Кіріспе

Австриялық ақсүйек әулеті

Вурмбранд-Ступпах әулеті – Австрияның ежелгі ақсүйек әулеті. 17-ші және 18-ші ғасырларда Вурмбранд-Ступпах графтары Балқандағы түріктерге қарсы соғыстарда көзге түсті. Вурмбранд-Ступпах графтары Габсбург императорларының жоғары наградаланған кеңесшілері болды. 18-ші ғасырда әулеттің мәртебесі қасиетті Рим империясының шағын аумағын билеген графтар ретінде тікелей бекітілді, сонымен қатар олар жоғары ақсүйектерге жатты.

Вурмбранд сагасы

Вурмбранд Ступпах үйінің негізі мен атаудың шығу тегі крест жорықтары кезінде болды. Ступпах графы жеті жыл бұрын Киелі жердегі шайқаста жоғалып кеткен еді, ал рыцарьлар оның әйелі мен мұрагері қайтадан үйленетінін күтуге асығыс болды. Бір линдворт (мифологиялық екі аяқты виверн сияқты жаратылыс) графтыққа кіріп, елді қорқыта бастады. Рыцарьлар онымен күресу үшін батыл ақсүйекке үйленуді талап етті. Графиня төрт аптаға кешіктіруді сұрады, ал мерзім біткен соң рыцарьларға: "Мен Құдайға жалбарыдым. Егер ол тірі болса, күйеуім маған оралуын қалады. Өкінішке орай, ол келмеді. Маған тағы төрт апта беріңіздер" деді. Бірақ халық линдворттың салдарынан тағы төрт апта күте алмады, сондықтан ол осы айуанды өлтірген адамға үйленетінін жариялады. Рыцарьлар үнсіз кетіп қалды. Линдвортты өлтіруге барғандардың бірі де қайтып оралмады. Бір күні кедей шаруа Бурглахта қоршау жасап жатқанда линдворт пайда болды. Ол шаруаға шабуылдады, ал шаруа қоршау үшін қолданған қазықпен линдворттың аузына тиді. Жақын жердегі басқа шаруалар оқиғаны көріп, оны графиняға алып барды, осылайша олар үйленді. Той бір аптаға созылды.

Тарих

Отбасы алғаш рет 1194 жылы Леопольд дем Вурмбрантпен бірге еске алынады. Олар Төменгі Австриядағы Bucklige Welt аймағынан тегін шығарған. 12 ғасырдың соңында олар Глоггницке жақын Ступпах қамалының иелігін алды, ол 1659 жылға дейін олардың қолында болды. 1600 жылы олар Төменгі Австриядағы Варт маңындағы Штейерсберг қамалын сатып алды. Эренрайх Ескі (1558 шамамен 1620) 1607 жылы барондық атаққа ие болды. Оның балалары 1682 жылы графтар атанды. Императорлық Кеңестің президенті граф Иоганн Йозеф Вильгельм (1670–1750) 1726 жылы Императорлық диетадағы Императорлық княздар кеңесінің (Reichsfürstenrat немесе Fürstenbank) бөлігі болған Франкония графтарының жеке (әлі мұрагерлік емес) мүшесі болып тағайындалды. Осы мәртебеге ие болғаннан кейін, ол алғашқы мүмкіндікте біршама тікелей аумақ сатып алуға уәде беруге міндетті болды, себебі отбасының барлық иеліктері Австрияның Архгерцогтығында орналасқандықтан, олардың ешқайсысы осындай мәртебеге ие болған жоқ. Соңында, Иоганн Йозеф Вильгельмнің әйелі, графиня Юлиана Доротея фон Лимбург-Гайльдорф Лимбург графтығының бір бөлігін мұраға алды – бұл оның резиденциясы Гайльдорф, Швабия аймағында орналасқан, бұрынғы билеушілері, Лимбург графы Шенктер 1713 жылы өліп, он қызды қалдырғандықтан, көптеген мұрагерлер арасында бөлінген аумақ. Осы бөлігімен, тікелей Императорлық мәртебесі бар аумақтың иелігіне қол жеткізілді және отбасы басшысы Швабия графтары кеңесінің мұрагерлік мүшесі атанды. Лимбург графтығы 1806 жылы медиатизацияланып, Вюртемберг Корольдігінің құрамына кірді. Алайда, медиатизацияланған үйлер өздерінің княздық мәртебесін сақтап қалды. Ескі тармақ 1965 жылы граф Дегенхардтың қайтысымен тоқтатылды, ал оның жалғыз қызы Леонора Стейерсберг қамалын мұраға алды; қазір ол оның ұлы, доктор Пол Миллерге тиесілі. Үй басшылығы кіші тармақтың бұрынғы резиденциясы Либлин (Чехия) тұрған граф Эрнст Гундакарға (1946 ж.т.) көшті. Оның анасы, Фрохсдорф сарайының мұрагері, принцесса Бланка Массимо, принц Фабрицио Массимо мен Испанияның принцессасы Беатрикс, өзі Мадрид герцогы Карлостың қызы болды. Фрохсдорф қамалы 1941 жылы сатылды, бірақ қоныс әлі де граф Эрнст Гундакардың меншігінде, оның екі ұлы бар. Штириядағы Штубенберг сарайы 1815 жылы сатып алынып, 1925 жылы екі қызы кешірім сұрап, монастырь ретінде Католик шіркеуіне тапсырылды. Үшінші тармақ 1602-1822 жылдары Стамбах маңындағы Рейтенау қамалында және 1789-1914 жылдары Горня Радгона қамалында тұрды. 1694 жылы олар Штириядағы Штубенбергтегі Альтшиллейте қамалын сатып алды, онда 1730 жылдан бастап жаңа Шиллейте сарайы салынды. Бұл тармақ 1906 жылы тоқтатылғанда, сарай маркиз Таколи отбасына мұрагерлікке өтті.

Палатаның белгілі мүшелері

Джон Уильям (1670–1750) Утрехт университетінде оқығаннан кейін, Джон Уильям 1697 жылы кеңесші болып тағайындалды. Ол патшалық кеңесшілер кеңесін қайта ұйымдастырды және Австриядағы көптеген генеалогиялық жұмыстарға жауапты болды (Collectanea genealogico historica, ex archivo inclytorum [[Төменгі Австрия]]. Оның еңбегі алғаш рет 1705 жылы Венада жарық көріп, «австриялық генеалогияның әкесі» деген атаққа ие болды. Кейіннен граф Джон Уильям Төменгі Австрияның архивтерін қайта ұйымдастырды және ақсүйектердің жаңа тізімінен кейін де жалғасқан жүйені құрды. 1726 жылы ол Ротенбургтегі Франкониялық диетада орын және дауыс алды. 1742 жылы Виттельсбах әулетінен Бавария королі Карл Альберт императорлық тәжді алған кезде граф Джон Уильям Богемиядағы қызметтен зейнеткерлікке шықты және ол 1745 жылы Карлдың қайтысы мен Габсбургтердің императорлық таққа оралуынан кейін ғана зейнеткерліктен шықты. Граф Джон Уильям 1750 жылы қайтыс болып, Венада жерленді. Ол бес рет үйленген; тек оның үшінші әйелі Мария Доминика графиня фон Стархемберг ұл және мұрагер граф Гундакер Томасқа ана болды. Граф Кристиан Зигмунд Ол Польша және Саксония королі Фредерик Августтың қазынашысы болды. 1704 жылы ол Австрия Габсбургтерінің қызметіне кіріп, Испания мұрагерлік соғысына қатысты. 1707 жылы Эттлингенде тұтқындалып, түрмеге қамалған ол Евгений ханзаданың ерекше құрметіне ие болды және австриялықтар үшін түріктермен шайқасты. 1716 жылы ол Евгений ханзадасымен бірге Темешварды (Тимишоара) қоршауға алды және сол жылы қалалар құлаған кезде ол Венаға жеңіс туралы хабар жеткізді. Польша мұрагерлік соғысы кезінде ол фельдмаршал лейтенант шеніне ие болды және 1734 жылы Гревенбергтің француздарға қарсы қорғанысында императорлық армияның уақытша командирі болды. 1735 жылы ол императорлық кавалерияның басшысы болды. Кристиан Зигмунд 1737 жылы мұрагерсіз қайтыс болды және өсиеті бойынша оның көп байлығы Штайерсбергке қайтарылды. Граф Казимир Генрих Казимир Генрих Кристиан Зигмундтың інісі болды. Австрия мұрагерлік соғысы кезінде ол атқыштар әскерінің генералы болды және Хевенхюллердің қол астында қызмет етті. 1741 жылы ол тактикалық кеңесші болып тағайындалды. 1745 жылы ол Нидерландыдағы Ат-ан-дер-Дендер қаласының губернаторы болды және оны күшпен қорғады. 1749 жылы мұрагерсіз қайтыс болды.