Кіріспе

Тыйым салынған қаржылық операция
қаржылық практика.

Алдынғы орындалу, сондай-ақ «көлеңкеде жүру» деп те аталады, – бұл негізгі құнды қағаздың бағасына әсер ететін ірі («блоктық») мәміле туралы алдын ала, құпия ақпаратты пайдалану мақсатында акциялар (құнды қағаздар) саудасына, опционға, фьючерстік келісімшартқа, туынды құралдарға немесе бағалы қағаздарға негізделген свопқа қатысу практикасы. Бұл клиенттің есебі үшін жасалатын бірдей құнды қағаз бойынша операциядан бұрын жеке немесе ұйымдық құнды қағаздар бойынша операция жасауды білдіреді. Алдынғы орындалу көптеген нарықтарда нарықты манипуляциялаудың бір түрі саналады. Әдетте, мұндай жағдайларда жеке брокерлер немесе брокерлік фирмалар туыстарының немесе байланысты тұлғаларының жасырын, бақыланбайтын шоттары арқылы сауда жасайды. Институционалдық және жеке инвесторлар да ішкі ақпаратқа ие болған жағдайда алдынғы орындалуға қатысуы мүмкін. Алдынғы орындалумен айналысатын фирма клиенттердің сатып алу тапсырыстарын орындау алдында өз есебінен құнды қағаздар сатып алып, бағаны көтереді немесе клиенттердің сату тапсырыстарын орындау алдында өз есебінен құнды қағаздар сатады, бағаны төмендетеді. Алдынғы орындалуға тыйым салынған, себебі алдынғы орындаушының табысы құпия ақпарат есебінен, өз клиенттерінің, блоктық сауданың немесе нарықтың зиянына жетумен байланысты. 2003 жылы бірнеше хедж-фондар мен өзара инвестициялық қорлар Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцердің Bank of America-ға қарсы шағымы арқылы жария болған заңсыз кеш саудаға қатысты дауға тартылды. АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы алдынғы орындалу қызметіне қатысты жүргізген тергеу Эдвард Д. Джонс & Co., Inc., Goldman Sachs, Morgan Stanley, Strong Mutual Funds, Putnam Investments, Invesco және Prudential Securities компанияларын кінәлады. 2012 және 2013 жылдардағы сұрақтардан кейін ФБР алдынғы орындалудың банк үшін 50 миллион доллардан 100 миллион долларға дейін пайда әкелгенін мәлімдеді. Уолл-стриттегі трейдерлер Fannie Mae және Freddie Mac компанияларының есебінен негізгі туынды нарығын манипуляциялауы мүмкін. Бұл терминдер қор нарығындағы сауда-саттықтардың саудалық кеңселер арасында қолмен тасымалданатын құжаттар арқылы жүзеге асырылатын кезеңде пайда болды. Клиенттердің тапсырыстарын кеңселер арасында қолмен тасымалдау әдетте жаяу жылдамдықпен жүргізілетін, бірақ брокер үлкен клиенттік тапсырыстан бұрын өзінің жеке есебі үшін тапсырысты орындау үшін жаяу жүріп бара жатқан адамдардың алдынан жүгіріп өте алатын. Сол сияқты, брокер үлкен клиенттік тапсырысты алып жүрген адамның артынан еріп, оны дереу орындауға бірінші болып үлгеруі мүмкін. Мұндай әрекеттер инсайдерлік сауданың бір түрі болып табылады, өйткені олар алдағы сауда туралы жұртшылыққа белгілі емес ақпаратты қамтиды және брокер осы ақпаратты жеке пайдалану үшін саудалардың реттілігін бақылап, жеке позициясын жақсартады.

Түсіндірме

Мысалы, брокер клиенттен бір акцияның үлкен блогын – айталық, 400 000 акциясын – сатып алу туралы нарықтық тапсырыс алады. Бірақ тапсырысты орындау алдында брокер сол акцияның 20 000 акциясын өзі үшін бір акциясын 100 доллардан сатып алады. Содан кейін клиенттің 400 000 акциясы үшін тапсырысын береді, бағаны бір акциясына 102 долларға дейін көтереді және брокер өзінің акцияларын дереу, мысалы, 101,75 доллардан сатады, нәтижесінде қысқа мерзім ішінде 35 000 доллар көлемінде айтарлықтай пайда табады. Бұл 35 000 доллар брокердің өз мүддесі үшін жасаған саудасынан туындаған клиенттің сатып алу құнына қосылған шығынның бір бөлігі болуы мүмкін. Бұл мысалда мәнді түсіндіру үшін әдейі іріккен сандар қолданылған. Іс жүзінде компьютерлік сауда үлкен тапсырыстарды көптеген кішкентай тапсырыстарға бөледі, бұл алдын ала сауда жасауды анықтауды қиындатады. Сонымен қатар, АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы 2001 жылы акция бағасын доллардың 1/8 бөлігінен кем емес бөлшектермен емес, центтермен белгілеуді енгізу арқылы, басқа тапсырыстардың алдында орналасу үшін ұсынылуы тиіс соманы азайтып, алдын ала сауда жасауды жеңілдетті. Алдын ала сауда жасау арқылы брокер өзінің қаржылық мүддесін клиенттің мүддесінен жоғары қойып, алаяқтық әрекетке барады. АҚШ-та олар сондай-ақ нарықты манипуляциялау немесе ішкі сауда жасау заңдарын бұзуы мүмкін.

Терминнің басқа қолданылуы

Фронт-орындау инсайдерлік сауда контекстінде де кездесуі мүмкін, мысалы, фирманың бас директорына жақын адамдар бас директордың акцияларды сату туралы жариялануынан бұрын қысқа сату арқылы әрекет етеді, бұл өз кезегінде акция бағасының төмендеуіне алып келеді. Хан мен Лу (2008: 1) фронт-орындауды "басқа тараптардың ірі саудаларына дейін кейбір тараптардың сауда жасауы, ірі саудадан кейін болатын баға қозғалысынан пайда табуды күту" деп анықтайды. Олар Нью-Йорк қор биржасында бас директорлардың ірі акция сатуларынан бұрын қысқа сату арқылы фронт-орындауға дәлелдер тапты. Брокер клиенттің күтіліп тұрған ордері туралы құпия ақпаратты пайдаланса, бұл заңсыз, бірақ егер ол ашық ақпаратқа негізделген болса, заңсыз емес. Ларри Харрис "Сауда және биржалар" кітабында осыған ұқсас сауда түрлерін сипаттайды. Бұл саудалардың барлығы да қатаң түрде заңсыз болмаса да, ол оларды "паразиттік" деп атайды. Үшінші тарап саудагері басқа брокердің ордерінің мазмұнын біліп, оның алдында сатып алу немесе сату арқылы, өзіне пайда табуға тырысатын брокер сияқты әрекет ете алады. Үшінші тарап саудагері ордер туралы брокерден немесе брокерлік фирманың қызметкерінен пайданы бөлісу шартымен білуі мүмкін, мұндай жағдайда фронт-орындау заңсыз болады. Алайда, саудагер брокердің әдеттерін байқап немесе оның қимылдарына қарай ордер туралы білуі мүмкін, бұл покердегі ойыншылардың қарсыластарының карталарын болжауы сияқты. Өте ірі нарықтық ордерлер үшін, ордерді нарыққа жариялау арқылы, оларға жақын арада зиянды болуы мүмкін позицияларды жабуға тырысатын саудагерлер фронт-орындауға түсуі мүмкін. Ірі лимиттік ордерлер "ордерді сәйкестендіру" немесе "бір центтік секіру" арқылы "фронт-орындалуы" мүмкін. Мысалы, егер 100 000 акцияны 1 долларға сатып алу туралы лимиттік ордер нарыққа жарияланса, көптеген саудагерлер 1,01 долларға сатып алуға тырысуы мүмкін. Егер нарықтық баға олардың сатып алуынан кейін өссе, олар бағаның өсуінен толық пайда көреді. Бірақ егер нарықтық баға төмендесе, олар лимит ордерін беруші саудагерге тек бір центтік шығынмен сата алады. Бұл сауданың заңсыз емес екеніне сенімдімін, және оған қарсы заңды орындау өте қиын болар еді. Басқа да саудагерлер, ұқсас стратегияларды қолданатындар "ордерді күтушілер" деп аталады. Оларға "сентиментке бағытталған техникалық саудагерлер", активтің бағасы жоғары екенін білгенімен, активтің көпіршігі кезінде сатып алатындар және нарықты бағаны көтеру үшін қысымға салуға тырысатын "сығушылар" кіреді. Сығушылар нарықты манипуляциялауға кінәлі болуы мүмкін, бірақ ордерді күтушілердің басқа екі түрі АҚШ заңдарын бұзбайды.

Соңғы оқиғалар

2020 жылдың шілдесінде Кен Гриффинге тиесілі Citadel Securities компаниясы 2012-2014 жылдар аралығында клиенттерінен бұрын сауда жасағаны үшін 700 000 доллар көлемінде айыппұл төледі.