Горишка – Батыс Словениядағы тарихи аймақ, Италиямен шекаралас. Славян қоныстануы, Карантаниямен байланысы, және Франк әскерлерінің ықпалы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Словенияның тарихи аймағы Горишка – Италиямен шекаралас Батыс Словенияда орналасқан тарихи аймақ. Ол Словенияның кеңінен танымал дәстүрлі Приморска аймағының солтүстік бөлігін құрайды. Горишка атауы Гориция қаласына қатысты сипаттама, ол оның тарихи және мәдени орталығы болып табылады.
Historical region in Slovenia
Goriška is a historical region in western Slovenia on the border with Italy. It comprises the northern part of the wider traditional region of the Slovenian Littoral (Primorska). The name Goriška is an adjective referring to the city of Gorizia, its historical and cultural centre.
Тарих
Шығыс Альп тауларында славян қоныстануы шамамен 600 жылға қарай басталып, көршілес Карантания княздығымен байланыстағы славян тайпалары Карст жазығына, содан кейін Фриулияның шығыс бөлігіне, ол кезде Ломбардтардың Фриулия герцогтығының құрамында болған, қоныс аударды. 774 жылы Павия қамалында Карл Ұлы Ломбардтар патшалығын жеңгеннен кейін, бұл аймақ Каролингтердің Фриулия шекаралық маркасына қосылды. 888 жылы марграф Беренгар Италия королі атанды, ал іргелес Каринтия (бұрынғы Карантания) және Карниола маркалары 843 жылғы Верден шарты бойынша Шығыс Франк мемлекетінің құрамына кірді. 951 жылы Шығыс франк корольдігінің патшасы, Германияның Отто I Италияға жорық жасағанда, Фриулия жерлерін баварлық, кейін Каринтиялық герцогтар басқарған Верона маркасының бір бөлігі ретінде басып алды. 1077 жылы Германия королі Генрих IV Фриулияны Аквилея патриархтарына берді; Гориция (Гёрц) қаласы олардың Майнхардиндер әулетінен шыққан өкілдерінің күш ортасына айналды. Олар Гёрц графтығын иеленіп, нығайта алды, ол Фриулияның Аквилея аймағы 1420 жылы Венеция Республикасының басып алуынан кейін де сақталды және Domini di Terraferma құрамына енді. 1500 жылы Гориция әулетінің тамыры кесілгенде, олардың графтығы Габсбург әулетіне өтті; іргелес Каринтия және Карниоламен бірге ол Ішкі Австрия аймағында басқарылды. 1754 жылдан бастап аймақ Габсбург монархиясының тәждік жері – Гориция және Градиска князьдік графтығының құрамына кірді. 1809 жылы Наполеонның құрған, бірақ көп ұзамай жойылған француздық Ильрия провинцияларында, батыстағы Италия Корольдігімен шекара Соча/Изонцо өзені бойымен жүргізілді. 1815 жылғы Вена конгресінен кейін, Триест және Истрия маркасы, Каринтия және Карниоламен бірге, Гориция және Градисканың барлық тәждік жері Любляна (Лайбах) астанасы бар Австрияның Ильрия патшалығын құрады. 1849 жылдан бастап Австрияның жағалауының бөлігі болған Соча аңғары, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аустрия-Мажарстанның Италия майданындағы Изонцо шайқастарының ошағы болды. 1919 жылғы Сен-Жермен-ан-Лай шарты бойынша, бүкіл Литор аймағы Италия Корольдігіне өтті. Ішкі Карниола және Истрия жерлерімен бірге, ол Юлиан маркасының әкімшілік аймағына қосылды. 1920 жылғы Рапалло шартында Югославия Корольдігімен шекара бекітілді. Фашистік режим кезінде словен ұлттық азшылығы TIGR қозғалысының қарсылығына қарамастан, зорлықпен итальяндықтандыру саясатына ұшырады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қазіргі шекаралар белгіленді: словендер қоныстанған аумақтардың көп бөлігі жаңадан құрылған Югославия республикасына берілді, ал Гориция қаласының өзі, Градиска және Изонцо өзенінің төменгі ағысынан Адриатика теңізіне дейінгі аумақ Италияда қалды.
Upon the Slavic settlement of the Eastern Alps from about 600, Slavic tribes in contact with the neighbouring principality of Carantania moved into the Karst Plateau into the eastern Bassa Friulana, then part of the Lombard Duchy of Friuli. After Charlemagne had defeated the Kingdom of the Lombards at the 774 Siege of Pavia, the territory was incorporated into the Carolingian frontier March of Friuli. Margrave Berengar had himself crowned King of Italy in 888, while the adjacent marches of Carinthia (former Carantania) and Carniola had become part of East Francia upon the 843 Treaty of Verdun. When in 951 the East Frankish king Otto I of Germany invaded Italy, he seized the Friulan lands as part of the larger March of Verona, ruled by the Bavarian, later Carinthian dukes. In 1077 King Henry IV of Germany enfeoffed the Patriarchs of Aquileia with Friuli; the town of Gorizia (Görz) became the power base of their advocates from the comital Meinhardiner dynasty. They were able to acquire and consolidate an immediate home territory, the County of Görz, which they retained even after the Friulan territory of Aquileia was conquered by the Republic of Venice in 1420 and incorporated into the Domini di Terraferma. When the House of Gorizia became extinct in 1500, their county fell to the House of Habsburg; with neighbouring Carinthia and Carniola it was administrated within Inner Austria. From 1754 onwards, the region belonged to the Princely County of Gorizia and Gradisca, a crown land of the Habsburg monarchy. When in 1809 Napoleon created the short lived French Illyrian Provinces, he drew the border with the re established Kingdom of Italy in the west along the Soča/Isonzo River. After the 1815 Congress of Vienna, the entire crown land of Gorizia and Gradisca with Trieste and the March of Istria as well as Carinthia and Carniola formed the Austrian Kingdom of Illyria with its capital at Ljubljana (Laibach). Part of the Austrian Littoral from 1849, the Soča Valley was the site of the fierce Battles of the Isonzo on the Italian front of Austria Hungary during World War I. According to the 1919 Treaty of Saint Germain en Laye, the whole Littoral region passed to the Kingdom of Italy. Together with the adjacent Inner Carniolan and Istrian lands, it was incorporated into the Julian March administrative region. The border with the Kingdom of Yugoslavia was confirmed in the 1920 Treaty of Rapallo. During the Fascist regime the Slovene minority was submitted to a violent policy of Italianization, against the resistance of the TIGR movement. After World War II, the present borders were established: most of the Slovene inhabited areas were ceded to the newly established Yugoslav republic of Slovenia, while the town of Gorizia itself with Gradisca and the territory downstream the Isonzo River to the Adriatic coast were left to Italy.