Кіріспе

Уняняембе – Танзаниядағы (бұрынғы Германия Шығыс Африкасы) Шиньяга облысындағы Мвадуи әуежайына жақын орналасқан қала. Генри Мортон Стэнли доктор Ливингстонды іздеу кезінде осы жерге келген. 19 ғасырда бұл қала Табора және басқа да аймақтарды басқарған патшалықтың орталығы болды. (Дэвид Ливингстон 1872 жылы осы жерде болып, кісендегі хронометрді уақытша пайдаланды, оң жақтағы құжат мұны куәландырады.)

Ұнянембе патшалығы

Уньяньембе – 19 ғасырдағы патшалық, оның негізгі этникалық тобы ньямвези деп аталды, бірақ басқа да көптеген этникалық топтар болды. Ифундикила (1840–1858 жылдары билік құрған) – Уньяньембе патшасы, ол өз патшалығында ірі араб-суахили сауда тобымен үлкен ынтымақтастық орнатты. Бұл топтың екі негізгі орталығы Табора мен Квихара болды. Сэр Ричард Бертонның сипаттамаларына сәйкес, олардың үлкен бақтары, көптеген құлдары мен кәнизактары болған, ал кейбір жағдайларда 300-ге дейін адамнан тұратын жеке әскерлерін де ұстаған. Арабтардың ең белгілілерінің бірі Мұхаммед ибн Жұма Ифундикиланың қызына үйленді. Дегенмен, арабтар мен суахилилердің шетелдік саудагерлер екенін және олар патшалықта саяси билік жүргізбегенін естен шығармау керек. Уньяньембе патшалығының келесі билеушісі Мньясела болды. Ол суахилилер мен арабтардың қолдауы арқасында билікке келді. Ол патшалықтан өзінің басты қарсыласы Мкасиваны қуды. Бірнеше жылдан кейін Уньяньембе халқы Мньяселаның билігіне наразылық білдірді, соның салдарынан Мкасиваны Улянхулу корольдігінен қайтару үшін топ құрылды. 1860 жылы бұл күрес Мньяселаның биліктен қуылуымен және Мкасиваның жаңа билеуші болуымен аяқталды. Келесі төрт жыл Мньясела билікті қайтаруға тырысып, үздіксіз күрес жүргізді, бірақ Мкасива өзінің билігін сақтап қалды. 1875 жылы Мкасивадан кейін Исике патша болды. 1871 жылдан 1884 жылға дейін Уньяньембе Урамбомен соғысқа қатысты. Бұл соғысқа Урамбо билеушісі Мирамбоның Уньяньембе мен суахили жағалауы арасындағы маңызды сауда жолдарын бақылауға тырысуы себеп болды, ал араб-суахили саудагерлері мен ньямвезилер оның транзиттік төлемдеріне қарсы болды. Осы соғыс кезінде Занзибар сұлтаны Баргаш Уньяньембе тарапынан соғысу үшін 3000 сарбаз жіберді. Соғыстан бұрын ол Таборада Занзибар консулын тағайындаған еді. 19 ғасырда Уньяньембеде көптеген тутсилер де тұрды. Олар негізінен мал өсірушілер ретінде келгенімен, көптегендері Урамбоға қарсы соғысқа әскерге алынды.