды күшейтумен байланысты. Сексуалдық суреттер кейде әйелдерді жек көрушілікке қатысты сенімдерді нығайтады.
Жәбірленушілерді кінәлау
Жәбірленушіні кінәлау – қылмыс құрбанының оған қарсы жасалған құқық бұзушылықтар үшін толық немесе ішінара жауапты деп есептелетін құбылыс. Мысалы, қылмыс құрбаны (осы жағдайда зорлау немесе жыныстық шабуыл) полицияда, шұғыл көмек көрсету бөлімінде немесе сотта оның бірдеңе жасағанын, белгілі бір әрекеттерге барып, немесе қылмыскерді қоздыруы мүмкін киім кигенін анықтауға бағытталған сұрақтарға тап болады, осылайша құрбанға қарсы жасалған құқық бұзушылықтардың кінәсі оған жүктеледі. Жәбірленушіні кінәлау құрбанның жақындары арасында да орын алуы мүмкін, ал университет студенттері зорлауға ұшырағанын хабарлаған жағдайда, әсіресе күдікпен айыпталатын адам танымал немесе белгілі спортшы болса, оқшаулануға ұшырағанын хабарлайды. Сонымен қатар, зорлау туралы үйде, мектепте немесе мемлекеттік органдарда кеңінен талқыланбаса да, мұндай әңгімелер "зорлауға қалай ұшырамау" (дегендей, оған себеп болғандай) техникасына назар аудару арқылы зорлау мәдениетін күшейтеді, "зорлауға қалай жол бермеу" туралы сөздерден гөрі. Бұл мәселелі, себебі зорлау мен зорлаушылардың агрессивті әрекеттерін айыптаудың орнына, құрбан болған адамдарға жасалған қорлау мен кемсіту артып, оларға стигма жабыстырылады. Жәбірленушіні кінәлаудың тағы бір факторы – нәсілшілдік және нәсілдік стереотиптер. Жәбірленушіні кінәлаудың салдары ауыр, себебі ол зорлау мәдениетінің кең тарауына себеп болады. Жыныстық зорлық-зомбылық туралы ашық айтқанда жағымсыз реакция алатын құрбандар көбірек стресске ұшырайды және осыған байланысты болашақта осындай оқиғалар орын алғанда хабарлауға бейімділігі төмендейді. Ұлыбританияда жәбірленушіні кінәлау көптеген аймақтық полиция күштерінде жүйелі проблема болып табылады. Бұл әсіресе "қорлаушы топтардың" құрбандарын тиісінше қорғамауда айқын көрінеді. Мұндай топтар әдетте бір адамды ұзақ уақыт бойы, көбінесе жылдар бойы қайта-қайта зорлайды және зорлық-зомбылыққа ұшыратады. Бұрынғы детектив және балалар мен әйелдердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуші Мэгги Оливердің сөзіне сәйкес, "құрбанды қылмыскер деп тану өте кең таралған құбылыс. 20 адамнан тұратын ұйымдасқан топты тергеу көп еңбек талап етеді. Мас немесе қоғамдық тәртіпті бұзушы деп тану әлдеқайда оңай".
Жігіт қорлау
Зынаға ұяттау, жыныстық оқиғаға қатысқан адамды айыптаумен ұқсас болуы мүмкін, себебі екеуі де адамды айыптайды. Басты айырмашылық – құрбанды кінәлауда адам шабуылшыны қаоздырғандықтан кінәланады (мысалы, ашық киім кигендіктен, жыныстық қатынасқа мәжбүрленгені үшін айыпталады), ал зынаға ұяттау адамның жыныстық оқиғаға ерікті түрде қатысқандығы үшін айыпталуына негізделген. Зынаға ұяттау адамдардың белгілі бір жыныстық мінез-құлқы немесе дәстүрлі гендерлік нормалардан өзгеше тілектері үшін өзін кінәлі немесе кемсініп сезінуіне себеп болады. Зынаға ұяттау ерлер мен әйелдер арасында екіұстама стандарттар мен кемсітушілікке алып келуі мүмкін. SlutWalk қозғалысы құрбанды кінәлау, зынаға ұяттау және зорлау мәдениетіне қарсы тұруды мақсат етеді.
Әсерлер
Зорлау мәдениеті әйелдер де, еркектер де үшін зиянды екені айтылады. Джексон Кац, Майкл Киммель және Дон Макферсон сияқты кейбір жазушылар мен спикерлер бұл мәдениеттің ерлердің өзін-өзі танытуына шектеу қоятын және еркектерге психологиялық зиян келтіретін гендерлік рөлдермен тығыз байланысты екенін айтты. Саяси ғалым Айрис Марион Янгтың пікірінше, зорлау мәдениетіндегі құрбандар жәбірленушіге зиян келтіру немесе оны кемсіту мақсатымен жасалған, кездейсоқ жыныстық зорлық-зомбылық әрекеттерінен қорқады. Басқалары зорлау мәдениетін жаңару мен индустрияландырумен байланыстырады, ал өнеркәсіпке дейінгі қоғамдарда әйелдердің төмен мәртебесі оларды жыныстық зорлық-зомбылықтан қорғайтындықтан, «зорлаусыз» мәдениеттер болған деп санайды. Индустриялық зорлау мәдениеттерінде әйелдер үй шаруашылығынан шығып, жұмыс орындарында және дәстүрлі түрде ерлер басымдығын көрсететін басқа да салаларда көзге түседі, бұл ерлердің әуелгі қауіпсіздігін күшейтеді, нәтижесінде олар әйелдерді басу үшін зорлауды пайдаланады. Зорлау мәдениеті кейбір жағдайларда қоршаған ортаның қауіпсіздігімен де байланыстырылады, онда ерлер әйелдерді өздерінің тікелей ортасын бақылау үшін күрестің бір бөлігі ретінде қарастырады. Бұл гендерлік сегрегациямен және зорлау еркектіктің белгісі деген сеніммен де байланысты. Зорлау мәдениетінің басқа да көріністеріне зорлаудың кең таралғанын жоққа шығару, зорлау мәселесіне институционалдық бейжайлық, үкіметтік шенеуніктердің зорлау деректерін азайту жатады.
Бір қызығушылық – АҚШ-тағы зорлау мәдениеті жыныстық шабуылға қатысты сот ісінде қазылардың шешімдеріне әсер етуі мүмкін. Нәтижесінде, жыныстық зорлық-зомбылық жасаған еркектерге аз жаза берілуі мүмкін, бұл американдық сот жүйесіндегі және американдық қоғамдағы зорлау мәдениетін күшейтеді. Заңның жазбадағы күші іс жүзінде орындалмауымен қатар, зорлаудың құқықтық анықтамалары құрбандарға келісімнің жоқтығын дәлелдеу үшін үлкен талаптар қояды деп сынға ұшырады. Адамдар «нағыз зорлау» туралы түсініктемесінде құқықтық анықтамалар мен сот шешімдерін пайдаланады. Заңдарды (көбінесе еркектер) заң шығарушылар қабылдайды, олар басым топтардың мүдделерін көрсетеді. Larcombe және басқалар. Сот процесі құрбандар үшін соншалықты ауыр болуы мүмкін, тіпті осы саланың мамандары да жақындарына қатысудан аулақ болуға кеңес береді.
Әйелдерге әсері
Энн Бернетттің айтуынша, зорлау мәдениеті тұжырымы қоғамның зорлау құрбандарына да, қылмыскерлерге де қалай қарайтынын және олармен қалай әрекет ететінін түсіндіреді. Мысалы, қоғамда зорлау туралы бірқатар жалған ұғымдар бар, соның ішінде "'жоқ' деген сөз 'иә' дегенді білдіреді"; әйелдер қаласа зорлауға қарсы тұра алады; зорланған әйелдер өзінің әрекеттерімен зорлауға себепкер болады, демек "зорлануды өзіне тартып алады"; және көптеген әйелдер өз беделін сақтау үшін немесе күдік танытқан адамға ашуланып, жазалау мақсатымен зорлау туралы жалған мәлімдеме жасайды. Сондықтан олар оқиғаны немесе зорлауды хабарлай алмады, себебі олар не болғанын түсінбеді немесе кінәні өзіне жүктеді. Көптеген әйелдер ең жақын достары мен туыстарына тіпті зорлауды мойындауға қорқып, оны жасырғанын айтты, себебі олар салдарынан қатты қорқады. Жыныстық зорлық-зомбылықтың салдары осы демографиялық топтарға пропорционалды емес зиян келтіреді, өйткені олар табыс пен мүліктік жағдайы нашар адамдардың көп бөлігін құрайды. Осындай жағдайда өмір сүру жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырау қаупін арттырады және құрбандарды қылмысты хабарлаудан тайдырады, себебі полицияға сенім аз және кедей аудандарда қылмыс деңгейі жоғары. Дегенмен, еркектер жыныстық шабуылдың құрбаны болғанда, көптеген адамдар оларға сенбейді. Көптеген адамдар еркектердің зорлық-зомбылықтың құрбаны бола алмайды деп ойлайды, өйткені олар көбінесе жыныстық зорлық-зомбылық жасаушылар болып табылады. Ер адам жыныстық шабуылға ұшырағаннан кейін, көптеген жағымсыз әсерлер туралы хабарламалар тіркелді – мысалы, өзіне-өзі қол жұмсау туралы ойлар, депрессиялық эпизодтар, жыныстық дисфункция, өзіне сенімсіздік, қатты алаңдаушылық және кінә сезімі, бұл олардың болашақ қарым-қатынастарына кері әсер етеді. Митчелл және авторлар (1999) еркектердің зорлауға ұшырауы көбінесе студенттер арасында, жыныстық актілерге мәжбүрленген немесе қысым көрсетілген жағдайларда болатынын көрсеткен. Сонымен қатар, Рамни гомосексуалдыққа жатқызылу жыныстық шабуылға ұшырау қаупін арттырады деп санайды. Қоғамның әлеуметтік және идеологиялық тұрғыдан жұмыс істеуіне келгенде, еркектер мен әйелдер зорлаудың бірдей жағымсыз салдарларын сезінетінін ескере отырып, біз зорлау туралы жалған ұғымдармен күресіп, оларды жоюды бастауымыз керек.
АҚШ-та
Зорлау мәдениеті – 1970-ші жылдардағы екінші толқын феминистік қозғалысы кезінде пайда болған термин және көбінесе қазіргі американдық мәдениеттің тұтас сипаттамасы ретінде қолданылады. АҚШ-та зорлау қылмыстық құқық бұзушылық болып саналады. Дегенмен, АҚШ-та зорлау жиі хабарланбайтын қылмыстардың бірі, өзге зорлық қылмыстарымен салыстырғанда қылмыстық қуғын-сөгіс және сотталу көрсеткіштері төмен, ал оған байланысты қоғамдық ұят оны жасағандарға қолданылатын ресми жазаларда көрінбейді. Зорлау, зәбірлеу және инцестке қарсы ұлттық желісінің мәліметінше, АҚШ-та әр 107 секунд сайын зорлау орын алады; осы шабуылдардың 68%-ы хабарланбайды, ал үштен екісі құрбанның таныс адамдары жасаған. 2000-2013 жылдар аралығында АҚШ-та жүргізілген зерттеу көрсеткендей, зорлау мәдениеті кең таралған медиада зорлау жиілігі артады. Полиция зорлау туралы хабарларды медиада зорлау мәдениеті басым болған жерлерде көбірек алады, бірақ салдарынан тұтқындау көрсеткіштері төмендейді. Медиадағы зорлау мәдениеті, өз кезегінде, қылмыстық сот жүйесінің тұтқындау және қудалау кезеңдерінде ең көп таралған. Полицияның салғырттығы немесе сот залындағы зәбірлеу болашақ құрбандарды шағымданудан тоқтатып, қылмыскерлердің жазасыздық сезімін күшейтетіндіктен, зорлау мәдениеті мен қылмыс арасындағы байланыс зорлаудың өсуін көрсетеді, құрбандардың шағымдануының артуын емес. АҚШ-та зорлау мәдениетіне артып жатқан алаңдаушылыққа жауап ретінде Steinberg және Sager (2015) былай деп жазады: «Балаларымызды зорлаудың құрбаны болудан немесе оны жасаудан сақтап қалудың жолы жоқ. Бірақ ата-аналар балаларына жыныстық қатынас, билік, бақылау және мәжбүрлеу туралы бұрыс және зиянды көзқарастарды тануға және олардан аулақ болуға көмектесе алады. Мүмкін, осылайша біз диалогты өзгертіп, салауатты шекараларды қалыптастыратын және барлық жыныстық зорлық-зомбылықты тоқтататын мәдениетті құруға бастай аламыз». Өнер саласында номинацияға ие болған «Til It Happens to You» әні АҚШ-та және әлемде зорлау мәдениетінің бар екенін көрсетіп, тыңдаушыларды әйелдерге қарсы жыныстық зорлық-зомбылыққа қоғамның немқұрайлылығын қарастыруға шақырды. Леди Гаганың әні «The Hunting Ground» деректі фильмі үшін жазылған, онда елдің түкпір-түкпірінен келген колледж студенттері өз кампустарында зорлық-зомбылыққа ұшырағанын және түрлі лауазымды тұлғалардың оларға жасалған шабуылды қалай жасырғанын айтады. «The Hunting Ground» фильмінде колледж кампустарында жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған студенттердің тағдыры көрсетілген. Олар колледж басшыларының оларға немқұрайлы болғанын немесе шағымдарын қарау үшін күрделі бюрократиялық процестен өтуді талап еткенін айтады. Фильмге сәйкес, көптеген колледж қызметкерлері студенттерінің әл-ауқатынан гөрі мекемелері үшін зорлау статистикасын азайтуға көбірек мән берді. Фильмде зорлау оқиғаларын жасыруға қысым көрсетілгенін айтқан колледж басшыларымен сұхбаттар бар. Фильм жасаушылар сұхбаттасқан сарапшылар зорлаудың көп бөлігін бірнеше қайталап жасаушылар жасағанын мәлімдейді. Директор Керби Диктің сөзіне қарағанда, халықтың 8%-дан азы барлық жыныстық зорлық-зомбылықтың 90%-ына жауапты. Продюсер Эми Зиринг «қоғам ретінде қылмыскерлерді ұстамауымыз, тәжірибелі және сауатты қылмыскерлерді бостандыққа жібереді, олар осы қылмыстарды жазасыз жалғастыра алады» деді.
Оңтүстік Африкада
2011 жылы Рейчел Жевкс, Яндина Сиквеия, Роберт Моррелл және Кристин Данкл жүргізген зерттеуде Оңтүстік Африканың Шығыс Кейп және Квазулу-Натал провинцияларындағы үш ауданның ер адамдары зорлау туралы сауалнамаға қатысты. Зерттеу көрсеткендей, ерлер арасында зорлау жиілігі жоғары болды; шамамен әр төртінші ер адам басқа біреуді, көбінесе жас әйелдерді зорлағанын мойындады. Ерлер зорлауға әртүрлі себептерді келтірді. Көптегендер әйелдер мен жас қыздарды "көңіл көтеру үшін" немесе көңілі толмағандықтан зорлағанын айтты. Топтық зорлау да ерлер арасында кең таралған, шамамен әр бес ер адамның біреуі осындай оқиғаға қатысқан, бұл қоғамда бұл құпия емес және "ұлдардың ісі" деген көзқарастың басым екенін көрсетеді. Алкогольді ішімдік және құрбылардың ықпалы да зорлауға себеп болатын факторлардың қатарында болды. Көпшілігі зорлауға себепті әйелдерді, таныстарын немесе қатыстықтарын ашуландырғаны үшін жазалау ниетімен жасағанын мәлімдеді. Кейбір аймақтар мен қауымдастықтар зорлауды әйелдерді жазалаудың заңды құралы деп қарастырды және оны белгілі жағдайларда дұрыс деп санады. Сондай-ақ, кейбір ерлер "денсаулықтарын жақсарту" үшін өте жас әйелдермен немесе бойжеткендермен жыныстық қатынасқа түскен. Жас әйелдер көбінесе бойжеткендігі үшін және оларды басып алу оңай болады деп ойлағандықтан, сондай-ақ олар бұл туралы хабарламайды деген сенімнен туындап, нысанаға алынды. Ерлер қандай да бір жазадан қорқуға себеп көрмеді. Оңтүстік Африкадағы зорлаудың жоғары деңгейі және қылмыстық сот жүйесі мен денсаулық сақтау жүйесінің осы дағдарысты тоқтатуға келмейтін жағдайы "гендерлік азаматтық соғыс" деп сипатталды. Оңтүстік Африкадағы әйелдердің көпшілігін олар танитын адамдар зорлайды. Зорлау демократиялық Оңтүстік Африкада әлеуметтік жағдайда қалыпты құбылысқа айналып, патриархалдық тәртіпті сақтап тұрады деген пікір бар. Түзетуші зорлау – бұл гей адамды гетеросексуалдылыққа көндіру мақсатымен жасалған жеккөрушілік қылмыс. Бұл термин алғаш рет 2000-шы жылдардың басында Оңтүстік Африкадағы қайырымдылық ұйымдарының қызметкерлері осындай шабуылдардың көбейгенін байқағанда қолданылды. Бұл гомофобиялық құбылыс және басқа да білімсіздіктер зорлау мәдениетін күшейтеді және лесбиян әйелдерді зорлау қаупіне ұшыратады. Интерсекционалдық талдау құралы ретінде қара нәсілді лесбиян әйелдерінің гомофобия, сексизм, расизм және кластық дискриминацияға қарсы күресетінін көрсетеді.
Университет
2016 жылдың 17 сәуірінде 11 ер адамның аты-жөні тізім түрінде «Айғақ тізімі» деген атпен Facebook желісінде анонимді түрде жарияланды. Жазбада ешқандай сипаттама немесе айыптау болған жоқ. Бірақ, уақыт өте келе студенттер олардың ортақ екенін – зорлау туралы күдіктерді анықтады. Студенттер тізімдегі адамдарды уақытша шеттетуді және оларға қатысты тергеу жүргізуді талап етті. Родос университетіндегі наразылықты тоқтату үшін полиция шақырылды. Осы оқиға университеттердегі зорлау мәселесіне назар аударды.
Ұлттық наразылық
2012 жылдың 14 ақпанында One Billion Rising науқаны бүкіл әлем бойынша басталды. Оның мақсаты әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық туралы хабардарлықты арттыру, әділеттілік үшін әрекет етуге шақыру және гендерлік теңдікті насихаттау болды. Науқан атауындағы "бір миллиард" деген сөз БҰҰ статистикасына сілтеме жасайды, ол бойынша әр үшінші әйел өмірінде зорталған немесе ұрып-соғылған: шамамен бір миллиард әйел мен қыз. Конго Демократиялық Республикасы, Гамбия, Кения, Нигерия, Судан, Сомали, Оңтүстік Африка, Свазиленд (қазір Эсватини) және Зимбабве сияқты көптеген Африка елдері бұл науқанға қатысты. Әйел болу үшін әлемдегі ең қауіпті орындардың бірі ретінде жиі айтылатын Оңтүстік Африканың зорлау және гендерлік зорлық-зомбылық көрсеткіштері науқан басталғаннан бері түрлі шаралар мен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы мыңдаған оңтүстікафрикалықтарды науқанды қолдауға жетеледі. 2016 жылдың 6 тамызында төрт әйел IEC сайлау қорытындыларын жариялау кезінде үнсіз наразылық акциясын өткізді. Наразылар Оңтүстік Африкадағы зорлау мен гендерлік зорлық-зомбылыққа байланысты үнсіз қалуға болмайтынын мәлімдеді. Президент Джейкоб Зума айыптардан ақталғанына қарамастан, жас наразылар заң жүйесінің кемшіліктеріне байланысты бұл ақтау президенттің кінәсіздігін білдірмейді деп санайды.
Мәдени құндылықтар
Дәстүрлі тәжірибелерден туындайтын мәдени құндылықтар Оңтүстік Африкадағы зорлау мәдениетіне әлі де әсер етеді. Укутвала, сондай-ақ "әйелдерді ұрлау" деп белгілі, дәстүрлі неке рәсімі болып табылады, онда ер адам жас әйелді қашқындап алып, оны және оның отбасын некеге келісуге көндіруге тырысады. Тағы бір сенім – кусаса фumbi немесе жыныстық тазару, ол жыныстық қатынас денеді, әсіресе аурулардан тазартады деген идея. Бұл сенімнің ерекше түрі – бойжеткен қызды тазару, яғни бойжеткен қызбен жыныстық қатынасқа түсу арқылы ВИЧ/ЖИТС сияқты қауіпті ауруларды жоюға болады деген сенім. Кусаса фumbi – елдің дәстүрлі медициналық көзқарастарының көрінісі. Зорлау құрбандарын қорғауға бағытталған заңдар болғанымен, олар көбінесе орындалмайды, әсіресе қылмыскер жоғары дәрежелі кастадан шыққан немесе зорланған адамнан бай болса. Зорлау құрбандарынан дұрыс дәлелдер жинау және оларға кейіннен көмек көрсету жиі жүргізілмейді, сондай-ақ оларға құқықтық көмек көрсету де аз. Үндістан қоғамында саяси зорлау және ар-намыс зорлау сияқты зорлаудың екі басты түрі кең таралған. Билік пен басып алу мақсатымен жасалатын шабуылдардан өзгеше, өш алу ниетімен зорлау да болады. Әйелдер жеке тұлға ретінде емес, иелік ретінде қарастырылатындықтан, зорлау кейде жауға қарсы өш алу үшін қолданылатын саяси құралға айналады. Соғыстар мен жанжалдар қарсыластың анасын, әйелін, қызын немесе әпкесін зорлау арқылы шешіледі. Ар-намыс зорлауы әйелдің құнды нәрсесінен айыру үшін тактика ретінде қолданылады. Әйелдердің еркектердің иелігіндегі заттар екеніне сенетін болғандықтан, зорлау арқылы оның ар-намысын жою оның құндылығын төмендетеді. Үндістанда әйелдің ұялылығын отбасының ар-намысымен байланыстыру, оны отбасының абыройын сақтауға мәжбүр етеді. Алайда, зорлау жағдайында еркектердің үстемдігін, әлеуметтік тұрғыдан құрылған, жарамсыз көзқарастарды өзгертуге тырысудың орнына, адамдар әйелдерден дұрыс киінуді немесе олардың іс-әрекеттерін шектеуді талап ету арқылы өзгергенін күтеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Үндістанда зорлау және сексуалдық зорлық-зомбылық туралы журналистік хабарлау шектеулі және көбінесе құрбанға қарсы бағытталған. Зорлау туралы хабарлаған әйелдер отбасының ар-намысын сақтауға сенбейтін адамдар ретінде қарастырылды. Жәбірленуші көбінесе әділеттің уақтылы түрде қамтамасыз етілмейтін жағдайда, өз қинаушысына қарсы жалғыз күреседі. 2012 жылы Делиде болған топтық зорлау оқиғасы туралы ақпарат құралдарында кеңінен жариялану Үндістанда әйелдерге қатысты сексуалдық қатыгездіктің кең таралғанын көрсетуге көмектесті. 2015 жылғы NCRB статистикасына сәйкес, Мадхья-Прадеш Үндістан штаттары арасында зорлау туралы ең көп хабарламаларды тіркеген, ал Жодхпур қалаларында зорлау туралы хабарламалардың ең жоғары көрсеткішіне ие.
Пакистанда
Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық жеке мәселе ретінде қарастырылады, ол "қатысу немесе саясатты өзгерту үшін орынды" деп саналмайды. Бұл Пәкістанның патриархалды қоғамы мен ерлер мен әйелдердің қатыгез, ал әйелдер әлсіз болуын күтетін гендерлік рөлдерінен туындаған. Мәдени нормалар әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық пен кемсітушілікке де жол береді, әйелдер еркектерсіз жалғыз өмір сүре алмайды деп баса айтады. Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылықтың қалыпты жағдайға айналуы Пәкістанда зорлаудың деңгейінде көрініс табады. Пәкістанда зорлау туралы жиі хабарланбайды, себебі екі жыныстың теңдігі жоқ. Кейбір әйелдер отбасының абыройын сақтағысы келгендіктен сыртқа шықпайды. 2002 жылы елеулі оқиға орын алды. 30 жасар Мухтаран Биби (Мухтар Маи) 12 жасар ағасының жоғары таптағы әйелмен жыныстық қатынаста болғаны туралы айыптаудан кейін ауыл кеңесінің бұйрығымен "қадір үшін зорлау" ретінде топтасып зорланды. Шын мәнінде, оны үш адам ұрлап алып, жыныстық қатынасқа түсті. Мұхар Майидің 12 жасар інісі Абдул Шакурды (немесе Шакурды) Мастои тайпасының үш адамы ұрлап алып, қант өсіретін жерге алып барып, топтасып зорлап, бірнеше рет жыныстық қатынасқа түсті. Бала оқиға туралы үнсіз қалмағанына байланысты, оны мастоилық Абдул Халиктің үйінде ұстады. Полиция тергеуге келгенде, Шакурды сол кезде 20 жасқа толған Халиктің әпкесі Салма Насиенмен қарым-қатынаста болғаны үшін айыптап отырды. Шәкүр неке адалдығын бұзуда айыптап тұтқындалған, бірақ кейін босатылған. Кейінгі сот процестерінде Шакурды зорлағандар содомия қылмысы үшін айыпты деп танылып, бес жылға бас бостандығынан айырылды. Мастои тайпасының кеңесі (джирга) Шәкүрдің Насинмен болған қарым-қатынасына қатысты бөлек жиналды. Олар Шакур Насиенге, ал Майға (гуджар тайпасының әйелдері) Мастои еркегіне үйленуге тиіс деген қорытындыға келді. Ауыл тұрғындары неке адалдығын бұзуды неке адалдығын бұзумен жазалау керек деген сенімге байланысты бұл қорытындыны қабылдамады. Май Мастои тайпасынан ағасының әрекеті үшін кешірім сұрауға шақырылды. Ол келген кезде оны жақын маңдағы қораға сүйреп әкетіп, 4 мастои жігіті оны зорлап, 10 адам қарап тұрды. Зорлаудан кейін оны ауылды жалаңаш жүріп өткерді. Әдетте зорлық-зомбылықтан кейін ол өзін-өзі өлтіреді деп күткенмен, Мухтаран өз ойын ашық айтып, істі жалғастырды, оны отандық және халықаралық БАҚ-тар да қамтыды. 2002 жылдың 1 қыркүйегінде терроризмге қарсы соттың алты адамды (соның ішінде төрт зорлаушыны) зорлау үшін өлім жазасына кесіп отырды.
Зорлаудың мүлдем жоқтығы бар қоғамдар
Индонезияның Минангкабау тайпасы сияқты зорлауға дерлік кездеспейтін қоғамдар бар. Антрополог Пегги Сандайдың сөзіне сәйкес, зорлау бейбітшілікке ұмтылған (жеке адамдар арасындағы зорлық-зомбылық деңгейі төмен) және әр жыныстың бір-біріне құрметпен қарауын қадағалайтын, сондай-ақ еркектердің қаталдығын қастерлейтін (мачизм) идеологиясы жоқ мәдениеттерде сирек болады.
Сындар
Кейбір жазушылар, ғалымдар мен топтар зорлау мәдениетінің болуын немесе кең таралғанын жоққа шығарды немесе осы ұғымды зиянды деп сипаттады. Басқалары зорлау мәдениетінің бар екенін сенсе де, оның кейбір түсіндірмелерімен немесе талдауларымен келіспейді. Зорлау, зорлық және инцестке қарсы ұлттық желі (RAINN), АҚШ Ақ үйіне колледжтерде зорлаумен күресу жөніндегі ұсыныстарды егжей-тегжейлі баяндаған баяндамасында, зорлау мәдениетіне артық көңіл бөлудің зорлаудың алдын алу және оның себебі ретіндегі мәселелерін анықтады. Мәселені шешудегі жүйелік кедергілерді көрсету пайдалы болғанымен, қарапайым фактіні естен шығармау маңызды: зорлау мәдени факторлардың салдары емес, қоғамның шағын бөлігінің зорлық қылмысын жасауға қастылатын шешімдерінен туындайды. RAINN баяндамасында Дэвид Лисак жүргізген зерттеуге сүйенсек, колледж студенттерінің 3% -ы университеттердегі зорлық-зомбылықтың 90% -ына жауапты. RAINN зорлаудың зорлау дұрыс емес деген мәдени хабарды елемеуге шешім қабылдаған адамдардың салдары екенін айтады. Бұл мақалада зорлауды мойындататын мәдени факторларға назар аудару тенденциясы «жанама әсерге» ие, өйткені ол кінәлі адамнан назарды аударады және оның әрекеттері үшін жеке жауапкершілікті азайтады. Академик Камиль Паглиа зорлау мәдениеті туралы алаңдаушылықты «күлкілі» және «нейротикалық» деп сипаттады, бұл адамдар негізінен жақсы және барлық әлеуметтік проблемаларды біліммен шешуге болады деген буржуазиялық либералдық идеологиялардың артефактісі. Оның айтуынша, зорлау мәдениетінің бұл тұжырымдамасы жас, жоғары білімді әйелдерге кері әсерін тигізеді. Паглианың пікірінше, аталған адамдар әлемдегі өте аз азғын адамдардың алдын алуға немесе олармен күресуге дайын емес, олар заңдарды немесе әлеуметтік келісімді ұстануға мән бермейді. Оның үстіне, Паглианың айтуынша, зорлау мәдениетін жақтаушылар жыныстық зорлық-зомбылықтың еркек құрбандарын мүлдем елемеуге бейім. Кэролайн Китченс 2014 жылы «Time» журналында «Зорлау мәдениетінің истериясын тоқтатуға уақыт келді» деген мақаласында «Зорлау, әрине, күрделі проблема болса да, оны мәдени норма деп қарастыратын ешқандай дәлел жоқ. Колледждерде «зорлау мәдениетін» жоюға деген құштарлық цензура мен истерияға әкелді». Джойс Э. Уильямстың айтуынша, «зорлау мәдениеті мен оны қалыптастырған феминистік теорияны сынға алудың басты себебі – барлық әйелдерді барлық еркектер қорлайды деген монолиттік түсінік». Кристина Хофф Сомерс зорлау мәдениетінің болуын жоққа шығарып, «өмірінде әйелдердің төрттен бірі зорланады» деген жалпы мәлімдеме қате зерттеуге негізделген, бірақ бұл кампуста зорлауға қарсы топтарға мемлекеттік қаржы алуға мүмкіндік беретіндіктен жиі келтіріледі. Сомерс көптеген зорлау зерттеулерін әдістемесі бойынша тексеріп, сынға алды және былай деді: «Зорлау құрбандығын зерттейтін көптеген зерттеушілер бар, бірақ олардың салыстырмалы түрде төмен көрсеткіштері жаңалықтарға жарамайды». Сомерс және басқалар Мэри Косс жүргізген 1984 жылғы жиі келтірілетін зерттеуді күмәнге ұшыратты, онда 4 колледж әйелінің 1-і зорлық-зомбылыққа ұшырады деп мәлімделді, оны әйелдерді зорлауды арттырып көрсетті және еркектердің қаламаған жыныстық қатынастың құрбаны болуын азайтады. Соммерстің айтуынша, Косс зерттеуінің 73% субъектілері олардың зорланғанын сипаттаумен келіспейді, ал басқалары Косс зерттеуінің әйелдерді құрбан етуіне назар аударғанын, ерлердің жыныстық құрбандығының маңыздылығын азайтатынын атап өтті. Соммерс Косс ерлер үшін еркектер енген жағдайларға қатысты жыныстық кездесулердің анықтамасын әдейі шектегенін атап өтті. Белл Хукс сияқты басқа жазушылар зорлау мәдениетінің парадигмасын тым тар бағытта екенін айтып сынға алды; 1984 жылы ол зорлаудың жалпы «құқық бұзушылық мәдениетіндегі» орнын елемейтінін жазды. 1993 жылы ол зорлау мәдениеті туралы кітапқа бөлім берді, ол қара мәдениеттегі патриархаттық жағдайдағы зорлау мәдениетіне назар аударды. Барбара Кей, канадалық журналист, феминист Мэри Косс зорлау мәдениеті туралы талқылауын сынға алып, «зорлау экстремалды мінез-құлықты білдіреді, бірақ бұл мәдениеттегі еркектердің қалыпты мінез-құлықтарымен жалғастығы бар» деген түсінікті «құрылымдық түрде мизандрикалық» деп сипаттады. Араб зерттеулер институтының академиялық басталмасы Jadaliyya зорлау мәдениетінің тұжырымдамасын сынап, орысшылдардың осы терминді Оңтүстік Азиялық еркектердің (сондай-ақ арабтар мен мұсылмандардың) зорлауға бейімділігі туралы нәсілшілдік стереотиптерді тарату үшін қолданғанын мәлімдеді. Бұл баяндама 2012 жылғы Делидегі топтық зорлауға жауап ретінде жазылды, онда көптеген батыстық БАҚ құралдары индиялық еркектерді «мәдени тұрғысынан кемтар және варварлар» ретінде бейнеледі. Баяндамада батыстық орысшылдар «Индияның зорлау дағдарысын мәдени проблемаға» дейін төмендеткенін айтты. БҰҰ 2008 жылы Азия мен Тынық мұхитындағы алты елде «Азиядағы және Тынық мұхитындағы еркектер мен зорлық-зомбылық туралы көп елдік зерттеу» жүргізді. 2013 жылы жарияланған оның қорытындылары Азия елдеріндегі көптеген еркектер зорлаудың кейбір түрлерін жасағанын мойындағанын көрсетті. Зорлау деңгейінің жоғары екені туралы зерттеудің жалпы қорытындысы сенімді деп танылды; алайда, оның дәлдігі туралы сұрақтар зорлауды және әлеуметтік нормаларды қалай қабылдайтыны туралы пікірталасқа ықпал етеді. Зерттеу әдістемесіне көз жүгізсек, зорлаудың мәдени анықтамалары, зерттеудің үлгі мөлшері, сауалнама дизайны және тілдік дәлдік туралы сұрақтар туындайды, олардың барлығы зорлаудың таралуын сандық тұрғыда бағалаудағы келелі мәселелерді көрсетеді.
"In the last few years, there has been an unfortunate trend towards blaming 'rape culture' for the extensive problem of sexual violence on campuses. While it is helpful to point out the systemic barriers to addressing the problem, it is important to not lose sight of a simple fact: Rape is caused not by cultural factors but by the conscious decisions, of a small percentage of the community, to commit a violent crime." In the report, RAINN cites a study by David Lisak, which estimated that 3% of college men were responsible for 90% of campus rapes. RAINN argues that rape is the product of individuals who have decided to disregard the overwhelming cultural message that rape is wrong. The report argues that the trend towards focusing on cultural factors that supposedly condone rape "has the paradoxical effect of making it harder to stop sexual violence, since it removes the focus from the individual at fault, and seemingly mitigates personal responsibility for his or her own actions". Academic Camille Paglia has described concerns about rape culture as "ridiculous" and "neurotic", an artifact of bourgeois liberal ideologies that people are essentially good and that all social problems can be remedied with education. This rape culture concept is much to the detriment of young college educated women, she says. Paglia argues that said individuals are ill prepared to anticipate or cope with the small minority of deeply evil people in the world, who simply do not care about following laws or obeying social convention. Moreover, Paglia says, feminist proponents of rape culture tend to completely ignore male victims of sexual assault. Caroline Kitchens, in a 2014 article in Time Magazine titled "It's Time to End 'Rape Culture' Hysteria" suggested that "Though rape is certainly a serious problem, there's no evidence that it's considered a cultural norm. On college campuses, obsession with eliminating 'rape culture' has led to censorship and hysteria." According to Joyce E. Williams, "the major criticism of rape culture and the feminist theory from which it emanates is the monolithic implication that ultimately all women are victimized by all men". Christina Hoff Sommers has disputed the existence of rape culture, arguing that the common "one in four women will be raped in her lifetime" claim is based on a flawed study, but frequently cited because it leads to campus anti rape groups receiving public funding. Sommers has also examined and criticized many other rape studies for their methodology, and states, "There are many researchers who study rape victimization, but their relatively low figures generate no headlines." Sommers and others have specifically questioned Mary Koss's oft cited 1984 study that claimed 1 in 4 college women have been victims of rape, charging it overstated rape of women and downplayed the incidence of men being the victims of unwanted sex. According to Sommers, as many as 73% of the subjects of Koss's study disagreed with her characterization that they had been raped, while others have pointed out that Koss's study focused on the victimization of women, downplaying the significance of sexual victimization of men, Sommers points out that Koss had deliberately narrowed the definition of unwanted sexual encounters for men to instances where men were penetrated. Other writers, such as bell hooks, have criticized the rape culture paradigm on the grounds that it is too narrowly focused; in 1984, she wrote that it ignores rape's place in an overarching "culture of violence". In 1993 she contributed a chapter to a book on rape culture, focusing on rape culture in the context of patriarchy in black culture. Barbara Kay, a Canadian journalist, has been critical of feminist Mary Koss's discussion of rape culture, describing the notion that "rape represents an extreme behavior but one that is on a continuum with normal male behavior within the culture" as "remarkably misandric". Jadaliyya, an academic initiative by the Arab Studies Institute, published a report critiquing the concept of rape culture, stating that orientalists have appropriated the term to promote racist stereotypes of South Asian men (as well as Arabs and Muslims) as being prone to rape in Western media and academia. The report came in response to the 2012 Delhi gang rape, in which many Western media outlets reporting on the incident depicted Indian men as "culturally lacking and barbaric". The report claimed Western orientalists have reduced "India's rape crisis to a cultural problem". The UN conducted its 'Multi country Study on Men and Violence in Asia and the Pacific' in 2008 in six countries across Asia. Its conclusions, published in 2013, seemed to indicate a substantial number of men in Asian countries admit to committing some form of rape. The study's general conclusion about high levels of rape have been recognized as reliable; however, questions about its accuracy perpetuate the debate about how societies perceive rape and social norms. A closer look at the study's methodology reveals questions about cultural definitions of rape, the study's sample size, survey design, and linguistic accuracy, all of which highlights ongoing challenges in trying to quantify the prevalence of rape.