Кіріспе

Миль Лакс Индиандары (Оджибве: Misi zaaga'iganiwininiwag), сондай-ақ Миль Лакс және Чиппеваның Жылан өзені тобы деп белгілі, Миссисипи Чиппеваның Миль Лакс тобының (Оджибве) және Миль Лакс Мдевакантон Сиукс (Дакота) тобының бірігуінен құрылған үндістер тобы. Бүгінде олардың жалғасы Миль Лакс Оджибве тобы өзін Оджибве деп есептейді, бірақ олардың негізгі резервациясындағы көптеген адамдардың бас додемі (кланы) ма'иingan (қасқыр) болып табылады, бұл Дакота тегін көрсетеді. Миль Лакс Индиандары, аралас Чиппева-Сиу мұраларының нәтижесінде, бұрынғы екі соғысқан тайпаны біртұтас халыққа байланыстыратын мәдени байланысқа айналды, Дакотаға Оджибве мәдениеті мен салтын ұсынғандай, Оджибвеге Дакота мәдениеті мен салтын ұсынды. Миль Лакс Индиандарының барлық дауылдары Дакота текті, олар Дакота әуендерін орындайды, бірақ Оджибве тіліне аударған.

Миль Лакс Банды, Дакота штатының Мдевакантон округі

Атлантика жағалауынан пайғамбарлық көші-қондарынан кейін Ожибвелер қоныстанғанға дейін бұл аймақты ғасырлар бойы Исанти Дакотаның батыс тармағы – Бдевакантугваң ("Мдевакантон") Дакоталары биледі. Бдевакантугваңдар негізінен Ру өзенінің бастауындағы және Милле-Лакс көлінің оңтүстік және оңтүстік-батыс жағалауларындағы үш күріш жинайтын көлдер тізбегінде (Огечи, Шакопи және Онамия) өмір сүрді. Катио шайқасынан кейін Бдевакантугваңдар оңтүстікке және батысқа қарай қоздырылды. Бір тәуелсіз тарихшы Дакота және Ожибве халықтары арасындағы қақтығыстардың салдарынан туған ресурстарға қол жеткізудегі қиындықтарға қарамастан, Милле-Лакс тобының Бдевакантугваң Дакоталары осы аймақта қалғанын айтады. Осы мәлімдемеге сәйкес, Дакота кеңесі Ожибвелермен аумақтық бақылауды өзгерту туралы келісу үшін кездесті, ал Милле-Лакс тобының Бдевакантугваң Дакоталары өз Дакоталық үлгілерін қалдырып, Ожибве болып, мде ваканда (Рухани/Мистикалық көл) маңында қалуды жөн көрді. Ожибве ретінде Милле-Лакс тобының Бдевакантугваң Дакоталары Милле-Лакс көлімен байланысты рәсімдердің жалғасуын қамтамасыз етіп, "Құлан тайпасын" құрды. Алайда, бұл мәлімдемені Дакота және Анишинаабе тайпаларының тарихшылары жоққа шығарды және оны қолдайтын ешқандай құжат жоқ.

Чиппеваның шекарашыл тобының Милле Лакс тобы

Милле Лакс үндістерін құрайтын екінші топ – Милле Лакс бандысы, шекарада отырған Чиппева тайпасы, Көлі Чиппеваларының шекарада отырған тайпасының бір бөлігі. Милле Лакс бандысы, шекарада отырған Чиппевалар, шекаралық Чиппеваның батыс бөлімшесінің құрамына кірді, ол Маноминикашииньяг немесе "Ricing Rails" немесе "Сент-Круа бөлімі" деп белгілі болды. Милле Лакс бандысы, шекарада отырғандар негізінен Граундхаус өзені, Энн өзені, Найф өзені (барлығы Милле Лакс көлінің оңтүстігінде және Жылан өзенінің салалары) бойында, сондай-ақ бұл үш өзенді Милле Лакс көлімен және Рум өзенімен байланыстыратын тас жолдар мен Милле Лакс көлінің оңтүстік-шығыс жағалауларында мекен етті. Бұл топ өзін бірдей дәрежеде Дакота және Оджибве тайпаларының өкілі деп есептейтін, аралас Дакота-Оджибве бірлестігі болды.

Миссисипи Чиппеваның Милле Лакс тобы

Миль-Лакс үндістерін құрайтын үшінші топ – Миссисипи Чиппева тайпасының Миль-Лакс бөлімшесі болды, бұл бөлімше күшті Миссисипи Чиппева тайпасымен байланысты. Миссисипи Чиппева тайпасының Миль-Лакс бөлімшесі негізінен Нокасипи өзені, Седар өзені және Риппл өзені бойында (барлығы Миль-Лакс көлінің солтүстігінде және солтүстік-батысында орналасқан), сондай-ақ бұл үш өзенді Миль-Лакс көлімен байланыстыратын тасымалдау жолдарында және Миль-Лакс көлінің солтүстік-батыс және солтүстік жағалауларында тұрды.

Шарт алдындағы кезең (1750-1825 жылдар)

Үш құрамдас тарихи топтардың бірігу процесі Миссисипи Чиппеваның Миль Лакс тобы Миль Лакс көлінің басым бөлігін бақылауға алғаннан кейін, Катио шайқасынан кейін басталды. Катио шайқасында Дакота халқының көпшілігі Миль Лакс көлінің аймағынан қоныс аударылып, көлден оңтүстік және батысқа қарай ығыстырылды. Дегенмен, мде wáḳaŋ (Миль Лакс көлінің) қасиеттілігіне байланысты, Ожибве мен Дакота арасындағы аумақтық шиеленістерді аяқтаған бейбітшілік кеңесі шамамен 1750 жылы ауызша дәстүрлерге сәйкес, көлдің оңтүстік жағындағы Мозомания нүктесінде өткізілді. Осы бейбітшілік кеңесінде Ожибве мен Дакота өкілдеріне таңдау ұсынылды: Дакота халқының қалған бөлігі Ожибвеге бейбіт түрде қосылып, бірақ Ожибвелер осы судың қасиеттілігін сақтау үшін көлмен байланысты барлық рәсімдерді сақтауға міндетті болды. Келісім бойынша, Ожибвелер жаз бойы Дакотаның барлық салтанатты билерін және әндерін үйренді, ал қалған Дакота халқы «Ожибве» болып өзгерді. «Ожибве» және «Дакота» деген жеке атаулар енді тиімді болмағандықтан, біріккен топ Миси заага'иганивиниваг, яғни «Миль Лакс индейлері» деп аталды. Миль Лакс индейлерінің көптеген кіші топтарының бірлескен кеңесін өткізу үшін дәстүрлі орын, бұрынғы Мдеwáḳaŋtuŋwaŋ Oyate сияқты, Zaagawaamikaag wiidwedong (немесе қысқаша Zaagawaaming) болып сақталды. Zaagawaaming, Үнді істері бюросы мен Американдық этнология бюросының түрлі құжаттарында «Сагавамик» немесе «Сагавамик» деп тіркелген, бүгінге дейін сақталған, бірақ Лоуренс ауылына, кейін Вахкон қаласына айналды. Алайда, Ожибвелердің Миль Лакс тобы құрылғаннан кейін тайпалық үкіметтің орталығы солтүстікке және батысқа қарай Винлендке көшті.

Шарт кезең (18251871)

Милле Лакс үнділері келісім кезеңіне 1825 жылғы Прери-ду-Шиендегі алғашқы келісім кеңесіне бас Найкуонабеді (оджибве тіліндегі Негуанебиден, «Ең биік» [Қауырсын] қауырсыны) жіберіп кірді. Милле Лакс үнділері 1826 жылғы Фонд-дю-Лак келісім кеңесіне қатысты. Битан акиинг энабиджиг оджибве тайпасының құрамында Милле Лакс үнділері 1837 жылғы Сент-Петерс келісімінде Миннесота және Висконсин штаттарындағы үлкен жерлерді басып алды, бірақ аң аулау, балық аулау және жинау құқықтарын сақтап қалды. Мдевакантон дакота тайпасының бір бөлігі ретінде Милле Лакс үнділері 1837 жылғы Вашингтон келісімінде жерлерін басып алды. Жоғарғы көлдегі чиппева тайпаларымен бірге Милле Лакс үнділері 1842 жылғы Ла-Пуинт келісімінде Висконсиннің солтүстігінде және Мичиганның батыс жарты аралында, ал 1847 жылғы Фонд-дю-Лак келісімінде Миннесотаның орталық бөлігінде жерлерін басып алды. 1855 жылғы Вашингтон келісімінде Пиллегер чиппевалары және басқа Миссисипи чиппеваларымен бірге Милле Лакс үнділері Солтүстік Миннесотадағы үлкен жерлерді басып алды, Ароухед аймағын (оның талабы 1854 жылғы Ла-Пуинт келісімінде жойылды) және Миннесотаның солтүстік-батыс бұрышын қоспағанда; алмасу ретінде Милле Лакс үнділері Милле Лакс көлінің оңтүстік жағалауын өздеріне қалдырып, Милле Лакс үнділерінің резервациясын құрды. Алайда, бұл жер 1837 жылғы Сент-Петерс келісімінде АҚШ-қа бұрыннан берілгендіктен, бұл аймақтағы ағаш өңдеушілер мен Милле Лакс үнділері арасында дау тудырды. Ағаш өңдеушілер Эриксонвиллде бөгет салғандықтан, (Онамая көлінің сағасына жақын жерді оджибвелер Gibakwa'iganiing («Бөгеттің жанында») немесе Gibakwa'igaansing («Кішкентай бөгеттің жанында») деп атаған) Рум өзенінің су ағынын реттеп, ағаштарды өзен бойымен жүзіп жіберу үшін, бірақ бөгет Онамая көліндегі жабайы күрішке қауіп төндірді, сондықтан Милле Лакс үнділері бөгетті бұзды. Бұл Милле Лакс үнділері үшін 1856 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының олардың пайдасына шешім шығарған алғашқы сот ісі болды. 1862 жылғы Дакота соғысында көптеген чиппева тайпалары дакота халқына көмектесті. Милле Лакс үнділерінің басшысы Маза Мани (Темір Жүргіш) Гулл Лейк тайпасының басшысы Багонегижигтің (Құбырдың ішіндегісі) Форт Риплиге шабуыл жасау жоспарларын білгенде, бас Маза Мани 200 адамнан тұратын отрядты жинап, фортқа көмектесу үшін алдын ала аттанды, осылайша Багонегижигтің фортқа шабуыл жасауына жол бермеді. 1863 жылғы Вашингтон келісімінде және 1864 жылы тағы да, басқа чиппева тайпаларының көпшілігі дакота халқына көмектескені үшін көшірілуге мәжбүр болғанда, Милле Лакс үнділері АҚШ-қа көмектескені үшін көшірілмеді. Келісімдерде айтылғандай, «Милле Лакс үнділерінің бұрынғы жақсы мінез-құлқына байланысты, олар ақтардың мүліктеріне кедергі келтірмеген немесе оларды мазаламаған жағдайда, оларды көшіруге мәжбүр болмайды».

Шарттан кейінгі кезең (1872-1936 жж.)

Ақ Жер үнді резервациясы құрылғанда, Миссисипи Чиппеваларының қалғаны сияқты, Милле Лакс үндістері де көшіп кетуге шақырылды. Көптеген Милле Лакс үндістері үйсіз қалғандықтан, олар үшін жер участалары мен бейіштер бөлінді. "Минесота штатындағы Чиппева үндістеріне көмек және өркениет беру туралы акт" (51-ші 1-ші Е. Doc.247) және 1902 жылғы 27 мамырдағы көшіру туралы заң қабылдалғаннан кейін, көптеген Милле Лакс үндістері Ақ Жер үнді резервациясына көшіп, "Көшірілетін Милле Лакс тобы" атанды. Ал басқалары Милле Лакс үнді резервациясында қалып, "Көшірілмейтін Милле Лакс тобы" болды. Бірнеше жыл өткен соң, "Көшірілетін Милле Лакс" тобының көпшілігі Ақ Жерді тастап, Милле Лаксқа оралды, осылайша топ екі жеке индей резервациясына бөлінді. BIA 1934 жылғы Үндістерді қайта ұйымдастыру туралы заңға байланысты Висконсин штатының Хейвард қаласында консультациялық кеңес өткізуді сұрағанда, Милле Лакс үндістері ақпарат жинау үшін қол қою құқығы жоқ делегаттарды жіберді. 1936 жылы Үндістерді қайта ұйымдастыру туралы заңның негізінде Миннесота Чиппева тайпасы құрылғанда, Милле Лакс үндістерінің көшірілетін және көшірілмейтін Милле Лакс топтары Милле Лакс Ожибве тобының ядролық құрамына бірікті, сондай-ақ Миссисипи Чиппеваның көшірілмейтін Сэнди Лейк тобы, Миссисипи Чиппеваның Райс Лейк тобы және Миннесотаның Сент-Круа Чиппева үндістерінің қауымдастықтары да қосылды.