Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Франц Ксавье Вернц СЖ (4 желтоқсан 1842 – 19 тамыз 1914) – Иса қоғамының (иезуиттер орденінің) жиырма бесінші бас генералы. Ол Вюртембергтегі Ротвейль қаласында (кейін Германияның құрамына кірген) дүниеге келген.
Franz Xavier Wernz SJ (December 4, 1842 – August 19, 1914) was the twenty fifth superior general of the Society of Jesus (the Jesuit order). He was born in Rottweil, Württemberg (afterwards part of Germany).
Өмір
Вернц сегіз баланың ең үлкені еді. 1857 жылдың 5 желтоқсанында Иса қоғамына кірді. Жаңа өмірін Сигмарингенге жақын орналасқан Горхаймда бастады және 1859 жылдың 8 желтоқсанында алғашқы уәде берді. 1864 жылдан 1868 жылға дейін және 1872 жылдан 1873 жылға дейін Австрияның Фельдкирх қаласындағы «Стелла Матутина» мекемесінде педагог және мұғалім болып жұмыс істеді. Мария Лах және Ахен аббаттарында теология мен философияны оқыды. Канцлер Бисмарктың «Културкампф» саясаты иезуиттерді Германиядан қуғанда, қуылған шәкірттер қысқа ғана уақыт «Стелла Матутинада» болғаннан кейін, Англиядағы Ланкаширдегі Дитон Холл иезуиттік колледжінде пана тапты, ал 1881 жылы Уэльстегі Сент-Бьюноға көшіп барды. Бір жыл жеке оқығаннан кейін Дитон Холлда, содан кейін Сент-Бьюнода канондық құқық профессоры болды. 1882 жылдан 1906 жылға дейін Григориан университетінде канондық құқықтан сабақ берді, ал соңғы екі жылы ректорлық қызметін атқарды. Луис Мартин қайтыс болғаннан кейін, бас викарий 1906 жылдың 31 тамызында жиналыс шақырды, бірақ ол бір күнге кейінге шегеріліп, 1 қыркүйекте басталды және 18 қазанға дейін жалғасты. 8 қыркүйекте өткен үшінші дауыс беруде 64 жастағы Вернц генерал сайланды. Генералдық қызметінің кезеңінде рухани өмірді күшпен дамытты, әлемнің түкпір-түкпірінде миссиялар ашты және провинциялар құрды. Солтүстік Американың барлық континенті оның ерекше қызығушылығына ие болды және ол осы алып аумақтың бойында провинциялар, үйлер мен колледждер құруға келісім берді. Әке Мартин танымал «Monumenta Historica» жобасын бастады, ал Вернц оған қолдау көрсетуін жалғастырды және иезуит жазушыларын осы маңызды жұмысты қолға алуға ынталандырды, олар оны құлшыныспен атқарды. Ол иезуиттердің «Voces e Maria ad Lacum» журналының құрылуына септігін тигізді, ол Германияда «Stimmen der Zeit» деп, ал Польшада «Przeglad Powszechny» деп аталды. 1913 жылдың 25 желтоқсанында қоғамға жазған соңғы хаттарының бірі келесі жылы қоғамның қайта жаңғыруының жүз жылдығын тойлау туралы болды. Вернц 1906 жылдың 8 қыркүйегінен 1914 жылдың 19 тамызында қайтыс болғанға дейін жеті жыл мен он бір ай бойы генерал қызметін атқарды. Оның өлімі Папа Пий X-тен бірнеше сағат бұрын және Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін үш апта өткен соң орын алды. Оның орнын басатын адам халықаралық қоғамды әлемдік деңгейде шатқайнаған әлемде басқаруға кірісуі қиын болды. Оның қабірін римдік Кампо Верано зиратындағы иезуит мавзолейінде табуға болады.
Wernz was the eldest of eight children. He entered the Society of Jesus on December 5, 1857. He made his novitiate at Gorheim near Sigmaringen, and took his first vows on December 8, 1859. From 1864 to 1868 and from 1872 to 1873 he was educator and teacher at Stella Matutina in Feldkirch, Austria. He studied theology and philosophy at the Maria Laach and Aachen abbeys. When the Kulturkampf of Chancellor Bismarck expelled the Jesuits from Germany, the exiled scholastics, after a short stay at Stella Matutina, found refuge in a Jesuit college, Ditton Hall in Lancashire in England and, finally, in 1881 moved to St Beuno's in Wales. After a year of private study he became Professor of Canon Law at Ditton Hall and later at St Beuno's. Between 1882 and 1906 he taught canon law at the Gregorian University, the last two years spent there he also served as its rector. After the death of Luis Martín, the vicar general summoned a congregation for August 31, 1906, but it began after a day's postponement on September 1 and would last until October 18. On the third ballot taken on September 8, the 64 year old Wernz was elected general. During his generalate he vigorously promoted the spiritual life, opened missions and created provinces in all parts of the world. The whole continent of North America was one of his special interests and he approved the setting up of provinces, houses, and colleges the length and breadth of that vast territory. Father Martín had set up the famous Monumenta Historica and Wernz continued his support and encouraged Jesuit writers to take up this important work, which they did with enthusiasm. He was instrumental in the founding of the Jesuit periodicals "Voces e Maria ad Lacum" which became "Stimmen der Zeit" in Germany and another, "Przeglad Powszechny", in Poland. One of his last letters written on December 25, 1913, to the Society was on the celebration of the centenary of the society's restitution, to take place the following year. Wernz had been General for seven years and eleven months, from September 8, 1906, until he died on August 19, 1914. His death occurred only a few hours before that of Pope Pius X and a mere three weeks after the outbreak of the First World War. It would be a difficult time for his successor to begin leading an international Society in a world internationally shattered. His tomb can be found in the Jesuit Mausoleum at the Roman Campo Verano cemetery.