Кіріспе

Психиатрияда дисаэстезия аэтиопка (әдеби мағынасында "эфиопиялық жаман сезім", "қара нәсілділердің жаман сезімі") – 1851 жылы американдық дәрігер Сэмюэл А. Картрайт сипаттаған, құлдар арасындағы жалқаулықтың себебін түсіндіруге арналған теориялық ауру. Бүгінде дисаэстезия аэтиопка ауру ретінде мойындалмайды, оның орнына псевдонауканың мысалы және ғылыми расизмнің құрылысының бір бөлігі саналады.

Тарих

Тек афроамерикалықтарға ғана қатысты қолданылған, дисаэстезия аэтиопка – бақылаушылар тарапынан қарақшылық деп аталды – терінің ішінара сезімсіздігімен және "ақыл-ой қабілеттерінің соншалықты әлсіздігімен сипатталды, адам жартылай ұйықтағандай көрінеді". Басқа белгілерге "медициналық бақылаушыларға көрінетін, әрқашан болатын және симптомдарды түсіндіруге жеткілікті дене зақымдары" кірді. Картрайт дисаэстезия аэтиопканың бар екендігі "ең тікелей және нақты куәліктермен анық дәлелденгенін" алға тартты, бірақ басқа дәрігерлер оны байқамаған, себебі олардың "назары негр нәсілінің ауруларына жеткілікті бағытталмаған". Терінің сезімталдығының жоқтығы – бұл аурудың бір белгісі болғандықтан, теріні ынталандыру қажет:
Quote Картрайттың сөзіне сүйенсек, белгіленген "емдеу курсынан" кейін құл "өзін сезіміне келтіріп, ақыл-ойынан бұлтты сейкенген ақ адамға алғыс айтады және оның мәжбүрлеу билігіне ризашылық білдіреді". Ол құлдардың әлеуметтік жағдайына байланысты "проблемалық" мінез-құлықтың себептерін қарастыратын пікірді қандай да бір негіздемесіз жоққа шығарды: "[Солтүстік дәрігерлері] құлдықтың санаға тигізетін зиянды әсерінен туындаған симптомдар деп дұрыс емес тұжырымдайды".