Кіріспе
1948–1954 жылдар аралығындағы жапондық пойыз паромдары
Тоя Мару (洞爺丸) – Жапон Ұлттық теміржолдары (JNR) құрастырған, 1954 жылдың 26 қыркүйегінде «Тоя Мару» тайфуны деп белгілі «Мэри» тайфуны кезінде Хоккайдо және Хонсю аралдары арасындағы Цугару бұғазында сүңгіген жапондық пойыз паром. 1955 жылдың қыркүйегінде JNR апатта 1153 адам қаза болғанын хабарлады. Дегенмен, қаза тапқандардың нақты саны әлі белгісіз, себебі кейбір адамдар соңғы сәтте кемеге билет алған, ал басқалары оқиғаға дейін билеттерін қайтарған.
Құрылыс
Тоя Мару 1947 жылғы 21 қарашада суға түсірілді. Оның ұзындығы шамалы, ені болса, жалпы тіркелген тоннажы құрады. Ол 1128 жолаушыны қабылдай алатын және 120 адамнан тұратын экипажбен басқарылды. Аомориден Хакодатеге дейінгі қашықтықты 4 сағат 30 минутта жүзіп өтті. 1950 жылға дейін ол радарлық жабдықтармен жабдықталды, бұл оны осындай жабдықпен жабдықталған алғашқы жапондық теңіз кемелерінің біріне айналдырды. Ол батып кетуіне бір ай қалғанда император қолданды. Сонымен қатар, ол Цугару бұғазының флагмандық кемесі ретінде де белгілі болды.
Апат
Бұрын Хонсю арқылы өткен Мари тайфуны 1954 жылғы 26 қыркүйекте сағат 12:00-де Жапон теңізінде болды, солтүстік-шығысқа қарай желдің жылдамдығы 100 км/сағаттан асты. Ол Цугару бұғазына сағат 17:00 шамасында жетеді деп болжанып еді. Тоя Мару сол күні Аомориден алғашқы сапарынан кейін 11:00-де Хакодатеге келді. Ол бастапқыда 14:40-та қайтып, Мари тайфунынан бұрын Аомориге жетуі тиіс еді. Алайда, күтілетін дауылға байланысты тағы бір паром – Дай 11 Сейкан Мару, сапасы нашар кеме – Хакодатеге жоспарланған сапарына шыға алмады. Сондықтан жолаушылар мен көліктер Тоя Маруға ауыстырылды, оның кетуі кешіктірілді. "Тоя Мару" кемесі сағат 15:10-да жолға шығуға дайындалды. Сағат 17:00-де Хакодатеде қатты жаңбыр жауғаннан кейін ауа райы ашылып, көрініс жақсарды. Капитан тайфунның алдын ала айтылғандай өтіп кеткенін ойлап, Аомориге қарай сапарға шығуға шешім қабылдады. Алайда, бұл кезде тайфун тек баяулаған еді және бір күн бойы бұғазда қалуы мүмкін деп болжанып отырды. Тайфун Жапон теңізінде күш алып, ерекше жағдайға ұшырады. Жапонияға жеткенде ол экстратропикалық циклонға айналды деп саналды. 18:39-да "Тоя Мару" кемесі шамамен 1300 жолаушымен Хакодатеден ұшып кетті. Көп ұзамай оңтүстік-шығыстан жел соға бастады. 19:01-де Тоя Мару Хакодате портының жанында якорь тастап, ауа райының қайтадан жақсаруын күтті. Алайда, қатты желдің салдарынан якорь ұстай алмады, сондықтан Тоя Мару бағытсыз қалды. Көлік палубасының дұрыс емес конструкциясынан машина бөліміне су кірді, оның бу машинасының тоқтауына және Тоя Марудың басқарудан шығуына себеп болды. Содан кейін кеме Хакодате қаласының маңындағы Нанаэ жағасына тірелді. 22:26-да Тоя Мару жағаға отырды және SOS сигналы жіберілді. Алайда толқындар өте күшті болғандықтан, кеме тік тұра алмады және шамамен 22:43-те Тоя Мару Хакодате жағалауынан бірнеше жүз метр қашықтықта аударылып батып кетті. Кемедегі 1309 адамның тек 150-і ғана аман қалды, ал 1159-ы (1041 жолаушы, 73 экипаж мүшесі және 41 басқа адам) қаза тапты. Қаза тапқандардың арасында АҚШ армиясының 1-ші атқыштар дивизиясының артиллериясынан 35 американдық сарбаз болды. Олар Хоккайдодан Сэндай маңындағы Ямагатадағы Хигашин қаласында жаңа лагерь (Кэмп Йонгханс) құруға аттанған. Бір сарбаз терезенің есігінен шығып аман қалды. Тағы бірі, 2-дәрежелі лейтенант Джордж А. Вайланкорт, С батареясы, 99-шы далалық артиллерия батальоны, 1-ші атқыштар дивизиясы, қаза болғаннан кейін сол кездегі ең жоғары жауынгерлік емес медальмен марапатталды. Кэмп Йонгханс футбол алаңы 1955 жылғы 24 қыркүйекте Вейланкортқа арналды. Сол тайфун кезінде тағы төрт паром батып, барлығы 1430 адам қаза тапты.
Салдары
Тоя Мару кемесінің батуы Хоккайдо мен Хонсю арасындағы Сейкан туннелін салудың маңызды себептерінің бірі болды. Дегенмен, боғазда паромдық қатынас әлі де жалғасуда.