Кіріспе

Қытай тарихшысы және ақыны Ван Гоуэй (; 2 желтоқсан 1877 – 2 маусым 1927) немесе Ван Куо Вэй, әдепті есімі Цзиньань (靜安) немесе Бою (伯隅), – қытай тарихшысы және ақыны. Ол жан-жақты ғалым болғандықтан, ежелгі тарих, эпиграфия, филология, ауыз әдебиеті және әдебиет теориясын зерттеуге маңызды үлес қосты.

Өмірбаян

Ол 22 жасында туған қаласындағы императорлық емтиханды өтпеген соң, газетте түзеуші болып жұмыс істеу үшін Шанхайға барды. Ол жерде жапон тілін оқытатын мектеп – Донгвэнь Сюэшеде оқыды және Ло Жэньюдің қолдауына ие болды. Лодың көмегімен 1901 жылы Токиоға Жапонияға кетіп, табиғат ғылымдарын оқыды. Бір жылдан кейін Қытайға оралғаннан кейін, ол әртүрлі колледждерде сабақ берді және неміс идеализмін зерттеуге өзін арнады. 1911 жылы Синхай революциясы болғанда, Ломен бірге Жапонияға қашып кетті. Ол 1916 жылы Қытайға қайтып келді, бірақ құлатылған Маньчжу императорына адал болды. 1924 жылы Цинхуа университетінің профессоры болып тағайындалды, онда ол көрнекті қытай ғалымдары Лян Цычао, Чэнь Инке және Ю. Р. Чаомен бірге "Төрт ұлы тәрбиешінің" бірі ретінде белгілі болды. 1927 жылы Ван Солтүстік жорық кезінде Ұлттық революциялық армия Пекинге кірмес бұрын, Жазғы сарайдағы Куньмин көлінде суға батып қайтыс болды. Чэнь Инке жазған ескерткіште: "Вангтың өзін-өзі өлтіруі – ол ұзақ жылдар бойы іздеген тәуелсіздік рухын және еркін ойлауын жоғалтудан қорқып, соған байланысты болды" делінген.

Мұра

Ван мансабының алғашқы жылдарында қытай халық әдебиетін зерттеуге ден қойды. Шопенгауэрдің метафизикасының сенуге лайық емес екеніне көз жеткізген соң, ол "Қызыл бөлме арманы" романына сын тұрғысынан және филологиялық зерттеулер жасап, сондай-ақ Сун және Юань дәуірлерінің театрларының тарихын қысқаша жазды. Оның "Қызыл палата туралы арман" атты мақаласы "қазіргі қытай сын тарихындағы маңызды жетістік" деп есептеледі. Кейін ол академиялық бағытын өзгертіп, филология мен ежелгі тарихқа көшті. Оның ежелгі тарих және филология саласындағы еңбектері "Гуананг Цзилинь" (觀堂集林) жинағында топтастырылған. Осы салаларда Ван оракул сүйектерінің жазуын зерттеуге және Шан әулетінің тарихына қосқан үлесімен есімдеріне ішкен. 1917 жылы Ван "Иньсу оракул жазуларында кездесетін ата-баба патшалар мен ақсүйектерді зерттеу" (《殷卜辭中所見先公先王考》) атты ғылыми мақала жариялады, онда ол Шан әулетінің 31 патшасы мен ата-бабасын Иньсу оракул сүйектерінде тіркелген құрбандықтардың алушылары ретінде анықтады. Ван Сима Цзяньнің "Тарихшының жазбалары" еңбегіндегі "Иньнің негізгі жылнамалары" (《史記·殷本紀》) бөлімінде бір мың жылдан астам уақыттан кейін құрастырылған патшалар тізімін негізінен растай алды және оған бірнеше түзетулер енгізді.