Кіріспе
Бөрі бұрыш - адамдардың өздерінің, әдетте, ақыл-ой және эзотерикалық қызығушылықтары үшін әлемнің басқа бөліктерінен бақытты түрде бөлінген бейнелі орын. XIX ғасырдан бастап бұл сөз күнделікті өмірдің практикалық мәселелеріне байланысты емес, ақыл-ойға негізделген ортаны белгілеу үшін қолданылды. Қазіргі кездегі терминнің көпшілігі көптеген елдерде академиялық немесе колледж және университет жүйелеріне қатысты. Бұл сөз Киелі кітаптағы "Песня о песнях" кітабынан шыққан, бірақ басқа мағынаны білдіреді.
An ivory tower is a metaphorical place—or an atmosphere—where people are happily cut off from the rest of the world in favor of their own pursuits, usually mental and esoteric ones. From the 19th century, it has been used to designate an environment of intellectual pursuit disconnected from the practical concerns of everyday life. Most contemporary uses of the term refer to academia or the college and university systems in many countries. The term originated from the Biblical Song of Songs with a different meaning and was later used as an epithet for Mary.
Киелі кітаптағы қолданысы
Христиан дәстүрінде піл сүйегі мұнарасы деген термин асыл тазалықтың символы ретінде қолданылады. Бұл әннің 7:4-де ("Сенің мойның піл сүйегі мұнарасы сияқты"; еврей мазорет мәтінінде ол 7:5-те кездеседі) пайда болды және XVI ғасырдағы Мәриямға арналған эпитеттерге енгізілді. Ол кейде өнерде, әсіресе, Мәриямның hortus conclusus бейнелерінде кездеседі. Қазіргі кезде бұл термин діни мағынада сирек қолданылса да, оның қазіргі мағынасын қалыптастыруда.
Қазіргі қолданысы
"Белқұм мұнарасы" сөзінің қазіргі заманғы қолданылуы 1837 жылы француз әдеби сыншысы және жазушысы Шарль Аугустин Сент-Бёвтің "Pensées d'Août, à M. Villemain" атты өлеңінде кездеседі. Ол "tour d'ivoire" терминін Альфред де Виньнидің поэтикалық көзқарасына қарағанда, әлеуметтік белсенді Виктор Гюгомен салыстырғанда қолданған: "Et Vigny, plus secret, Comme en sa tour d'ivoire, avant midi rentrait". [Және Vigny, одан да құпия, ол өзінің піл сүйегі мұнарасында сияқты, түстен бұрын қайтып.] Уильям Купер Проктер (Принстон класы 1883) Аспирантура колледжінің құрылысын айтарлықтай қолдаған, ал негізгі асхана Проктер есімін алып жүр. Оксфорд пен Кембридж университеттерінің аспан сызықтары көптеген Ivy League университеттерімен бірге жиі "Белдіз бұрыштары" деп сипатталатын мұнаралар мен шпильдермен орналасқан. Рэндалл Джаррелдің "The End of the Line" (1942) эссесінде Джаррелл қазіргі поэзияның аман қалуы үшін ақындар элиталық композицияның "Белсіз мұнарасынан" түсіп кетуі керек деп мәлімдейді. Джарреллдің басты мақсаты - модернистік кезеңнің бай поэзиясы басқа әдеби шығармаларға сілтеме жасаудан аса тәуелді болды. Джаррелл үшін Фил сүйегі мұнарасы қазіргі поэзияны қараңғылыққа ұшыратты. Филадельфияның басқа газеттерінің жазушылары Филадельфия Инквайерінің бұрынғы бас кеңсесін, "Эльверсон" ғимараты деп аталатын ақ арт-деко мұнарасын "Ақиқаттың құйрықпен салынған мұнарасы" деп атады.
Академиялық қолдану
Филдік бұрыш көбінесе университет және колледждер жүйесіндегі академиктердің мансабы мен өмір салтымен байланысты. Олар басқа университеттермен бірігіп немесе бірлестіктер құрып, элиталық институттар ретінде танымал болды. Көптеген елдерде бұл мекемелер белгілі бір миссиямен немесе спорттық байланыстармен сәйкестенді. Кейбіреулер бұл топтарға байланысты элиталық көзқарасты сынға алды. Кейбір жағдайларда, бұл пил сүйегі мұнарасы университеттері аймақтық және ұлттық қаржыландырудың шамадан тыс мөлшерін алды. Сондай-ақ, олар елдегі басылымдар мен цитаталардың жоғары үлесін құрайды. Олар жоғары оқу орындарының рейтингтерінде, мысалы, Academic Ranking of World Universities, QS World University Rankings, Times Higher Education World University Rankings және U.S. News & World Report Best Global University Ranking сияқты жоғары оқу орындарында көптеп кездеседі.