Кіріспе

Ежелгі Мысырдың Он жетінші династиясының перғауыны Секененре Тао (сонымен қатар Секенера Джехути аа немесе Секененра Таа, "Батыл" деп аталады) Екінші аралық кезеңде Мысырдың Теба аймағындағы жергілікті патшалықтардың соңғысына он жетінші династияда билік жүргізді. Ол, әлдебір Сеняхтенре Ахмездің ұлы және оның орнына келген болуы мүмкін, сондай-ақ патшайым Тетишеридің ұлы да болуы мүмкін. Оның билік құрған уақыты белгісіз, бірақ ол б.з.д. 1560 жылғы онжылдықтың соңында немесе б.з.д. 1558 жылы билікке келген болуы мүмкін (оның ұлы Ахмоз I-нің, Он сегізінші династияның алғашқы билеушісінің, таққа отыру күніне сүйене отырып, мысырлық хронологияны қараңыз). Секененре Тао патшайымы Ахотеп I-ден екі перғауын ұл тудырды: Камосе, оның тікелей мұрагері, Он жетінші династияның соңғы перғауыны, және Ахмоз I, ол анасының регенттігінен кейін Он сегізінші династияның алғашқы перғауыны болды. Секененре Тао Египетке гиксостардың шапқыншылығына қарсы реваншистік соғыстың бастапқы қадамдарын жасағаны үшін танымал, нәтижесінде оның ұлы Ахмоз I билігі кезінде ел толық азат етілді.

Билік

Жаңа патшалық әдеби дәстүрінде Секененре Тао солтүстіктегі гиксос замандасы Апепи немесе Апофиспен байланысқа түскендігі айтылады. Бұл дәстүр қазіргі кезде "Апофис пен Секененренің дауы" деп аталатын ертегі түрінде сақталған, онда гиксос патшасы Апепи Фивадағы Секененреге елші жіберіп, Фивадағы бегемоттар шоғырын жоюды талап етеді, себебі осы жануарлардың шуынан ол алыс Аваристе ұйықта алмайды. Бұл ертегіден алынатын жалғыз тарихи мәлімет – Мысырдың бөлінген ел екендігі, гиксостардың тікелей бақылауындағы аймақ солтүстікте орналасқан, бірақ бүкіл Мысыр гиксос патшаларына салық төлеген. Секененре Тао Солтүстіктегі азиялық билеушімен қара сөздер алмасудан асып, белсенді дипломатиялық позиция ұстанған. Ол гиксостарға қарсы әскери шайқастарға қатысқан сияқты, ал Каирдегі Египет мұражайындағы оның мумиясының басындағы қатыгез жаралар оның бірінде қаза тапқанын көрсетеді. Қазба жұмыстарынан Керма ыдыстары деп аталатын көптеген қыш ыдыстар табылды, бұл осы жерде көптеген Керма нубияндықтары тұрғанын көрсетеді. Олардың перғауынның гиксостарға қарсы соғыстағы одақтастары болған деп саналады.

Қазіргі әдебиеттегі мұра

Секененре Тао Андре Нортонның "Shadow Hawk" тарихи романында пайда болады, онда ол Гиксостармен одақтасқан жұбыншылардың қолынан қаза табады. Роман Теба патшалығының қызметінде нубиялық әскерлерге жетекшілік ететін египеттік офицердің бастырған оқиғасына толы.