Лоренцо Перози: Италиялық діни музыка композиторының өмірі мен шығармашылығы
Lorenzo Perosi
Лоренцо Перози – италияндық діни музыка композиторы, «Жаңа мектептің» өкілі. Оның әйгілі ораториялары әлемдік деңгейде танымал болды. Композитор туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық композитор
Italian composer
Монсеньор Лоренцо Перози (21 желтоқсан 1872 – 12 қазан 1956) – итальяндық қасиетті музыка композиторы және опера жазбаған Giovane Scuola мектебінің жалғыз мүшесі. 1890 жылдардың соңында, оның жасы жиырмаға толмағанда, Пероси қасиетті музыканың, әсіресе ірі ауқымды ораториялардың халықаралық деңгейде танымал композиторы болды. Нобель сыйлығының иегері Ромен Роланд: «Лоренцо Перосидің туған елінде қаншалықты танымал екенін дәл айту қиын» деп жазды. Перосидің даңқы Еуропамен ғана шектелмеді. 1899 жылғы 19 наурызда «Нью-Йорк Таймс» газетінде жарияланған «Дон Перосидің генийі» деген мақала былай деп басталды: «Дон Лоренцо Перосидің төрт жаңа ораториясын зор қызығушылықпен қарсы алған үлкен және үнемі артып келе жатқан жетістік, осы жас дін қызметкері композиторды атаққа көтеріп, оның даңқын тек соңғы жылдары ел құдайына айналған Пьетро Масканиге отандастары көрсеткен құрметпен салыстыруға болады». Джанандреа Гаваццени де осыған ұқсас пікір білдірді: «ХІХ ғасырдың соңындағы шулы шапалақтар Масканиге он жыл бұрынғысымен бірдей болды». Пероси бес Папа үшін жұмыс істеді, оның ішінде Папа Пий X оның өркендеуіне зор үлес қосты.
Monsignor Lorenzo Perosi (21 December 1872 – 12 October 1956) was an Italian composer of sacred music and the only member of the Giovane Scuola who did not write opera. In the late 1890s, while he was still only in his twenties, Perosi was an internationally celebrated composer of sacred music, especially large scale oratorios. Nobel Prize winner Romain Rolland wrote, "It's not easy to give you an exact idea of how popular Lorenzo Perosi is in his native country." Perosi's fame was not restricted to Europe. A 19 March 1899 New York Times article entitled "The Genius of Don Perosi" began, "The great and ever increasing success which has greeted the four new oratorios of Don Lorenzo Perosi has placed this young priest composer on a pedestal of fame which can only be compared with that which has been accorded of late years to the idolized Pietro Mascagni by his fellow countrymen." Gianandrea Gavazzeni made the same comparison: "The sudden clamors of applause, at the end of the [19th] century, were just like those a decade earlier for Mascagni." Perosi worked for five Popes, including Pope Pius X who greatly fostered his rise.
Алғашқы жылдар және білім
Лоренцо Перози Италияның Пьемонт аймағындағы Тортона қаласында дүниеге келген. Көптеген дереккөздер 20 желтоқсанды Перозидің туған күні деп көрсетеді, бірақ соңғы зерттеулер 21 желтоқсанның дұрыс екенін ұсынады. Перози он екі баланың бірі, олардың алтауы ғана нәрестелік шақтан аман қалған. Перози өте музыкалық және діни отбасыда өскен. Одан бұрынғы 200 жыл бойы Лоренцоның барлық ата-аналары шіркеу музыканттары болған. Оның әкесі Джузеппе Перози (1849–1908) Тортона соборының Хор директоры (Maestro di Cappella) және Италияның ең танымал шіркеу музыканттарының бірі болған. Джузеппе Лоренцоға, сондай-ақ оның басқа екі ұлына – Карлоға (кейін дін қызметкері және кардинал болған) және Марцианоға (1930 жылдан 1949 жылға дейін Милан соборында Хор директоры болған) алғашқы сабақтарды берген. Миланда Лоренцо Милан консерваториясының құрметті профессоры Микеле Саладинодан сабақ алған. Консерваторияға түспеген кезде де Пероси Саладиномен хат алмасып, білімін жетілдірген. 1890 жылы, 18 жасында және әлі студент болған Пероси өзінің алғашқы кәсіби қызметін атқарды: Монтекассино аббаттығында органшы және «жас пианисттердің мұғалімі». Ол 1892 жылы Милан консерваториясын бітірді, содан кейін 1874 жылы Хаберл құрған Регенсбургтегі Кирхенмузикшюледе Франц Ксавер Хаберлмен бір жыл бойы тәлім алды. Белгілі музыкант және музыкатанушы Хаберл Палестрина мен Лассустың толық шығармаларын жинақтап, жариялаған. Перозидің дамуы соншалықты жоғары болды, Хаберл оған Кирхенмузикшюледе «кафедра» (тұрақты оқытушы лауазымы) ұсынды. Сағыныш сезімімен Пероси ұсыныстан әдепті түрде бас тартып, Имоладағы қасиетті музыка мұғалімі және директоры лауазымын таңдады. Перозидің өзі түсіндіргендей, ол «Италиядағы Құдайға арналған музыкаға бір нәрсе жасау үшін Иемізге ұзақ уақыт тілек тілеп, дұға еткен». Пероси 1892 жылдың қарашасынан 1894 жылдың тамызына дейін Имолада қызмет етті. 1894 жылы Пероси Солесмес аббаттығына григориандық саз өнерінің шеберлері Дом Андре Моккэро және Дом Жозеф Потьемен білім алуға барды. Хаберлден үйренген Ренессанс полифониясы және Солесместе оқыған грегориандық әндер Перозидің барлық шығармашылығының негізін құраған екі тірек болды.
Lorenzo Perosi was born at Tortona, Piedmont, in Italy. Many sources give December 20 as Perosi's birthdate but recent scholarship suggests December 21 to be correct. Perosi was one of twelve children, one of six to survive infancy. Perosi hailed from an extremely musical and religious family. For nearly 200 years before him, all of Lorenzo's ancestors were church musicians. His father was Giuseppe Perosi (1849–1908), Maestro di Cappella (Choir Director) of Tortona Cathedral and one of Italy's most prominent church musicians. Giuseppe was the first teacher of Lorenzo as well as his other two sons, Carlo (who became a priest and then a cardinal) and Marziano (who was Maestro di Cappella at the Duomo of Milan from 1930 to 1949). In Milan Lorenzo studied with respected professor Michele Saladino of the Milan Conservatory. Even when he was not enrolled at the Conservatory, Perosi kept up a correspondence course with Saladino. In 1890, 18 years old and still a student, Perosi obtained his first professional post: organist and "teacher of the piano novices" at the Abbey of Montecassino. He received his diploma from the Milan Conservatory in 1892, following which he spent an influential year of study with Franz Xaver Haberl in Regensburg, at the Kirchenmusikschule that Haberl had founded in 1874. A noted musician and musicologist, Haberl was the pioneering editor of the complete works of Palestrina and Lassus. Perosi's development was such that Haberl offered him a cattedra ("chair," or permanent teaching position) in the Kirchenmusikschule. The homesick Perosi politely declined, in favour of a post as teacher and director of sacred music at Imola. As Perosi himself explained, he "desired and prayed at length to the Lord to be able to do something for the music of God in Italy." Perosi served in Imola from November 1892, to August 1894. In 1894 Perosi went to Solesmes Abbey to study with the Gregorianists Dom André Mocquereau and Dom Joseph Pothier. The Renaissance polyphony he learned from Haberl, and the Gregorian chant he studied in Solesmes were the two pillars upon which the entire oeuvre of Perosi rested.
Венецияда өткен жылдар
Имоладан Пероси Венециядағы Сан-Марко базиликасындағы Каппелла Марциананың маэстросы лауазымына тағайындалды, бұл одан да маңызды қызмет болды. Бұл венециялық тағайындау Пероси мен Кардинал Джузеппе Сартоның терең достығының нәтижесінде болды, ол сол кезде Венеция патриархы болған, бірақ жақын арада Папа Пий X атанды. Сарто – музыканы терең жақсы көретін адам еді, және Грегориан әнінің шамамен жүз жыл (1800–1900) шіркеуден жоғалып кеткені оны қынжырды. Басымдыққа көбінесе опералық, көңіл көтеруге бағытталған стильдегі музыка ие болды. Осылайша, Пероси Сартода тек дос пен жақын рухты ғана емес, сонымен қатар берілген демеушіні тапты. Перосидің 1894 жылғы венециялық тағайындауы кем дегенде 1907 жылға дейін жалғасқан музыкалық шығармалардың шарына жол ашты. Ол өмірінің соңына дейін жемісті шығармашылықпен айналысты, бірақ осы 13 жылдық кезеңде оның ең маңызды туындылары жарық көрді. 1895 жылы Пероси дін қызметкеріне айналды, оны жақсы досы, кардинал-патриарх Сартоның өзі қадірлеген. Сарто мен Пероси 1872 жылы Пероси сияқты Тортонада туған Луиджи Орионемен дос болды, және үшеуі де бір-бірін шабыттандырды. Дон Пероси кейіннен Папа Пий X-тен музыкаға діни қасиет енгізуге шабыт алды, сондай-ақ ол күн сайын мисса оқыды және көп сағатты дұғада өткізді.
From Imola, Perosi obtained a more important post, that of Maestro of the Cappella Marciana at San Marco's Basilica in Venice. This Venetian appointment resulted from the deep friendship between Perosi and Cardinal Giuseppe Sarto, then Patriarca di Venezia (Patriarch of Venice) but soon to be Pope Pius X. Sarto was a profound music lover who was disturbed by the roughly hundred years (c.1800–1900) that Gregorian Chant was absent from the Church. A more operatic, entertaining style of music prevailed. Thus, Perosi found in Sarto not only a friend and kindred spirit, but also a staunch sponsor. Perosi's Venetian appointment (1894) unleashed a torrent of music that lasted at least until 1907. He continued to compose prolifically until his death, but this 13 year period produced some of his most substantial work. In 1895, Perosi became a priest, having been ordained by his good friend Cardinal Patriarch Sarto himself. Sarto and Perosi were friends with Luigi Orione, who was born in Tortona in 1872 like Perosi, and the three were also mutual inspirers. Don Perosi was inspired by the later Pope Pius X also to infuse priestly sanctity into the music, and Perosi daily offered Mass and spent many hours in prayer.
Ватиканның тағайындауы
1898 жылы кардинал Сарто папа Лео XIII-ге ықпалын пайдаланып, Перосиге Римдегі Сикстин капелласының мәңгілік директоры, яки Сикстин хорының мәңгілік жетекшісі лауазымын алуға көмектесті. Бес жыл өткен соң Сарто Папа Пий X болып сайланды. Таққа отырғаннан кейінгі бірнеше айда ол қасиетті музыка туралы "Tra le sollecitudini" атты Motu Proprio жарлығын шығарды. Ол Григориан әніне литургиялық музыканың ең оңтайлы түрі ретінде ерекше мәртебе берді, әйел вокалистерге тыйым салды, органнан басқа аспаптарды пайдалануды қатты шектеді және діни мақсаттар үшін әлемдік музыканы бейімдеуге тыйым салды. Перози 50 жылдан астам уақыттан кейін, директорлық қызметіндегі үзілістерге қарамастан, қайтыс болғанға дейін мәңгілік директор болып қалды. 1907 жылдан бастап Пероси өзінің қиын (мүмкін, жамбас тұрқы бұзылған) тууынан туындаған психологиялық және неврологиялық проблемалардан күштірек зардап көре бастады. Бұл аурулар 1922 жылы өршіп, көптеген адамдар оны "емделмейтін" деп жариялады. Композитор көптеген айларды өзін-өзі оқшаулап өткізді; кейбір дереккөздер оның қысқа мерзімге психиатриялық мекемеге жатқызылғанын айтады. Бірақ, келесі жылы, 1923 жылы Пероси әкімшілік және композиторлық жұмыстарын толыққанды қайта бастады; өмірінің соңғы онжылдығында ол дирижерлік жұмыстармен де шұғыл болды.
In 1898, Cardinal Sarto used his influence with Pope Leo XIII to get Perosi the post of Maestro Perpetuo della Cappella Sistina, or Perpetual Director of the Sistine Choir, in Rome. Five years later, Sarto was elected Pope Pius X. Just months after his coronation, he released a Motu Proprio Tra le sollecitudini on sacred music. It gave Gregorian Chant a privileged status as the ideal form of liturgical music, banned women vocalists, severely restricted the use of any instrument but the organ, and prohibited the adaptation of secular music for church use. Perosi remained Maestro Perpetuo until his death over 50 years later, in spite of interruptions in his directorship. After 1907, Perosi began to suffer more intensely from psychological and neurological problems, caused by his problematic (probably breech ) birth. These afflictions reached their apex in 1922; many declared him "incurable." The composer did spend many months in comparative seclusion; some sources suggest he was briefly institutionalized, In fact, the very next year, 1923, Perosi had fully resumed his administrative and compositional activity; in the last decade of his life, he also maintained a busy conducting schedule.
Композициялар
Биограф Грациелла Мерлаттының сөзіне сүйенсек, Перози 20 ғасырдағы қасиетті музыканың ең жемісті композиторы болды. Музыктанушы Артуро Сакчетти бағалауынша, Перози 3000–4000 туынды жазған. Олардың көптегені әлі жарияланбаған, ал кейбіреулері табылмаған күйде қалған. Библиографиядағы барлық дереккөздер Перозидің Цецилия қозғалысының ең ықпалды композиторы болғанымен келіседі. Бүгінде оның есімі көпке таныс болмаса да, Перози «Жас мектептің» (Giovane Scuola) көрнекті мүшесі болды. Оның құрамында Пуччини, Масканьи, Леонкавалло, Джордано және Силеа сияқты ең маңызды веризм композиторлары (немесе веристилер) болды. Ромен Ролланның «Musiciens d’Aujourd’hui» (1899) атты еңбегінде Перозиге арналған жеке тарау бар. Перозиді Роллан мен аталған верист композиторлары ғана емес, сонымен қатар Боито, Тосканини және тағы да көптеген музыканттар жоғары бағалады. Карузо оның музыкасын орындады, сондай-ақ Саммарко, Тальябуэ, Гигли және сол дәуірдің басқа да ұлы әншілері, ал қазіргі заманда Фиоренца Коссото, Мирелла Френи, Ренато Капекки және оның туысы Джузеппе Кампора сияқтылар да оның шығармаларын орындады. Оның француз жанкүйерлеріне Дебюсси, Массне, Гильман және д’Инди кірді, олардың барлығы 1899 жылы француз премьерасында «Христостың тірілісі» (La Risurrezione di Cristo) туындысына тәнті болды. «Жас мектептің» басқа мүшелерінен өзгеше, Перозиге классикалық емес репертуардың үлкен әсері тиді. Ромен Роллан Перозидің: «Ұлы суретшілер бұрын бізден гөрі көбірек эклектикалық және ұлттық шектеулерге ұшырамаған. Біз де солардың жолын қууымыз керек. Барлық елдер мен дәуірлердің өнерін біріктіретін жаңа өнерді қайта жаратуға тырысуымыз керек» дегенін айтқан. Перози өз заманында латын тіліндегі мәтіндерге негізделген хор, солистер және оркестр үшін жазылған ірі ауқымды ораторияларымен танымал болды. Бүгінде осы туындылар ақырын темптес болып көрінсе де, сол кезде олар Ренессанс полифониясының, григориан әндерінің және көркем, веризм мелодиялары мен оркестрлеуінің бірігіп кеткенімен ғана емес, сонымен қатар Перозидің өзі жазған сөздерге деген терең сенімімен де ерекшеленді. Оратория жанры бұрынғы ғасырларда төмендеп кеткен еді, ал Перозидің осы жанрға қосқан үлесі оған қысқа, бірақ маңызды халықаралық танымалдық әкелді.
According to biographer Graziella Merlatti, Perosi was the most prolific composer of sacred music of the 20th century. According to musicologist Arturo Sacchetti's estimate, Perosi composed 3,000–4,000 works. A great many still await publication; some have not yet been located. All of the sources mentioned in the bibliography agree that Perosi was the most influential composer of the Cecilian Movement. Despite the relative obscurity of his name today, Perosi was a prominent member of the Giovane Scuola, of which the most important Verismo composers or Veristi (Puccini, Mascagni, Leoncavallo, Giordano, and Cilea) were all considered members. An entire chapter is dedicated to Perosi in Romain Rolland's Musiciens d’Aujourd’hui (1899). Perosi was deeply admired not only by Rolland and by the above named Veristi, but also by Boito, Toscanini, and many others. Caruso sang his music, as did Sammarco, Tagliabue, Gigli, and other great singers from that era, and also quite a few in modern times, such as Fiorenza Cossotto, Mirella Freni, Renato Capecchi, and fellow Tortonese Giuseppe Campora. His French admirers included Debussy, Massenet, Guilmant and d'Indy, all of whom were impressed by the 1899 French Première of La Risurrezione di Cristo. Unlike the other members of the Giovane Scuola, Perosi was significantly influenced by pre Classical repertoire. Romain Rolland reports that Perosi said, "Great artists formerly were more eclectic than ourselves, and less fettered by their nationalities. We must do as they did. We must try to recreate an art in which the arts of all countries and all times are blended." In his day, Perosi was best known for his oratorios, large scale works for chorus, soloists, and orchestra based on Latin texts. While the works can seem slow paced today, at the time they were quite novel not only for their fusion of Renaissance polyphony, Gregorian chant, and lush, Verismo melodies and orchestrations, but also for Perosi's deep seated faith in the words that he had set. The oratorio as a genre had been in decline in the preceding centuries, and Perosi's contributions to the canon brought him brief but significant international acclaim.
Перосидің мұрагері
Перозидің орнына 1956 жылы Сикстин хорының директоры және Папа музыканты ретінде оның көмекшісі, монсеньор Доменико Бартолуччи (Борго Сан-Лоренцода туған, 7 мамыр 1917 – 11 қараша 2013) тағайындалды. Ол 1997 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 2006 жылы Папа Бенедикт XVI тұсында жаңадан оңалған Бартолуччи Перозиді қатаң сынады, шіркеу музыкасының төмендеуіне оны кінәлады.
Perosi was succeeded as director of the Sistine Choir and Papal musician by his assistant, monsignor Domenico Bartolucci (born Borgo San Lorenzo, May 7, 1917 11 November 2013) in 1956, who remained at this post until 1997. Bartolucci, who was rehabilitated in 2006 under Pope Benedict XVI, was harshly critical of Perosi, whom he blamed for the deterioration of Church music.