Кіріспе

Карл Георгий Матжек (6 шілде 1895 – 16 сәуір 1983) – австриялық, чех тегінен шыққан суретші. Ол тарихи шайқастардың панорамалары және шіркеулердегі Киелі кітап сюжеттерінің муралдарымен ең танымал. Матзек Берлин өнер академиясының түлегі болды. Оның туындылары Еуропаның ірі галереяларында және музейлерінде көрсетілді. Ол өзінің еңбектері үшін түрлі медальдармен марапатталды, соның ішінде Ресей патшасының "Бородино шайқасы" үшін алтын медалі. Матзек Бірінші дүниежүзілік соғыста Австро-Мажар атқыштар әскерінде қызмет етті және Қазан революциясынан кейін Сібірде тұтқынға алынды. Ол қашып құтыла алды және келесі жылдары Еуропаға қайта оралды, бірақ бұл сапардың толық мәліметтері көбінесе белгісіз. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бір қыс күні, Босниядағы Балатун ауылының тұрғындары оны ауру және жартылай тоңған күйінде тауып алды. Ол қалада қалып, қала тұрғындарының қолдауымен олардың шіркеулерінде фрескалар салған. Матзек қауымдастықтың ең құрметті үйіне, үш баласы бар жас толғаулы әйелге, мүсінші Слободан Пежичтің анасына орналастырылды. Шамамен он жыл бойы Матзек балаға білім берді (ол баланың білген жалғыз әкесі болды; олар ажырамас болып, бірге фрескалар салған, бала төменгі бөліктерін, ал Матзек жоғарғы бөліктерін салған), соңында анасына үйленді. Харкановчиде 1799 жылы салынған, 1938 жылы қалпына келтіріліп, кеңейтілген Әйелдің туу шіркеуі бар. Ішкі кеңістіктің бәрі фрескалармен безендірілді және терезелерге витраждар орнатылды. Фрескаларды Карл Матзек 1955-1957 жылдар аралығында салған. Оның фрескалары Янжадағы, Драгальевацтағы, Биелинадағы және басқа да шіркеулер мен монастырларды әсемдейді. Австралияға көшіп келгеннен бастап, өмірінің соңына дейін, сол кездегі әлемдік байланыс қиындықтары мен шығындарына байланысты, Матзек Босниядағы отбасымен жазбаша хат алмасып, олар оған қосыла алады деп үміттенді. Ол Пежичке өнер кітаптары мен журналдарды жіберіп, отбасын қаржылық жағынан қолдады. Өмірінің соңында, шіркеумен жұмысын жалғастыра келе, Матзек православие дініне "Георгий" есімімен кірді. Ұзаққа соқпаған аурудан кейін Матзек 1983 жылдың 16 сәуірінде қайтыс болды және Канберрадағы Ақсүйек Сава монастырының зиратына жерленді.