Гордость и предубеждение: Элизабет Беннеттің бейнесі

Кіріспе

"Гордость и предубеждение" романының кейіпкері Элизабет Беннет – Джейн Остиннің 1813 жылғы "Гордость и предубеждение" романының басты кейіпкері. Жақындары мен достары оны көбінесе Элиза немесе Лиззи деп шақырады. Элизабет бес қызды отбасының екінші баласы. Сол заманғы жағдайлар мен орта оны экономикалық тұрақтылық үшін пайдалы некеге түсуге итермелейді, бірақ Элизабет махаббат үшін үйленгісі келеді. Элизабет Остиннің ең құрметті және жақын қаһармандығымен ерекшеленеді. Ол өзінің күрделілігіне байланысты британ әдебиетіндегі ең сүйікті кейіпкерлердің бірі саналады. Остин өзі Элизабетті "баспа беттеріндегі ең ғажайып жаратылыс" деп сипаттаған.

Өмірбаян

Элизабет – Англияның Гертфордшир графтығындағы ойдан шығарылған Мерйтон базар шаруашылығының жанында орналасқан Лонгборн иелігіндегі бес Беннет әпке-қарындасының екіншісі. Романның ортасына қарай ол 20 жасқа толады. Элизабет – «жанды, ойыншыл мінезді, әдемі нәрселерге құштар» ақылды жас қыз ретінде сипатталады. Ол көбінесе жағымсыздық тудырмай, жақсы мінезді әдепсіздікпен әрекет етеді. Романның басында ол өзінің өткір ақылымен және басқалардың әлеуметтік мінез-құлқы мен ниеттерін дұрыс бағалау қабілетімен мақтанады. Оның әкесі – жер иесі, бірақ қыздары мүлікті мұраға ала алмайды, себебі иелік еркек желісіне берілген (оны тек еркек туыстар ғана мұраға ала алады). Мистер Беннет қайтыс болғаннан кейін Лонгборн оның туысы және ең жақын еркек туысы Уильям Коллинзке тиеді, ол Кенттегі Леди Кэтрин де Бургқа тиесілі Розингс иелігінің дін қызметкері. Осы болашақ жағдай миссис Беннеттің қыздарын бай жігіттерге үйлендіруге тырысуына себеп болады. Элизабет – әкесінің сүйіктісі, ол оны «қарындастарынан гөрі ептірек» деп сипаттайды. Ал анасы үшін ол ең жақыны емес, әсіресе Элизабет Мистер Коллинзтің неке ұсынысынан бас тартқаннан кейін. Оның анасы оны әпкелері Джейн мен Лидиямен жиі теріс салыстырады, оларды сұлулығы мен мінез-құлқы жағынан артық деп санайды және күйеуінің таңдауын түсінбейді. Элизабет көбінесе анасы мен үш кіші әпкесінің жөнсіздігі мен балағаттығынан ұялады және ыңғайсыздық сезінеді. Айналасындағылар Элизабетті әдемі және «көркем көздері» бар сүйкімді жас қыз деп санайды, оған Мистер Дарси алғашқы рет қызығушылық танытады. Кейін Дарси оның «жеңіл және тартымды» сымбатына, әдептілігінің «еркіндігіне», оның жеке басына және ақыл-ойының жандылығына тартылады, соңында оны «таныстарындағы ең әдемі әйелдердің бірі» деп есептейді.

Талдау

Бастапқыда кейіпкер туралы пікірлер екіге бөлінді. Анна Изабелла Милбанк романға жоғары баға берді, ал Мэри Рассел Митфорд Элизабеттің талғампаздығын жоқ деп сынады. Қазіргі заманғы зерттеушілер Элизабеттің жандылығына ғашы болу мен оның қасақана сезімін басып, кем дегенде сырттай ерлер билігіне мойынсұнуын көру арасында қысылып қалды. Сьюзан Фрейманның «Элизабет Беннеттің қорлануы» атты мақаласында автор «әкесі мен Дарси сияқты өздерінің мақсаты бар еркектер арасындағы байланыстың табысқа жетуі үшін» Элизабеттің әйел ретінде дамуынан бас тартуы керектігін сынады. Беннет әпкелерінің қалың малдары 1000 фунт стерлингтен аспайды; әкесі қайтыс болғанда отбасылық мүліктері олардың қолынан шығып, отбасы үлкен әлеуметтік құлдырауға ұшырайды, Беннет қыздарына күйеу табуға шектеулі уақыт береді. Персонажға қатысты феминистік сын туралы француз сыншысы Роджер Мартин дю Гард Остинның басты мақсаты оқырмандарына уағыз айту емес, ләззат сыйлау болғанын жазды, бірақ Элизабеттің кейіпі Регенттік Англияның ерлер үстемдік құрылымында өзінің мүдделерін әкесі Мистер Дарси және басқа еркек кейіпкерлерге жағымды жүйеде қорғауға қабілетті. Гард роман патриархатты дәріптемейді, өйткені Беннет мырзаның қаржылық жауапкершілігінен туысқандарының әлеуметтік жағдайы қиынға түскенін көрсетеді. Лидия, Уикхэм, Мистер Коллинз және Шарлотта сияқты тек өзінің қалауларын қанағаттандыру үшін некеге қараған, сыртқы және/немесе өзімшіл кейіпкерлерден айырмашылығы, Елизавета үшін неке – көп ойлану мен терең толғаныс тудырады. Британдық сауаттылық сыншысы Роберт Ирвин романның милиция жұмылдырылғаны және жеткілікті казармалары болмағаны туралы айтуы, оларды ауылда лагерь құруға мәжбүрлеуі, романның оқиғасы 1793–1795 жылдарға дейін соғылатынын көрсетеді, өйткені милиция Франция Ұлыбританияға соғыс жариялағаннан кейін 1793 жылы жұмылдырылды және милиция үшін соңғы казармалар 1796 жылы аяқталды. Ирвин 1790 жылдары Остин «Асқақшылық пен ұғымсыздық» романының алғашқы нұсқасын «Бірінші әсерлер» деген атпен жазғанда, Ұлыбританиядағы басты мәселе – британдық элиталардың, ұлттық және аймақтық деңгейдегілердің революциялық Франция тарапынан келген сынға қарсы тұрып, туының айналасына жиналуы керек болғанын айтты. Остин 1796 жылы «Бірінші әсерлер» еңбегінде жұмыс істегені белгілі (оның кітапты қашан бастағаны белгісіз) және «Бірінші әсерлер» еңбегін 1797 жылы аяқтағаны белгілі. Ирвиннің айтуынша, Элизабеттің кейіпі орта тапқа жатады, ал Мистер Дарси аристократияның бір бөлігі. Ирвин былай деп жазды: «Элизабет, соңында, Пемберлиге таңғалады, және оның тарихы Дарсиге қуана-қуана үйленумен аяқталады. Элизабет Беннеттің Фицвильям Дарсиге деген махаббатының негізі – ризашылық: Дарсидің Пемберлидегі портретімен өзара көзқараспен ұсталған, оны қоршаған оның әлеуметтік күші туралы дәлелдерге тәнті болған Элизабет «оның ризашылығын бұрынғыдан да терең сезіммен ойлады». Элизабеттің Дарсиге деген ықыласы олардың әлеуметтік жағдайының айырмашылығына қарамастан тумайды: ол осы айырмашылықтан туындайды және осы айырмашылықты құратын иерархияны ақтау ретінде қарастырылуы мүмкін». Ирвин Дарси уақытының жартысын Лондонда өткізетінін, ал Меритон тұрғындары үшін Лондон өте алыс орналасқан сәнді жер екенін, Беннеттер отбасы мүшелері ауырып қалғанда, олар жергілікті дәріхананың қызметтерін пайдаланатынын, ал Дарси Лондоннан хирург шақыратынын айтады. Осыған байланысты Ирвин Элизабет пен Дарсидің некелері Ұлыбританиядағы жергілікті және ұлттық элиталардың бірігуін білдіреді, француз республикасының мәртебе-квоға жасаған қарсылығына қарсы. Ал американдық ғалым Рейчел Браунштейн Элизавета Пемберлиге келгенше екі неке ұсынысынан бас тартатынын, Мистер Коллинзді бас тартқанда, романның баяндаушысы феминист Мэри Уолстонкрафттің «ол оны сүйе алмайды, өйткені ол «жүрегінен шындықты айтатын ақылға қонымды жан» деген сөзін қайталайды. Браунштейн Дарсидің бірінші рет қабылдамағанынан кейін жазған хатын оқығаннан кейін «Осы уақытқа дейін мен өзімді ешқашан танымадым» деп айтуына себепші болды. Браунштейн Остин Элизабетті бейнелеуде екі жағынан да жақсы екенін айтады, өйткені ол көп иронияны қолданады. Элизабет Дарсиді қабылдамағанынан кейін оны жақсы көретінін түсінеді, «мұндай бақытты неке көптеген адамдарға некедегі бақыттың қандай екенін көрсете алмас еді» деп түйіндейді, өзінің романдық кейіпкер екенін сезінеді. Американдық ғалым Клаудия Джонсон 1813 жылы әйел кейіпкер үшін бұл өте күшті мәлімдеме болғанын жазды. Сонымен қатар, Элизабет күлкінің өмірді жақсартатынын айтып, қорғайды: «Мен ешқашан ақылды немесе жақсы нәрсені сынай бермеймін деп үміттенемін». Остин филдік адалдық мәселесіне қатысты – оған қарсы сұрақ қою оны «радикал» деп таныстыратын еді – Элизабеттің анасы оған Коллинзға үйленуі керек десе, әкесі үйленбеуі керек дейді. Сьюзан Морган Элизабеттің басты кемшілігі – «моральдық тұрғыдан ажыратылғандығы» екенін айтады, – ол әкесінен көп философия алады, көршілерін бақылайды, бірақ моральдық тұрғыдан қадам жасауға міндетті болмайды. Элизабет өзін әлемнің ирониялық бақылаушысы деп санайды, айналасындағыларды мазақтайды. Элизабеттің өзіне қатысты ұстанымы – күмәнділік және айналасындағы әлемге қарсылық, ал романның көп бөлігі оның қабылдамайтын әлемде өз орнын табуға тырысуына арналған. Бір сәтте Элизабет Дарсиге былай дейді: «Ақымақтықтар мен сұмдықтар, ойшаулықтар мен үйлесімсіздіктер мені көңіл көтереді, мен оларды қашан болса да күлдіремін». Элизабет ақылды болғанымен, оның ойсыздығынан туындаған айналасындағы адамдарды жиі дұрыс бағаламайды, мысалы, достары Шарлоттаның үйленуіне байланысты әлеуметтік қысымды түсінбейді, Уикхэмге толығымен сеніп, Дарсидің мінез-құлқын дұрыс бағаламайды. Уикхэмнің Дарсидің мінезін жоққа шығаратын әңгімесін естігеннен кейін және әпкесі Джейн оған асықпауға кеңес бергеннен кейін Элизабет сенімді түрде: «Мен сізден кешірім сұраймын – адам не ойлау керектігін жақсы біледі» дейді. Алайда, Элизабет Уикхэм оны Дарси туралы жаңылыстырғанын, оның «сыртқы келбеті мен әдептілігінің әрбір артықшылығына» тым көп ықпал еткенін мойындай алады. Гэри Келли Остин Англиялық шіркеудің қызметкерінің қызы болғандықтан, өмірді «романтикалық саяхат» ретінде қарастыратын Англиялық көзқараспен жақсы таныс болғанын айтты, онда Құдай адамның мақтанышы, ақымақтығы, құлауы және ерік күшімен және қателерден үйрену қабілетімен кешірілген оқиғаларды бақылайды. Келли Англиялық өмір мен ғалам туралы түсініктердің Элизабетте көрінетінін айтты, ол Дарсиді қабылдамағаннан кейін және оның әрекеттерін түсіндіретін хатын алғаннан кейін оның көзқарасын қайта қарастырып, оның мақтанышы мен әділсіздігі оны кім екенін көруге кедерілгенін түсінеді, осыдан бастап оның «азаптау мен төзуге» толы романтикалық саяхаты бақытты аяқталады. Пемберлиді көргеннен кейін Элизабет Дарсидің жақсы мінезін түсінеді және өзінің құндылықтарынан айырылмастан қоғамның бір бөлігі болу мүмкіндігін көреді. Пемберлиде Элизабет «барлық көріністі» бір көзқараспен көреді, содан кейін «объектілер әртүрлі позицияларға ие болады» екенін екінші көзқараспен көреді, бұл оның субъективтілігі әлемге деген көзқарасына қалай әсер еткенін көрсетеді. Басқа Остин кейіпкерлері сияқты Элизабет де қысымға ұшырағанда бақшалар мен табиғатқа қашуды ұнатады. Остин үшін бақшалар – тек ойлар мен демалыс орындары ғана емес, сонымен қатар әйелдік пен Англияның символы. Американдық ғалым Элисон Саллоуэй…

From the beginning, opinions have been divided on the character. Anne Isabella Milbanke gave a glowing review of the novel, while Mary Russell Mitford criticizes Elizabeth's lack of taste. The modern exegetes are torn between admiration for the vitality of the character and the disappointment of seeing Elizabeth intentionally suppress her verve and submit, at least outwardly, to male authority. In Susan Fraiman's essay "The Humiliation of Elizabeth Bennett", the author criticises the fact that Elizabeth must forgo her development as a woman in order to ensure the success of "ties among men [such as her father and Darcy] with agendas of their own". The Bennet sisters have only a relatively small dowry of £1,000; and as their family's estate will pass out of their hands when their father dies, the family faces a major social decline, giving the Bennet girls only a limited time in which to find a husband. About feminist criticism of the character, the French critic Roger Martin du Gard wrote that the primary purpose of Austen was to provide jouissance (enjoyment) to her readers, not preach, but the character of Elizabeth is able to manoeuvre within the male dominated power structure of Regency England to assert her interests in a system that favours her father, Mr Darcy, and the other male characters. Gard noted that the novel hardly glorifies patriarchy since it is strongly implied that it was the financial irresponsibility of Mr Bennet that has placed his family in a precarious social position. Unlike the more superficial and/or selfish characters like Lydia, Wickham, Mr Collins, and Charlotte, who regard marriage as a simple matter of satisfying their own desires, for the more mature Elizabeth marriage is the cause of much reflection and serious thought on her part. The British literacy critic Robert Irvine stated that the reference in the novel to the militia being mobilised and lacking sufficient barracks, requiring them to set up camps in the countryside dates the setting of the novel to the years 1793–1795 as the militia was mobilised in 1793 after France declared war on Great Britain and the last of the barracks for the militia were completed by 1796. Irvine argued that a central concern in Britain in the 1790s, when Austen wrote the first draft of Pride and Prejudice under the title First Impressions was the need for British elites, both national and regional to rally around the flag in face of the challenge from revolutionary France. It is known that Austen was working on First Impressions by 1796 (it is not clear when she began working on the book) and finished off First Impressions in 1797. Irvine states that the character of Elizabeth is clearly middle class, while Mr Darcy is part of the aristocracy. Irvine wrote "Elizabeth, in the end, is awed by Pemberly, and her story ends with her delighted submission to Darcy in marriage. It is gratitude that forms the foundation of Elizabeth Bennet's love for Fitzwilliam Darcy: caught in a reciprocal gaze with Darcy's portrait at Pemberly, impressed with the evidence of his social power that surrounds her, Elizabeth 'thought of his regard with a deeper sentiment of gratitude than it had ever raised before' Elizabeth's desire for Darcy does not happen despite the difference in their social situation: it is produced by that difference, and can be read as a vindication of the hierarchy which constructs that difference in the first place". Irvine observes that Darcy spends about half his time in London while for people in Meryton London is a stylish place that is very far away, observing that a key difference is when one of the Bennet family is ill, they use the services of a local apothecary while Mr Darcy calls upon a surgeon from London. In this regard, Irvine argued that the marriage of Elizabeth and Darcy stands for the union of local and national elites in Britain implicitly against the challenge to the status quo represented by the French Republic. By contrast, the American scholar Rachel Brownstein argued that Elizabeth rejects two offers of marriage by the time she arrives at Pemberley, and notes in rejecting Mr Collins that the narrator of the novel paraphrases the feminist Mary Wollstonecraft that Elizabeth cannot love him because she is "a rational creature speaking the truth from her heart". Brownstein notes that it is reading Darcy's letter following her first rejection of him that leads her to say "Till this moment, I never knew myself". Brownstein further states that Austen has it both ways in depicting Elizabeth as she uses much irony. After Elizabeth rejects Darcy and then realizes she loves him, she comments "no such happy marriage could now teach the admiring multitude what connubial felicity really was" as if she herself is aware that she is a character in a romance novel. The American scholar Claudia Johnson wrote that this was a surprisingly strong statement for a female character in 1813. In the same, Elizabeth defends her love of laughter as somewhat life improving by saying: "I hope I never ridicule what is wise or good". In the same way Austen avoids the issue of filial obedience – questioning of which would have marked her out as a "radical" – by having Mrs Bennet tell her daughter she must marry Collins where her father says she must not. Susan Morgan regards Elizabeth's major flaw to be that she is "morally disengaged" – taking much of her philosophy from her father, Elizabeth observes her neighbours, never becoming morally obligated to make a stand. Elizabeth sees herself as an ironic observer of the world, making fun of those around her. Elizabeth's self destination is one of skepticism and opposition to the world around her, and much of the novel concerns her struggle to find her own place in a world she rejects. At one point, Elizabeth tells Darcy: "Follies and nonsense, whims and inconsistencies do divert me, I own, and I laught at them whenever I can". Though Elizabeth is portrayed as intelligent, she often misjudges people around her because of her naivety – for example, misunderstanding the social pressures on her friend Charlotte to get married, being taken in completely for a time by Wickham and misjudging Darcy's character. After hearing Wickham's account disparaging Darcy's character, and being advised by her sister Jane not to jump to conclusions, Elizabeth confidently tells her "I beg your pardon – one knows exactly what to think". However, Elizabeth is able to see, albeit belatedly, that Wickham had misled her about Darcy, admitting she was too influenced by "every charm of air and address". Gary Kelly argued that Austen as the daughter of a Church of England minister would have been very familiar with the Anglican view of life as a "romantic journey" in which God watches over stories of human pride, folly, fall and redemption by free will and the ability to learn from one's mistakes. Kelly argued that aspects of the Anglican understanding of life and the universe can be seen in Elizabeth, who, after rejecting Darcy and then receiving his letter explaining his actions, rethinks her view of him, and comes to understand that her pride and prejudice had blinded her to who he really was, marking the beginning of her romantic journey of "suffering and endurance" that ends happily for her. After seeing Pemberley, Elizabeth realizes Darcy's good character, and sees a chance to become part of society without compromising her values. At Pemberley, Elizabeth sees the "whole scene" from one viewpoint and then sees the "objects were taking different positions" from another viewpoint while remaining beautiful, which is a metaphor for how her subjectivity had influenced her view of the world. Like other Austen heroines, Elizabeth likes to escape into the gardens and nature in general when under pressure. For Austen, gardens were not only places of reflection and relaxation, but also symbols of femininity and of England. The American scholar Alison Sulloway wrote: "Austen had seen and suffered enough causal exploitation so that she took the pastoral world under her tender but unobtrusive fictional protection, just as she felt protective towards human figures under the threat of abuse or neglect". Beyond that, Napoleon had often talked of a desire to make England's fair gardens and fields his own, speaking as if England " was a mere woman, ripe for his exploitation", so for Austen, the beauty of the English countryside served as a symbol of the England her brothers serving in the Royal Navy were fighting to protect. Notably, Elizabeth is not guided by financial considerations, and refuses to seek favour with the wealthy aristocrat Lady Catherine de Bourgh. Despite Mr Darcy's wealth, Elizabeth turns down his first marriage proposal and only accepts him after she realises that she loves him. Johnson wrote that given the values of Regency England, it was inevitable and expected that a young woman should be married, but Elizabeth makes it clear that what she wants is to marry a man she loves, not just to be married to somebody, which was a quietly subversive message for the time. In the early 19th century, there was a genre of "conduct books" settling out what were the rules for "propriety" for young women, and the scholar Mary Poovey argued in her 1984 book The Proper Lady and the Woman Writer, which examined the "conduct books", that one of the main messages was that a "proper young lady" never expresses any sexual desire for a man. Poovey argued that in this context, Elizabeth's wit is a merely her way of defending herself from the rules of "propriety" set out by the conduct books as opposed to being a subversive force. Unlike the conduct books which declared that women should look back on the past as a way of self examination, Elizabeth says: "Think only of the past as its remembrance gives you pleasure". Johnson wrote that changes in expectations for women's behavior since Austen's time has led many readers today to miss "Elizabeth's outrageous unconventionality" as she breaks many of the rules for women set out by the "conduct books". The liveliness of Elizabeth also extends to the physical sphere, as she displays what Johnson called "an unladylike athleticism". Johnson wrote: "Elizabeth's relationship with Darcy resonates with a physical passion The rapport between these two from start to finish is intimate, even racy". Johnson wrote that the way in which Elizabeth and Darcy pursue each other in secret puts their relationship "on the verge of an impropriety unique in Austen's fiction".

Дәстүрге сай емес

1813 жылғы 29 қаңтарда Кассандраға жазған хатында Джейн Остин: "Мен оны басылымдағы ең ғажайып жаратылыс деп есептеймін, және оны ұнатпайтындарға қалай шыдай алатынымды білмеймін". Остин өзі Кассандраға бір кітап оқырманы туралы: "Оның Дарси мен Элизабетті ұнатуы жетеді" деп жазды. Кітапта "Ақымақтықтар мен сұңғылықтар, құштарлықтар мен үйлесімсіздіктер" Елизабетті қуантады, Браунштейннің атап өткеніндей, бұл Остинге де қатысты. Энергия мен интеллекттің, оның көңілділігі мен қайтпас мінезінің осы үйлесімі Елизабетті нағыз Стендал қаһарманы етеді, деп Тони Таннер айтады, және ол сондай-ақ, біз осылай айта алатын ағылшын қаһармандарының көп еместігін қосады. Дегенмен, Элизабет Боуэн оны тартымсыз деп тапты, ал Эдмунд Криспиннің ойдан шығарылған детективі Гервас Фен үшін ол және оның қарындастары "Гордость и предубеждение" романында күйеу іздеп жүрген жаман қыздар еді".

Танымал мәдениетте

Елизавета Беннеттің интеллект пен тәуелсіз ойлаумен ерекшеленетін мінезі және оның мақтаншыл мистер Дарсимен болған романы түрлі театрлық қойылымдарға әкелді. Розина Филиппи "Гордость и предубеждение" романын "Беннеттер" атты пьесаға бейімдеді, ол 1901 жылғы 29 наурызда Корольдік театр сарайында қойылды. Пьесаны Харкорт Уильямс қойды, ал Элизабет Беннет рөлін Винифред Майо сомдады. Хелен Филдингтің "Бриджет Джонстың күнделігі" романы, сондай-ақ осы аттас фильмдер сериясы – "Гордость и предубеждение" романының заманауи бейімделуі, онда Рене Зеллвегер Элизабет рөлін ойнайды. Гүриндер Чадханың "Келін мен әділдік" фильмінде Элизабет рөлін Айшварья Рай, Лалита Бакши кейіпкері сомдайды. 2008 жылғы "Остинде жоғалғандар" телефильмінде Гемма Артертон қазіргі заманғы жас әйелмен орын ауыстыратын Лиззи рөлін ойнады. Лили Джеймс Сет Грэхам Смиттің танымал романы "Гордость и предубеждение және зомбилер" фильмінде зомбилерді өлтіретін Элизабет Беннет рөлін сомдады. "Fire Island" – "Гордость и предубеждение" романының заманауи нұсқасы, онда Беннеттер отбасы квир отбасы ретінде бейнеленеді, ал сценарист Джоэл Ким Бустер Элизабетке ұқсас рөлде ойнайды. Кейіпкердің ең танымал бейнелеулерінің бірі – 1995 жылғы BBC мини-сериалы "Гордость и предубеждение" (1995 телесериалы), режиссері Симон Лэнгтон, онда Дженифер Эле ойнады. Эле 1996 жылы ең үздік әйел актер сыйлығын жеңіп алды. Джо Райттің "Гордость и предубеждение" фильміндегі Кира Найтли рөлі үшін "Оскар" сыйлығының ең үздік әйел актер номинациясына ұсынылды. Соңғы кезде кейіпкер "The Lizzie Bennet Diaries" жобасында қолданылды, оны YouTube блогері Хэнк Грин басқарады. Бұл жобада Элизабет (Эшли Клементс ойнайды) Америкадағы заманауи әйел ретінде өмірі туралы бейне блогтар жариялайды, ал оның досы "Шарлотта Лу" кейіпкері Шарлотта Лукасқа негіделген.

Фильм

Жыл Актриса Рөл Фильм жазбалары1940 Грер Гарсон Элизабет Беннет Ұят пен мақтаныш2003 Кам Хескин Элизабет Беннет Ұят пен мақтаныш: Кеш заман комедиясы Ұят пен мақтаныштың қазіргі заманға бейімделуі. 2004 Айшварья Рай Лалита Бакши Келіншек және бейбітшілік Болливуд стиліндегі Ұят пен мақтаныш бейімделуі.2005 Кейра Найтли Элизабет Беннет Ұят пен мақтаныш «Оскар» сыйлығына үздік әйел актер номинациясы «Алтын глобус» сыйлығына үздік әйел актер номинациясы – Музыкалық немесе комедиялық фильм «Сателлит» сыйлығына үздік әйел актер номинациясы – Музыкалық немесе комедиялық фильм «Эмпайр» сыйлығына үздік әйел актер номинациясы Телерадио сыншылары қауымдастығының сыйлығына үздік әйел актер номинациясы Чикаго кино сыншылары қауымдастығының сыйлығына үздік әйел актер номинациясы Лондон кино сыншылары шеңбер сыйлығына жылдың үздік британдық актрисасы номинациясы Онлайн кино сыншылары қауымдастығының сыйлығына үздік әйел актер номинациясы Вашингтон D.C. аймақтық кино сыншылары қауымдастығының сыйлығына үздік әйел актер номинациясы2016 Лили Джеймс Элизабет Беннет Ұят пен мақтаныш және зомбилер Сет Грэм-Смиттың пародиалық романы негізінде.

Теледидар

ЖылАктрисаРөлТелевизиялық бағдарламаЕскермелер1938Curigwen LewisЭлизабет БеннетҚұрмет пен әділдікТелевизиялық фильм1949Madge EvansЭлизабет БеннетPhilco Television Playhouse 1-маусым, 17-бөлім: "Құрмет пен әділдік"1952Daphne SlaterЭлизабет БеннетҚұрмет пен әділдікТелевизиялық мини-серия1957Virna LisiЭлизабет БеннетOrgoglio e pregiudizioИтальян тілінде бейімделген.1958Jane DownsЭлизабет БеннетҚұрмет пен әділдікТелевизиялық мини-серияKay HawtreyЭлизабет БеннетGeneral Motors TheatreЭпизод: "Құрмет пен әділдік". Алғаш рет 21 желтоқсанда көрсетілді.1961Lies FrankenЭлизабет БеннетDe vier dochters BennetНидерланд тілінде бейімделген.1967Celia BannermanЭлизабет БеннетҚұрмет пен әділдік6 бөлімді телесериал.1980Elizabeth GarvieЭлизабет БеннетҚұрмет пен әділдік5 бөлімді телесериал.1995Jennifer EhleЭлизабет БеннетҚұрмет пен әділдік6 бөлімді телесериал. Жеңімпаз – Ұлыбритания Телевизия Академиясының үздік әйел актер рөлі үшін сыйлығыDee HanniganЭлизабет БеннетWishbone 1-маусым, 25-бөлім: "Бірінші әсерлер"1997Julia LloydЭлизабет БеннетRed Dwarf 7-маусым, 6-бөлім: "Әзілден тыс"2001Lauren TomЭлизабет БеннетFuturama 3-маусым, 10-бөлім: "Жердің ақымақтыққа толы күні"2008Gemma ArtertonЭлизабет БеннетОстинде жоғалған. "Құрмет пен әділдік" әңгімесінің қазіргі заманға бейімделуі.2012–2013Ashley ClementsLizzie BennetThe Lizzie Bennet DiariesВеб-серия. "Құрмет пен әділдік" әңгімесі видеоблогтар арқылы баяндалатын қазіргі заманға бейімделуі.2013Anna Maxwell MartinЭлизабет Дарси/Мисс ДарсиӨлім Пемберлиге келедіП.Д. Джеймстің "Құрмет пен әділдік" романы негізінде түсірілген үш бөлімді сериал.2018Nathalia DillElisabeta BeneditoOrgulho e PaixãoДжейн Остин шығармаларына негізделген бразилиялық теленовела.