Кіріспе

Тогиан (немесе Тогеан) аралдары – Индонезияның Орталық Сулавеси жағалауындағы Томини шығанағында орналасқан 56 аралдан және көптеген шағын аралдардан тұратын аралдар тобы. Ең ірі аралдар: Батудака, Тогеан, Талатако, Уна-Уна, Валеа Бахи, Валеа Коди және Маленге. Аралдарда 59 ауыл бар, олардың бірінде Бажау халқы қоныстанған, олар көбінесе «теңіз цыгандары» деп аталады.

Әкімшілік

Аралдар Орталық Сулавеси провинциясының Тоджо Уна Уна ауданының бір бөлігі болып табылады. 2010 жылғы халық санағы кезінде архипелаг төрт округке (кекаматан) бөлінді. 2010 жылдан кейін Батудака және Талатако екі қосымша округ құрылды. Олардың аумақтары мен 2010 және 2020 жылғы халық санағы бойынша халық саны, сондай-ақ 2022 жылдың ортасы бойынша ресми бағалаулар төмендегі кестеде келтірілген. Кестеде сонымен қатар округ әкімшілік орталықтарының орналасқан жерлері, әр округтағы ауылдардың саны (ауылдық desa және қалалық kelurahan) және пошта индексі көрсетілген. Округ атауы (кекаматан) Аймағы (км²) 2010 жылғы халық саны 2020 жылғы халық саны 2022 жылдың ортасы бойынша халық саны Әкімшілік орталық Ауылдар саны Пошта индексі Una Una 146.16 12,455 8,236 8,425 Wakai 11 94690 Batudaka 151.91(a) 5,796 5,941 Molowagu 9 94690 & 94691 Togean 229.51 9,160 10,734 11,085 Lebitii 16 94686 Walea Kepulauan (Уала аралдары) 67.60 10,065 5,568 5,668 Popoliii 9 94694 Walea Besar (Үлкен Уала) 84.51 13,851 4,629 4,799 Pasokani 8 94693 Talatako 83.64(b) 6,471 6,749 Kaliai 6 94692 Тогеан аралдарының жалпы саны 763.33 35,531 41,434 42,667 59

Ескертулер: (a) Батудака округінің 2010 жылғы халық санағындағы халқы Una округінен бөлінген. (b) Талатако округінің 2010 жылғы халық санағындағы халқы Уалеа Кепулауан округінің санына кірген, кейін ол одан бөлінді.

Геология және экология

Жанартаулық қызмет нәтижесінде пайда болған аралдар жаңбырлы орманмен жабылған және коралл рифтерімен қоршалған, олар шұбарқұйрық тасбақа, жасыл тасбақа және дугонг үшін тіршілік ету және көбейту ортасын қамтамасыз етеді. Тоне макакасы аралдардың ормандарында кездеседі. Аралдарға тән жануарлар – Тогиан бабирусасы және 1999 жылы ашылған Тогиан сұңқары. 2008 жылы тағы бір эндемикалық құс түрі – Тогиан ақкөз сипатталды. Тогиан аралдарында уы жоқ медузалар да табылады, олардың ерекшесі – кішкентай қызыл дақтары бар медузалар.

Ұлттық парк

2004 жылы үкімет Тогеан аралдарының бір бөлігін 292 000 гектар теңіз суын, 70 000 гектар құрлықты және 10 659 гектар орман мен мангр есімдерін қорғауға арналған аймақтарды қамтитын ұлттық парк ретінде белгіледі (оның ішінде Индонезиядағы ең ірісі – 132 000 гектар коралл рифі).

Қол жеткізу

Тогеан аралдарына көбінесе әуе және теңіз көлігі арқылы қол жеткізіледі. Саяхатшылар жағалаудағы Ампана немесе Горонтало қалаларына жол тартар алдында, жақын орналасқан Палу (PLW), Горонтало (GTO) немесе Луук (LUW) әуежайларына ұша алады. Бұл қалалардан келушілер аралдарға мемлекеттік паромдармен, жылдам қайықтармен немесе жалдамалы қайықтармен бара алады. Горонталодан Вакайға аптасына екі рет паром қатынайды, ал Ампанадан жылдам қайықтар мен жалдамалы қайықтар икемді кесте бойынша қозғалады. Сапар уақыты нақты аралға дейінгі қашықтыққа және таңдалған көлік түріне байланысты өзгереді, ең жылдам нұсқа – жылдам қайықтар. Тогеан аралдарына саяхатты жоспарлағанда, кестелер мен көлік құралдары туралы ең жаңа ақпарат алу үшін жергілікті курорттар мен туристік операторлармен кеңесу ұсынылады.