Кіріспе

Ирландиялық еврей мұражайы (Músaem Giúdach na hÉireann) – Ирландиялық еврей қауымының тарихына арналған шағын мұражай, ол бір кезде еврейлер көп тұрған Портобелло ауданында, Оңтүстік айналма жолының маңында, Дублин 8-де орналасқан. Мұражай 1985 жылғы маусым айында Израильдің сол кездегі президенті, Ирландияда туған Хаим Герцогпен ашылды. Мұражай 1917 жылы салынған, Оңтүстік айналма жолынан жақын жерде, Уолворт көшесіндегі екі үйдің бірімен бірі жалғасқан құрылысында орналасқан. Айналасындағы Портобелло ауданы бұрын еврейлердің мекені болған, бірақ 1950 жылдары Ирландияны қамтыған үлкен эмиграция толқыны еврей халқына ерекше әсер етті; осы кезеңде маңыраған қалаларға қоныс аударулар болды және Дублиннің бас синагогы Теренурге көшірілді. Синагог сақталған, онда заттар мен артефакттар қойылған, сондай-ақ мұражайда шежірелік жазбалар сақталады.

Мазмұны мен көрсетілімдері

Мұражайда ирландиялық еврей қауымдастықтарының және олардың түрлі байланыстарының, сондай-ақ қазіргі Ирландияға қосқан үлестеріне қатысты маңызды естелік заттар жинағы бар. Бұл материалдар соңғы 150 жылды қамтиды және Белфаст, Корк, Дерри, Дрогеда, Дублин, Лимерик және Уотерфорд қалаларындағы қауымдастықтармен байланысты. Мұражай бірнеше ерекше аймаққа бөлінген. Кіреберіс аймағы мен дәліздерде фотосуреттер, картиналар, сертификаттар мен мақтау қағаздары қойылған. Бірінші қабатта еврей қауымының коммерциялық және әлеуметтік өміріне арналған жалпы көрме ұйымдастырылған. Аймаққа іргелес орналасқан ерекшелігі – 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы көршілес аудандағы еврей үйіндегі дәстүрлі сенбілік/мейрамдық дастарқан орнатылған әдеттегі ас үй. Екінші қабатта барлық қажетті құрал-жабдықтарымен бірге бастапқы синагога және еврей діни заттарынан тұратын Гарольд Смерлинг галереясы тамашалауға ұсынылады.

2005 жылғы шабуылдар

2005 жылы мұражайға бірнеше рет антисемиттік ұрандар жазылды. Сыртқы істер министрі Дермот Ахерн мұражайға барып, үкіметтің мұражай мен еврей қауымына қолдау білдірді. Ахерннің әрекеттерін Израильдің сыртқы істер министрі Сильван Шалом жоғары бағалады. Кінәлі адам бейнекамералардың жазбаларынан танылып, қамауға алынды. Сотта оның адвокаттары шабуылдардың себебі оның созылмалы шизофрения екенін айтты және ол алты айға сынаққа жіберілді. Мұражай кураторы Рафаэль Сиев шабуылдар "зор үрей" мен "көп алаңдату" тудырғанын мәлімдеді, бірақ сот судьясы оны сөзін аяқтауға рұқсат бермеді, себебі осындай жағдайларда құрбандардың салдары туралы мәлімдемелердің заңдық күші анық емес еді.

Ұсынылған даму

2012 жылы музей Қоғамдық жұмыстар басқармасының қолдауымен нысанды кеңейту және дамыту мақсатында қаржы жинау науқанын бастады. 2013 жылдың желтоқсанында An Bord Pleanála 5-3 дауыспен жоспарды мақұлдап, бірқатар талаптармен құрылысқа рұқсат берді. Жоспарға 3 және 4 Уолворт жолындағы бастапқы синагогты, сондай-ақ 5-7 Уолворт жолындағы 3 үйді бұзу, 6 метрлік жер асты қазу және 19 ғасырдың фасадының дәл көшірмесін салу кіреді. Таоишик Энда Кенни жоспарды "қаланың жаңаруына бағытталған үміт беретін жоба" деп сипаттады. Бұл жоспарды кейбір жергілікті тұрғындар, кеңесшілер және сәулетшілер сынға алды. 25 ресми наразылық түсті, наразылықтың басты себептері ретінде фасадтық шешімдер, бастапқы синагогтың қиратылуы және халықтың қатысуын қамтамасыз етудің жетіспеуі көрсетілді.