Кіріспе

Джозеф Л. Манкевичтің 1946 жылғы фильмі.

"Түнде бір жерде" – Джозеф Л. Манкевичтің режиссерлік еткен 1946 жылғы американдық нуар психологиялық триллері. Сценарийі Джозеф Л. Манкевич, Хауард Димсдейл және Ли Страсберг есімдерімен бірге жазылған, ал негізі Марвин Боровскийдің әңгімесіне құрылған. Басты рөлдерде Джон Ходиак, Нэнси Гильд, Ллойд Нолан және Ричард Конте ойнаған.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы апталарында, ауыр жараланған бір адам АҚШ әскери далалық госпиталінде есін жоғалтып оянады. Сауығып келе жатып, ол өзінің Джордж У. Тейлор екенін біледі, ол морской пехотинец. Тейлордың жеке заттарының арасында, жазушы оны белгісіз қылмыс үшін қарғып жазатын қолтаңбасыз хат табылады. Тейлор амнезиясын жасырып, өзінің нағыз кім екенін анықтауға шешім қабылдайды. Лос-Анджелеске оралған Тейлор ескі портфелінде Ларри Кравт есімді досының өзінің атына банкте шот ашқаны туралы хабарлама жазылған қағаз табады. Тейлордың Кравтты іздеуі оны "Келлер" атты түнгі клубқа жеткізеді. Тейлор клиенттер арасында Кравтты сұрап жүргенде, екі қарақшы оны байқап қалады, ол әнші Кристи Смиттың гримеркасында жасырынып, олардан қашады. Сол жерде ол Мэри есімді әйелдің Кравтке үйлене алатынын хабарлаған почта карточкасын табады. Тейлор почта карточкасын ұрлап, терезенің ішінде қалады. Кейін Тейлор бармен берген ақпарат бойынша "Келлерге" қайта оралады, ол Кравт туралы ақпаратқа ие екенін айтады, бірақ қарақшылар оны қоршап алады. Тейлорды Анзельмо есімді гангстер Кравттың орналасқан жерін білу үшін қатыгездікпен сұраққа алады, содан кейін оны почта карточкасындағы мекенжайға, Кристидің пәтеріне тастап кетеді. Сол жерде Тейлор Кристиден Мэри туралы сұрайды, ол Кравттың әйелі деп ойлайды. Кристи Кравттың Мэриді тойдан қашқанын және ол көлік апатынан қайтыс болғанын айтады. Тейлор Кристиге өзінің амнезиясы туралы айтады. Кристи Тейлорды "Келлердің" иесі Мел Филлипске таныстырады, ол полиция лейтенанты Дональд Кендаллмен кездесуді ұйымдастырады. Тейлор өзінің кім екенін жасыру үшін кездесуде псевдоним қолданады. Кендалл бірнеше жыл бұрын нацистік шенеунік, Германиядан қашуды жоспарлап, АҚШ-қа 2 миллион доллар ақша жібергенін, бірақ ол Германиядан қашып үлкермес бұрын өлтірілгенін айтады. Ақша үлкен номиналды банкноттарда болған, оларды үкіметтің назарын аудармай жұмсау немесе айырбастау мүмкін емес еді, сондықтан ол 1942 жылдың желтоқсанында Лос-Анджелеске әкелінгенше көп рет қолы ауысты. Ол кезде жеке детектив болған Кравт ақшаны ұрлап, оны алып жүрген адамды өлтіріп, содан кейін із-түзсіз жоғалып кеткен. Кендалл сондай-ақ полицияның Тейлорды тексеруге ниеттенгенін атап өтеді, өйткені оның соңғы әрекеттері Кравт ісін қайта жандандырды. Кристидің машинасына қалдырылған хат Тейлорды Терминал докқа және ол Анзельмо деп таныған бақсыға жетеледі. Сондай-ақ, Кравт пен 2 миллион доллардың іздеушісі Анзельмо ақшаның бастапқы тасымалдаушысы Стил есімді адам екенін айтады, ол докта өлтірілген. Қылмысқа куә болған Майкл Конрой есімді док жұмысшысы Кравт пен Стилмен бірге үшінші адамды көрген. Анзельмо Тейлорды үшінші адам деп айыптайды және егер Тейлор оған Кравтпен кездесуге көмектеспесе, оны кісі өлтіруші деп айыптайтынын мәлімдейді. Тейлор Конройды санаторийге дейін іздейді, онда ол куәгердің пышақтан алған жарақатынан қайтыс болғанын табады. Конрой Стилдің өлтірілуінен кейін оның артында қалған чемоданды тауып, оны Терминал доктың астына жасырғанын айтады, бірақ ол чемоданның иесі мен Стилдің кім өлтіргенін айтудан бұрын қайтыс болады. Тейлор Конройды өлтіргені үшін полициямен іздестіріледі. Тейлор мен Кристи Терминал докқа барып, чемоданды алып келеді. Олар 2 миллион долларды толықтай сақтап қалған және Ларри Кравттың аты жазылған киімдерді табады. Тейлор өзінің Кравт екенін түсінеді, және Стилдің өлтірілуінен кейін ол жаңа жеке басын қабылдап, жасыру үшін морской пехотинецке қосылған болуы керек. Ол қолтаңбасыз хатты Кристиге көрсетеді, ол оны Кравт тастап кеткеннен кейін Мэри жазғанын растайды. Тейлор мен Кристиді көрінбейтін шабуылшы атып, олар шұбат асханасына тығылады. Тейлор шұбат асханасының басқарушысына чемоданды Кендаллға жеткізуді бұйырады. Анзельмо Тейлор мен Кристиді алдына әкелді және Кравтпен кездесуді талап етеді, бірақ Филлипс келіп, оларға бірге "Келлерге" қашуға көмектеседі. Тейлор Филлипстің Стилді өлтіргенін түсінеді, ал Филлипс мұны мойындайды және 1942 жылы не болғанын түсіндіреді. Стил Филлипспен нацистік ақшаны ақтап беру туралы келісімге келді, бірақ Кравт бұл туралы біліп, Филлипс болып көрінді және Стилден ақшаны алды. Филлипс Стилді қолдары бос күйде тауып, оны алдап кеткенін ойлап, атып өлтірді, бірақ кейін Кравт қашып бара жатқанын байқады және Кравттың ақшасы бар екенін түсінді. Филлипс Конройды өлтірді және Тейлорды іздеу үшін докқа қарулы адамды жалдады. Кристиді қорғау үшін Тейлор Филлипске ақша қайда жасырылғанын көрсетуді ұсынады және оны шұбат асханасына жетеледі. Сол жерде Кендалл пайда болады, ол чемоданды алғаннан кейін шұбат асханасын бақылауға алған, және Филлипстің қаруын алып тастау үшін оған атып, жаралайды. Филлипс ауруханаға жатқызылады және полицияға толық мойындау жасайды, ал Анзельмоның тобы тұтқындалады. Тейлор мен Кристи жаңа өмір бастайды.

Өндіріс

20th Century Fox 1944 жылы желтоқсанда Марвин Боровскийдің жарияланбаған "Жалғыз саяхат" әңгімесі мен оған жазылған сценарийін 11 000 долларға сатып алды. "Түннің бір жерінде" Нэнси Гилдтің дебюттік фильмі болды. Фильмнің түсірілімі 1945 жылдың 21 қарашасынан 1946 жылдың 24 қаңтарына дейін жалғасты. Джон Ходиак пен Линн Бари бас рөлдерде ойнаған фильмнің радио нұсқасы 1947 жылдың 3 наурызында Lux радио театрында эфирге шықты.

Қабылдау

"Нью-Йорк Таймс" газетінің заманауи шолуында сыншы Босли Кроутер былай деп жазды: "Бұл ХХ ғасырлық 20th Century Fox фильмі, тікелей мелодрамалық қойылым ретінде, жарайды. Бірақ оқиға – үлкен, жалғандыққа толы әңгіме, әскери госпитальдан есте суы соққан ардагер босатылатын деген тұжырыммен басталады. Осы күмәнді бастапқы нүктеден бастап, повесть логиканы желге ұшырып, ардагердің өзінің кім екенін анықтауға жасаған қатал тырыстарын баяндайды. Егер мұндай адам өзіне қарсылықты бастан-аяқ көтере алатын болса, ол бірден өзін ашатын сылбыр іздерді қуалай бастайды, бірақ оның тұлғасымен байланысты мұндай алып құпиялардың болуы логикалық тұрғыдан шалқалайды. Дегенмен, жазушылардың ең үлкен бейжайлығы, көрінеді, прогрессивті түрде күрделене түсетін сюжеттің түсінікті түсіндірілуіне қатысты болды. Есін жоғалтқан мырза өзінің құпия өткенін қаншалықты зерттеген сайын, қаншалықты әртүрлі есімдері шешілмейтін және қатыгез кейіпкерлермен кездессе, соншалықты оның өзі де, сіз де шатасып қаласыз. Көрінеді, ол және оның серіктестері соңында бәрін жинап қойған, бірақ бұл сыншы әлі де толыққанды түсініксіздікте қалып отыр. Кім кім еді және кімді атты?